H01: Delen van slecht nieuws
1. Manu Keirse: model voor slecht nieuws gesprek
1.1. STAP 1: Het mededelen van het slecht nieuws
- Onmiddellijk en kort
- Warme en meelevende toon
- Steeds oogcontact met familieleden
Nadien een korte verklaring geven van het overlijden van de patiënt.
1.2. STAP 2: Stoom laten afblazen
= emotionele coping, de kans hebben om emoties te uiten die het slecht nieuws meebrengt. Verwoorden van de
gevoelens kan helpen om het te ventileren.
- Luisterhouding nemen
- Oogcontact houden
- Niet teveel zeggen
- Niet in discussie gaan met familieleden.
Valkuil = stap overslaan, neiging om dadelijk na de mededeling over te stappen op het aanbrengen van oplossingen.
1.3. STAP 3: Greep krijgen op de situatie
= gedragsmatige coping, zoeken naar wat er nu moet gebeuren.
- Open doorvragen en adviezen aanreiken kan de familieleden helpen met het zoeken naar oplossingen.
- Aandacht voor de inbreng van de familieleden!
2. Oog hebben voor verschillen tussen mensen
Alle mensen gaan verschillend om met hun onzekerheden er zijn vier kenmerkende manieren
2.1. Kritische coping stijl
Deze patiënten hebben behoefte aan informatie:
- Willen duidelijkheid over diagnose, behandeling, prognose en het verloop
- Willen mee overleggen als gelijkwaardige partner
- Willen begrijpen
To do
Deze patiënten zijn doelgericht en planmatig:
- Spraakzaam en assertief
- Houden zich bewust niet bezig met de gevoelens van de hulpverleners
Not to do Minder nood aan begrip en medeleven
Valkuil Gezien worden als hele sterke mensen, ze doen zich sterker voor dan dat ze zijn.
, 2.2. Optimistische coping stijl
Deze patiënten hebben behoefte aan:
- Menselijk contact
o Contact met hulpverleners
o Contacten (een leven) buiten het ziekenhuis
To do - Uitwisseling van ervaringen
o Ze zijn open en verwoorden hun ervaringen goed
Deze patiënten laten de zaken op zich afkomen:
- Vertrouwen erop dat de zaken goed geregeld zijn
Not to do Houden niet van afstandelijkheid en zakelijkheid bij hulpverleners en hun mening of idee te geven.
- Kunnen overkomen als roekeloos, overoptimistisch of zorgeloos
Valkuil - Hebben moeite met het volgen van instructies
- Zien de ernst van de situatie niet in
2.3. Bescheiden coping stijl
Deze patiënten hebben behoefte aan:
- Begrip en steun
o Weinig woorden ® steun is meer non-verbaal dan verbaal
o Bevestiging van behoefte aan sociaal contact en waardering
o Vertrouwen hebben in de hulpverleners
- Uitleg en aanwezigheid van anderen
o Uitleg over wat er hen te wachten staat
To do
o Vertrouwen dat er iemand bij zal zijn die ze vertrouwen
Deze patiënten:
- Maken een bescheiden en stille indruk
- Hebben moeite met hun ervaringen te verwoorden
o Komen moeilijk voor zichzelf op
o Stellen weinig vragen
- Zeggen te snel dat ze iets begrijpen
Valkuil - Zijn bang om vragen te stellen ® gesprekken kunnen te snel afgerond worden
- Dat ze zaken meemaken dat ze niet hadden verwacht
2.4. Bezorgde coping stijl
Deze patiënten hebben behoefte aan:
- Dat de zaken goed geregeld zijn
- Dat de zaken lopen hoe zij zich het hadden voorgesteld
- Willen eerst zien wat er gaat gebeuren voor ze het zelf gaan doen en willen ook begrijpen
waarom het zo moet gebeuren
To do
Deze patiënten zijn:
- Terughoudend, stug, formeel en stille indruk
- Gaan vaak niet vertellen wat er in hen omgaat
- Hun norm
o Kalmte en rust bewaren
o Verbergen van hun innerlijke onrust
1. Manu Keirse: model voor slecht nieuws gesprek
1.1. STAP 1: Het mededelen van het slecht nieuws
- Onmiddellijk en kort
- Warme en meelevende toon
- Steeds oogcontact met familieleden
Nadien een korte verklaring geven van het overlijden van de patiënt.
