Economie direct 6: Algemene economie thema 4:
economische fluctuaties
OV1: HOE KOMT CONJUNCTUUR TOT STAND
Wat is conjunctuur?
De verandering van economische activiteit of van de productie op korte termijn. De
conjunctuur maakt een golvende beweging rond de trendlijn die de economie op
lange termijn beschrijft.
Seizoensbewegingen:
Niet alleen op jaarbasis, maar ook tijdens het jaar zijn er schommelingen in het bbp.
Dit vaak in sectoren die onderhevig zijn aan de seizoenen.
Voorbeelden sectoren:
- Watervoorziening: warme zomermaanden, meer waterverbruik
- Energie: hoger in watermaanden
- Toerisme: hoger in vakantieperiodes
Hoe meten we de conjunctuur? (conjunctuurindicatoren)
Goede conjunctuur = ondernemingen verkopen meer = nood aan meer
grondstoffen, half-fabrikaten, = nood aan meer personeel = personeelsleden gaan
meer consumeren = minder werkloosheidsuitkeringen en meer belastingen innen
voor de overheid.
Conjunctuurbarometer NBB
- kwantitatieve benadering: bouwt op feiten en enkel iets zeggen over het verleden.
- Kwalitatieve benaderring (NBB): toekomst bekijken door verwachtingen van
ondernemers en consumenten te bevragen.
Hoe kunnen we de conjunctuurcyclus beschrijven?
Klassieke model groeimodel
Reële bbp op y-as bbp-groei op y-as
Werking rond trendlijn werking rond nul-as
Versnelling en vertraging
Cyclus: van dal tot dal of van piek tot piek
Conjunctuurbeweging: hele conjunctuurlijn
Hoogconjunctuur: alles boven trendlijn
Laagconjunctuur: alles onder trendlijn
Economische crisis: neergaande fase onder de trendlijn
Potentiële bbp
= het totale bbp dat een economie kan produceren bij optimale inzet van arbeid en
kapitaal.
, Potentiële bbp vs werkelijk bbp = maatstaf om te oordelen of een economie het
goed of slecht doet.
- Potentiële bbp = werkelijk bbp
Normale besteding, geen overuren, geen druk op lonen, geen conjuncturele
werkloosheid
- Potentiële bbp > werkelijk bbp
De normale productiecapaciteit wordt niet benut = onderbesteding
→ Dalende vraag, negatieve outputgap, prijsniveau daalt, ontslagen, …
- Potentiële bbp < werkelijk bbp
De normale productiecapaciteit wordt overstegen = overbesteding
→ Toenemende vraag, positieve outputgap, productiefactoren stijgen, prijsniveau
stijgt, overuren, stijgende loonkosten, …
Hoe potentiële maximum halen?
→ uit de arbeidsmarkt: motivatie, goede scholing, interessetesten
→ uit de kapitaalgoederenmarkt: innovaties, technologische evoluties, onderhoud
machinepark
Conjunctuurfasen en werkloosheid
De werkloosheid volgt de conjunctuur in een omgekeerde relatie en met wat
vertraging.
Werkloosheidsdaling vertraagt: ondernemingen komen onder
druk te staan.
Werkloosheidsdaling wordt werkloosheidsstijging: ondernemingen
ontslaan mensen.
Werkloosheidsstijging vertraagt
Werkloosheidsstijging wordt werkloosheidsdaling
Conjunctuurfasen en inflatie
Inflatie is de stijging van het algemeen prijspeil en wordt bepaald adhv indexcijfer van
de consumptieprijzen.
Het is een percentage en refereert altijd naar het prijspeil één jaar eerder.
De inflatie volgt mooi de conjunctuur met enige vertraging.
Inflatie daalt
Inflatie blijft dalen
Inflatie stijgt
Inflatie blijft stijgen
Conjunctuur en intrestvoeten
Rente: de vergoeding die je ontvangt om je geld uit te lenen.
De ECB bepaalt de Belgische intrestvoeten. Door het verlagen van de rente, kan de
conjunctuur weer stijgen.
