Samenvatting Examenvoorbereiding Pedagogische Vorming

Examenvoorbereiding
Pedagogische vorming
1 Handelen vanuit loyaliteit (Nagy)
1.1 Doelstellingen
- Studenten kunnen socio-emotionele problemen indelen in internaliserende en
externaliserende problemen.
- Studenten kunnen de theorie van Nagy toelichten aan de hand van een concreet
voorbeeld.
- Studenten kunnen verschillende loyaliteitsconflicten uit een casus halen.
- Studenten kunnen loyaliteitsbanden tussen verschillende actoren concretiseren.

1.2 Socio-emotionele problemen: wat?
1.2.1Wat voor een proces is de socio-emotioneleontwikkeling?
1.2.1.1 Geef de kenmerken van dit proces.
- Ingewikkeld proces
o Kindfactoren
 Eigen tempo
 Eigen manier
o Omgevingsfactoren
 Factoren van buitenaf
2 Thuissituatie
3 School
4 Vrienden
- Gedrag van kinderen is vaak een antwoord op een bepaalde situatie

4.1.1.1 Waarvoor kan de combinatie kindfactoren en
omgevingsfactoren zorgen?
- Dat de sociaal-emotionele ontwikkeling niet verloopt zoals gewenst.

4.1.1.2 Geef de 2 soorten Socio-emotionele problemen.
- Externaliserende problemen = problemen die naar buiten gericht zijn. Deze
problemen zijn vaak erg zichtbaar doordat de problematiek duidelijk terugkomt in
het gedrag.
5 Agressief gedrag
6 Hyperactiviteit
- Internaliserende problemen = problemen die naar binnen zijn gericht. Deze
problemen worden vooral innerlijk verwerkt.
7 Depressie
8 Angstgevoelens



1

, 8.1.1.1 Waarom is dit geen waterdichte opdeling?
- Internaliserende problemen kunnen aan de basis liggen van externaliserend
probleemgedrag

8.2 Handelen vanuit loyaliteit (Nagy)
8.2.1Loyaliteit.
8.2.1.1 Wat betekent loyaliteit?
- Loyaliteit = trouw zijn aan elkaar. Je bent redelijk en rechtvaardig.

8.2.2Kader van Nagy.
8.2.2.1 Waarom werken we met het kader van Nagy?
- Situaties die zich voordoen met het kind en die wij in eerste instantie niet goed
begrijpen, worden inzichtelijk wanneer je deze situatie vanuit de loyaliteit bekijkt.

8.2.3Vormen van loyaliteit




8.2.3.1 Wat is horizontale loyaliteit?
- Horizontale loyaliteit = relatie tussen mensen die op een of andere wijze partners
zijn, door een gekozen relatie. De loyaliteit is wederkerig en ontstaat uit wederzijdse
zorg en aandacht. (Geven en ontvangen)

8.2.3.2 Wat is verticale loyaliteit?
- Verticale loyaliteit = relatie tussen ouders. ‘Verticaal’ duidt de opeenvolgende
generaties aan.




2

, 8.2.3.3 Geef de 3 vormen van verticale loyaliteit.
- Existentiële loyaliteit
o Kind met zijn natuurlijke ouders
o Onomkeerbare band (kan worden ontkend)
 Voor elkaar opkomen
 Voor elkaar zorgen
9 Biologische ouders
- Verworven loyaliteit
o Kind + volwassenen die ouderlijke verantwoordelijkheid opneemt
o Verwerven en verdienen wederzijdse loyaliteit
10 Stiefouders
11 Pleegouders
12 Adoptieouders
- Afgeleide verticale loyaliteit
o Tussen generatie zit afstand
13 Grootouders

13.1.1 Loyaliteitsconflicten (problematische loyaliteitsband)
13.1.1.1 Geef de 3 soorten van loyaliteitsconflicten.
- Horizontaal loyaliteitsconflict
o Keuzen maken
14 Kiezen tussen 2 vrienden
- Verticaal loyaliteitsconflict
o Keuzen maken
15 Kind moet kiezen tussen ouders
16 Ouders moeten kiezen tussen kinderen
- Gemengd loyaliteitsconflict
o Kiezen tussen loyaliteit aan een verticale en een horizontale binding
17 Advies van leraar of vader volgen

17.1.1 Gespleten loyaliteit (problematische loyaliteitsband)
17.1.1.1 Wat is een gespleten loyaliteit?
- Gespleten loyaliteit = een verticale loyaliteit waarbij je moet kiezen voor de één en
daarom automatisch tegen de ander kiest. Je spreekt hier van een onoplosbaar
verticaal dilemma. Het wordt een vast patroon en iets definitiefs. Deze vorm van
loyaliteit resulteert bijna altijd in socio-emotionele problemen.
18 Kind wordt na echtscheiding gedwongen te kiezen bij
welke ouder hij intrekt.
19 Nieuwe partner wil niet dat kind bij hen komt wonen




3

, 19.1.1 Overbelaste loyaliteit (problematische loyaliteitsband)
19.1.1.1 Wat is overbelaste loyaliteit?
- Overbelaste loyaliteit = ouders/ kinderen die (meestal onbewust) de loyaliteit van
kind/ouders misbruiken voor hun eigen belang en inzetten voor hun doelen.
20 Rol van mede-ouder
21 Bemiddelaar om spanningen te reguleren
22 Vervangen van partner
23 Ouders als kinderen behandelen
24 Overleden ouder in het gezin vervangen

24.1.1.1 Wat is parentificatie?
- Parentificatie = het kind krijgt de rol van ouders toebedeeld en aanvaardt dit.
Hierdoor worden de eigen ontwikkelingskansen van het kind beperkt. Dit is een uit
balans geraakte verhouding tussen geven en ontvangen.

24.1.2 Oefeningen
- Cursus pagina 10 + bijlagen: casus van Boris

24.2 Ppt en bijlagen
24.2.1 De twee-stoelenmethode
24.2.1.1 Wat laat de eerste stoel zien?
- Zzichtbaar gedrag
o Externaliserende problemen
o Internaliserende problemen

24.2.1.2 Wat laat de tweede stoel zien?
- De verborgen boodschap achter het gedrag van het kind
o Signalen en onderliggend verhaal (thuissituatie)

24.2.2 Belang van de leerkracht in de emotionele
ontwikkeling van kinderen
24.2.2.1 Wat is het belang van de rol van de leerkracht in de
emotionele ontwikkeling van kinderen?
- Preventie
o Connectie met alle kinderen
- Interventie
o Connectie met kinderen met zorgen
o Connectie met kinderen met emotionele of gedragsproblemen

24.2.2.2 Hoe ziet een goede interventie eruit?
- Emotionele remediëring = Het erkennen van emoties en kinderen leren wat ze
hiermee kunnen doen. Zeker niet onmiddellijk straffen.



4