Samenvatting Wijsbegeerte van het wetenschappelijk denken

Wijsbegeerte van het wetenschappelijk denken :
samenvatting.
Hoc : 1,2,3,4,5,6,7,8,9 en 10. 2020-2021



Nr Wie Jaar + eeuw Waar Wat
de de
1 Thales 640-545 (6 – 7 eeuw) Milete  Reductie
 Abstractie




2 Pythagoras 570-500 (6de eeuw) Samos  Reductie




3 Anaximander 610-545 (5de – 6de eeuw) Milete  Principe van voldoende
reden

4 Anaximenes 585-528 (6de eeuw) Milete  Analogie



5 parmenides 475-… (5de eeuw)  Wet van de niet
contradictie

6 Zeno van Elea 490-430 (5de eeuw) Elea  Tegenfeitelijke
paradoxen (Reductio ad
absurdum)
7 Socrates 470-399 (4de – 5de eeuw) Athene  Dilemma, maieutiek


8 Eubulides 450-… (5de eeuw) Milete  Logische paradoxen,
taalparadoxen

9 Protagoras 481-411 (5de eeuw) Samos  Antilogie



10 Plato 428-348 (4de – 5de eeuw) Athene  Allegorie



11 Aristoteles 384-322 (4de eeuw) Athene  Essentialisme,
alternativiteit,
taxonomie




1

,12 Jean – Paul Sartre 1905-1980 parijs 



13 Pyrcho 360-270 (3de – 4de eeuw) Ellis  Epochè
(oordeelopschorting)

14 Sextus Empiricus 150-230(2de – 3de eeuw) ?  Regressus ad infinitum,
trilemma

15 Euklides 325-265 (3de – 4de eeuw) Megara  Axiomatiek



16 Augustinus 354-430 Numidië  Twijfel, poëzie, mystiek



17 Decartes 1596-1650 Frankrijk  Methodische twijfel



18 Johannes Scottus Eriugena 810-877 Ierland (Schotland)  Linguïsme



19 Ahmed ibn-Rushd 1126-1198 Cordoba/Marrakesh  Leer van de dubbele
(Averroës) weg

20 Thomas van Aquino 1225-1274 Roccasecca  Scholatische methode



21 John Duns Scotus 1266-1308 Duns  Scheermes
& & &
Willem van Ockham 1288-1347 Surray
22 Thomas More 1478-1533 Londen  Utopie



23 Michel de Montaigne 1533-1592 Bordeaux  Essayisme, aforisme



24 Francis Bacon 1561-1626 Londen  Inductie,
intersubjectiviteit

25 Galileo Galileï 1564-1642 Pisa  Correspondentieprincipe



26 Thomas Hobbes 1588-1679 Westport  Monisme/dualisme,
& & & mechanisering
René Descartes 1596-1650 La Hayo en Touraine



2

,27 Isaac Newton 1643-1726 Woolsthorpe  Universalisering



28 George Berkeley 1685-1753 Ierland  Redundantie



29 David Hume 1711-1776 Edinburgh  Anomalieën



30 Immanuel Kant 1724-1804 Pruisen  Analystisch/synthetisch,
tu quoque

31 G. W. F. Hegel 1770-1831 Duitsland  Dialectiek, dialectisch
& & & materialisme
Karl Marx 1818-1883 Duitsland/Engeland
32 Sören Kierkegaard 1813-1855 Denemarken  Absurdisme



33 Ernst Mach 1838-1916 Tsjechië/Duitsland  Denkeconomie,
relationisme, gedachte-
experiment
34 Friederich Nietzsche 1844-1900 Duitsland  Ficties, perspectivisme,
antitraditionalisme,
hameren
35 Edmund Husseri 1859-1938 Prostejov, Oostenrijk-  Eidetische reductie
Hongarije (fenomenologie)

36 Martin Heidegger 1889-1976 Duitsland  Verworteling



37 Hannah Arendt 1906-1975 Duitsland/USA  Banaliteit




3

, 1. Thales = Reductie
= de eerste natuurfilosoof

Reductie = Herleiding van een complexiteit tot eenvoudigere zaken

vb : Wat is een theorie ?

door mensen gedeelde visie

visie = sterk beargumenteerde OPINIE

Opinie = gefundeerde MENING

Mening = persoonlijke OPVATTING

Opvatting = geheel van proposities die een
individu aanneemt en gelooft

De stelling van Thales = Herleiden van de wereld tot de wiskunde.

 Opzoek naar de archè (= oorsprong) om de physis te verklaren
 Archè blijft steeds aanwezig in de natuur
 Herleiden van veelheid naar eenheid
 Water is 1 en onveranderlijk ( kleine of grote hoeveelheid water blijft nog steeds water)
= veranderd wel in de loop van de geschiedenis (de archè)




Etymologie is reduceren (= woorden verklaren, analyseren) geschiedenis van een woord)

 Biedt inzicht
 Mnemotechniek (= methode om dingen te onthouden)



4