Rente daalt
Rente daalt verder
Rente stijgt
economische fluctuaties
OV1: HOE KOMT CONJUNCTUUR TOT STAND
Wat is conjunctuur?
De verandering van economische activiteit of van de productie op korte termijn. De
conjunctuur maakt een golvende beweging rond de trendlijn die de economie op
lange termijn beschrijft.
Seizoensbewegingen:
Niet alleen op jaarbasis, maar ook tijdens het jaar zijn er schommelingen in het bbp.
Dit vaak in sectoren die onderhevig zijn aan de seizoenen.
Voorbeelden sectoren:
- Watervoorziening: warme zomermaanden, meer waterverbruik
- Energie: hoger in watermaanden
- Toerisme: hoger in vakantieperiodes
Hoe meten we de conjunctuur? (conjunctuurindicatoren)
Goede conjunctuur = ondernemingen verkopen meer = nood aan meer
grondstoffen, half-fabrikaten, = nood aan meer personeel = personeelsleden gaan
meer consumeren = minder werkloosheidsuitkeringen en meer belastingen innen
voor de overheid.
Conjunctuurbarometer NBB
- kwantitatieve benadering: bouwt op feiten en enkel iets zeggen over het verleden.
- Kwalitatieve benaderring (NBB): toekomst bekijken door verwachtingen van
ondernemers en consumenten te bevragen.
Hoe kunnen we de conjunctuurcyclus beschrijven?
Klassieke model groeimodel
Reële bbp op y-as bbp-groei op y-as
Werking rond trendlijn werking rond nul-as
Versnelling en vertraging
Cyclus: van dal tot dal of van piek tot piek
Conjunctuurbeweging: hele conjunctuurlijn
Hoogconjunctuur: alles boven trendlijn
Laagconjunctuur: alles onder trendlijn
Economische crisis: neergaande fase onder de trendlijn
Potentiële bbp
= het totale bbp dat een economie kan produceren bij optimale inzet van arbeid en
kapitaal.
, Potentiële bbp vs werkelijk bbp = maatstaf om te oordelen of een economie het
goed of slecht doet.
- Potentiële bbp = werkelijk bbp
Normale besteding, geen overuren, geen druk op lonen, geen conjuncturele
werkloosheid
- Potentiële bbp > werkelijk bbp
De normale productiecapaciteit wordt niet benut = onderbesteding
→ Dalende vraag, negatieve outputgap, prijsniveau daalt, ontslagen, …
- Potentiële bbp < werkelijk bbp
De normale productiecapaciteit wordt overstegen = overbesteding
→ Toenemende vraag, positieve outputgap, productiefactoren stijgen, prijsniveau
stijgt, overuren, stijgende loonkosten, …
Hoe potentiële maximum halen?
→ uit de arbeidsmarkt: motivatie, goede scholing, interessetesten
→ uit de kapitaalgoederenmarkt: innovaties, technologische evoluties, onderhoud
machinepark
Conjunctuurfasen en werkloosheid
De werkloosheid volgt de conjunctuur in een omgekeerde relatie en met wat
vertraging.
Werkloosheidsdaling vertraagt: ondernemingen komen onder
druk te staan.
Werkloosheidsdaling wordt werkloosheidsstijging: ondernemingen
ontslaan mensen.
Werkloosheidsstijging vertraagt
Werkloosheidsstijging wordt werkloosheidsdaling
Conjunctuurfasen en inflatie
Inflatie is de stijging van het algemeen prijspeil en wordt bepaald adhv indexcijfer van
de consumptieprijzen.
Het is een percentage en refereert altijd naar het prijspeil één jaar eerder.
De inflatie volgt mooi de conjunctuur met enige vertraging.
Inflatie daalt
Inflatie blijft dalen
Inflatie stijgt
Inflatie blijft stijgen
Conjunctuur en intrestvoeten
Rente: de vergoeding die je ontvangt om je geld uit te lenen.
De ECB bepaalt de Belgische intrestvoeten. Door het verlagen van de rente, kan de
conjunctuur weer stijgen.
Rente daalt
Rente daalt verder
Rente stijgt
