Samenvatting Anatomie excretiestelsel

H18: EXCRETIESTELSEL
18.1. ONDERDELEN EN FUNCTIES


Excretie = afscheiden van afvalstoffen
-> ureum (AZ)
-> urinezuur (purinen)
-> creatine (spieren)

Eliminatie = lozing van deze afvalstoffen naar buiten

Secretie = afscheiden van nuttige stoffen

Excretie organen:

 Longen: CO2 en warmte
 Huid: vocht en warmte
 Lever: detoxificatie
 Nieren: samenstelling lichaamsvloeistoffen reguleren

Homeostase regeling: volume en concentratie van opgeloste stoffen in plasma.




• Regulering bloedvolume en bloeddruk
- Aanpassen vochtverlies via urine
- Afgifte cardiovasculaire hormonen: EPO
- Afgifte cardiovasculaire hormonen: renine
• Regulering ionenconcentratie in plasma
- Na, K, Cl e.a.
- Ca2+ door vorming calcitriol
• Stabilisering pH bloed: actief verlies van H+ en HCO3-
• Behoud van nutriënten: verlies van glucose/AZ beperken

18.2. NIEREN

,1. UITWENDIGE ANATOMIE

• Retroperitoneaal = tussen rug en buikvlies
• Linker ligt hoger dan rechter
• Omringd door: vezelig nierkapsel & zacht vetkussen  mobilisatie ondanks
beweging

Nierpoort = ingang voor arteria renalis en nierzenuw en uitgang voor vena
renalis en ureter
Nierschors = rand van nier (begin nierproductie)
Niermerg = binnenste van de nier




Nefroptosis = aanhechting nier los  zakt in lichaam
-> = wandelende nier
-> = ptotic kindey
-> = dropped kidney
-> gevaarlijk omdat urether/urethra in bochten komen te liggen


2. DOORSNEDE VAN NIER

• Nefronen: productie urine (1 miljoen per nier)
• Nierbekken: urine verzamelen uit calices
- 2 calices majores
- 4-5 calices minores
• Urine verlaat nierbekken via urether

,3. BLOEDVOORZIENING

• Grote bloedvoorziening: nier is bloedfilter-orgaan: 1.2L/min per 300g
nieren!
• Soorten arteriën:
- Binnen via arteria renalis : vertakking van buikslagader
- Interlobulaire arteriën en venen
- Aa. Arcutae en Vv. arcutae
• Bloed uitpersen en nuttige stoffen terug opnemen

, 4. NEFRONEN

Inleiding

• = functionele basiseenheid van de nieren
• Productie urine
• Ong. 1 miljoen per nier & 145 km lang!

Bestaat uit vaste delen:

 Nierlichaampje
 Proximale tubulus
 Lis van Henle
 Distale tubulus
 Verzamelbuis



Bloedvoorziening

• Afferente arteriole: aftakking van de interlobulaire arterie
• Glomerulus
• Efferente arteriole
• Peritubulaire capillairen: capillairen rondom nierbuisje
- opnamen en afgifte stoffen
• Vasa recta: rechte, lange capillairen // Lis van Henle
- Enkel bij medullaire nefronen, niet bij corticale nefronen



Bouw

• 2 delen in nefrob: nierlichaampje en nierbuis
• Komt uit verzamelsysteem
• Route urine door nefron:
1. Filtering: urine als filtraat
2. Stroming filtraat naar proximale tubulus contortus (PCT)
3. Stroming filtraat naar lis van Henle
4. Stroming filtraat naar distale tubulus contortus (DCT)