1.2. STAP 2: Stoom laten afblazen
= emotionele coping, de kans hebben om emoties te uiten die het slecht nieuws meebrengt. Verwoorden van de
gevoelens kan helpen om het te ventileren.
- Luisterhouding nemen
- Oogcontact houden
- Niet teveel zeggen
- Niet in discussie gaan met familieleden.
Valkuil = stap overslaan, neiging om dadelijk na de mededeling over te stappen op het aanbrengen van oplossingen.
1.3. STAP 3: Greep krijgen op de situatie
= gedragsmatige coping, zoeken naar wat er nu moet gebeuren.
- Open doorvragen en adviezen aanreiken kan de familieleden helpen met het zoeken naar oplossingen.
- Aandacht voor de inbreng van de familieleden!
2. Oog hebben voor verschillen tussen mensen
Alle mensen gaan verschillend om met hun onzekerheden er zijn vier kenmerkende manieren
2.1. Kritische coping stijl
Deze patiënten hebben behoefte aan informatie:
- Willen duidelijkheid over diagnose, behandeling, prognose en het verloop
- Willen mee overleggen als gelijkwaardige partner
- Willen begrijpen
To do
Deze patiënten zijn doelgericht en planmatig:
- Spraakzaam en assertief
- Houden zich bewust niet bezig met de gevoelens van de hulpverleners
Not to do Minder nood aan begrip en medeleven
Valkuil Gezien worden als hele sterke mensen, ze doen zich sterker voor dan dat ze zijn.
, 2.2. Optimistische coping stijl
Deze patiënten hebben behoefte aan:
- Menselijk contact
o Contact met hulpverleners
o Contacten (een leven) buiten het ziekenhuis
To do - Uitwisseling van ervaringen
o Ze zijn open en verwoorden hun ervaringen goed
Deze patiënten laten de zaken op zich afkomen:
- Vertrouwen erop dat de zaken goed geregeld zijn
Not to do Houden niet van afstandelijkheid en zakelijkheid bij hulpverleners en hun mening of idee te geven.
- Kunnen overkomen als roekeloos, overoptimistisch of zorgeloos
Valkuil - Hebben moeite met het volgen van instructies
- Zien de ernst van de situatie niet in
2.3. Bescheiden coping stijl
Deze patiënten hebben behoefte aan:
- Begrip en steun
o Weinig woorden ® steun is meer non-verbaal dan verbaal
o Bevestiging van behoefte aan sociaal contact en waardering
o Vertrouwen hebben in de hulpverleners
- Uitleg en aanwezigheid van anderen
o Uitleg over wat er hen te wachten staat
To do
o Vertrouwen dat er iemand bij zal zijn die ze vertrouwen
Deze patiënten:
- Maken een bescheiden en stille indruk
- Hebben moeite met hun ervaringen te verwoorden
o Komen moeilijk voor zichzelf op
o Stellen weinig vragen
- Zeggen te snel dat ze iets begrijpen
Valkuil - Zijn bang om vragen te stellen ® gesprekken kunnen te snel afgerond worden
- Dat ze zaken meemaken dat ze niet hadden verwacht
2.4. Bezorgde coping stijl
Deze patiënten hebben behoefte aan:
- Dat de zaken goed geregeld zijn
- Dat de zaken lopen hoe zij zich het hadden voorgesteld
- Willen eerst zien wat er gaat gebeuren voor ze het zelf gaan doen en willen ook begrijpen
waarom het zo moet gebeuren
To do
Deze patiënten zijn:
- Terughoudend, stug, formeel en stille indruk
- Gaan vaak niet vertellen wat er in hen omgaat
- Hun norm
o Kalmte en rust bewaren
o Verbergen van hun innerlijke onrust
