Inleiding tot Macro-Economie
1
Academiejaar 2021-2022
,Table of Contents
Module 00 – Inleiding tot de cursus ................................................................................... 6
Overlopen v.d. studiewijzer........................................................................................................ 6
Module 01 – Wat is Macro-economie ................................................................................ 6
A. Wat is Macro-Economie ......................................................................................................... 6
Overzicht cursus ......................................................................................................................... 7
B. Tijdreeksdiagram van BBP ...................................................................................................... 7
Module 02 – Het inkomen van een land berekenen ............................................................ 8
A. Economische kringloop .......................................................................................................... 8
B. BBP Definitie .........................................................................................................................10
C. BBP Productie Inkomen .........................................................................................................11
1. Productie ................................................................................................................................................. 11
2. Inkomens ................................................................................................................................................. 12
3. Bestedingen............................................................................................................................................. 12
E. BBP Bestedingen IMF.............................................................................................................14
F. Nominale en Reële BBP .........................................................................................................15
G. BBP Deflator .........................................................................................................................16
H. BBP en Economische Welvaart ..............................................................................................19
Module 03 – De kosten van levensonderhoud berekenen ................................................. 20
A. CPI ........................................................................................................................................20
B. Bedrag corrigeren voor inflatie ..............................................................................................22
C. Indexeren ..............................................................................................................................23
D. Nominale en reële rente .......................................................................................................24
Module 04 – Productie en groei ....................................................................................... 26
A. Regel van 70..........................................................................................................................26
B. 200 Jaar groei ........................................................................................................................27
C. Productiefunctie ....................................................................................................................27
D. Determinanten van groei ......................................................................................................29
Module 05 – De arbeidsmarkt en werkloosheid ............................................................... 31
A. Werkloosheid........................................................................................................................31
B. Natuurlijke werkloosheid ......................................................................................................33
C. Efficientielonen & Kosten van werkloosheid ..........................................................................34
Efficiëntielonen ........................................................................................................................................... 34
Kosten van werkloosheid ............................................................................................................................ 35
Module 06 – Sparen, investeren en het financiële systeem............................................... 36
2
Academiejaar 2021-2022
, A. S is gelijk aan I .......................................................................................................................36
B. Obligatiemarkt ......................................................................................................................37
C. Aandelenmarkt banken beleggingsfondsen ...........................................................................38
D. Markt der leenfondsen .........................................................................................................38
Module 07 – Kernbegrippen van de financiële economie ................................................. 41
A. Actuele waarde .....................................................................................................................41
B. Waarde van een aandeel .......................................................................................................42
C. Risicomijdend ........................................................................................................................42
D. Verzekeringen .......................................................................................................................42
E. Diversificatie verkleint het risico............................................................................................43
F. Afweging ...............................................................................................................................44
Module 08 – Het monetaire systeem ............................................................................... 45
A. Geld ......................................................................................................................................45
B. Centrale bank ........................................................................................................................46
C. Balans ...................................................................................................................................47
D. Geldschepping ......................................................................................................................48
E. Openmarkttransacties ...........................................................................................................49
F. Beleidsrente ..........................................................................................................................50
G. Reserveverplichtingen ..........................................................................................................51
Module 09 – Groei van de geldvoorraad en inflatie ......................................................... 52
A. Koopkracht van een euro ......................................................................................................52
B. Geldmarkt .............................................................................................................................53
Geldmarkt op LT .......................................................................................................................................... 53
Klassieke theorie van de inflatie ................................................................................................................. 53
C. Geldhoeveelheidstheorie ......................................................................................................54
Omloopsnelheid van het geld (V) ................................................................................................................ 54
D. De klassieke tweedeling ........................................................................................................55
E. Fisher effect ..........................................................................................................................55
F. Kosten van inflatie .................................................................................................................56
Kosten van inflatie....................................................................................................................................... 56
Inflatie vertekent de belastingen ................................................................................................................ 57
Onverwachte inflatie herverdeelt rijkdom .................................................................................................. 57
Deflatie kan ook schadelijk zijn ................................................................................................................... 58
Module 10 – De Open Economie: Kernbegrippen ............................................................. 59
A. NUS.......................................................................................................................................59
Grensoverschrijdende stromen van spaargeld ........................................................................................... 59
B. Identiteiten ...........................................................................................................................60
3
Academiejaar 2021-2022
, C. Wisselkoers ...........................................................................................................................61
Nominale wisselkoers ................................................................................................................................. 61
Reële wisselkoers ........................................................................................................................................ 61
Eigenschap: ................................................................................................................................................. 62
D. Arbitrage...............................................................................................................................63
E. Theorie van koopkrachtpariteit ............................................................................................................... 64
Beperkingen ................................................................................................................................................ 65
Module 11 – Een macro-economisch model van de open economie op LT ........................ 66
A. Bouwstenen ..........................................................................................................................66
NUS (Netto-uitstroom van sparen) ............................................................................................................. 66
Markt van leenfondsen ............................................................................................................................... 66
Wisselmarkt ................................................................................................................................................ 67
B. Wisselmarkt ..........................................................................................................................67
C. Model voor open economie...................................................................................................67
D. Stijging overheidsbestedingen ..............................................................................................68
E. Handelsprotectie ...................................................................................................................68
F. Kapitaalvlucht .......................................................................................................................69
Module 12 – Schommelingen op de korte temrijn: het AV-AA-model ............................... 70
A. Schommelingen in het bbp ....................................................................................................70
B. Eigenschappen van schommelingen ......................................................................................70
Kenmerken van economische schommelingen ........................................................................................... 71
C. Geldmarkt op korte termijn ...................................................................................................71
Geldmarkt ................................................................................................................................................... 71
Samenvatting .............................................................................................................................................. 73
D. AA-AV-Inleiding ....................................................................................................................73
E. Waarom AV neerwaarts verloopt ..........................................................................................74
F. Verschuiven van AV ...............................................................................................................76
G. AA op LT ...............................................................................................................................77
H. Waarom AA opwaarts verloopt .............................................................................................78
I. AA vergelijking .......................................................................................................................79
J. Schokken in AV ......................................................................................................................80
1. Verschuivingen van AV ....................................................................................................................... 81
K. Schokken in AA .....................................................................................................................82
Module 13 – De invloed van geldbeleid en begrotingsbeleid op de AV ............................. 83
A. Geldbeleid ............................................................................................................................83
B. Begrotingsbeleid ...................................................................................................................84
1. Overheid wijzigt G ................................................................................................................................... 84
C. Bestedingsmultiplier – Multiplier effect.................................................................................84
4
Academiejaar 2021-2022
,D. Crowding out ........................................................................................................................86
E. Belastingsmultiplier ...............................................................................................................87
2. Overheid wijzijgt T ................................................................................................................................... 87
F. Stabilisatiebeleid ...................................................................................................................88
G. Automatische stabilisatoren .................................................................................................89
Waarom werkt T als automatische stabilisator? ......................................................................................... 89
5
Academiejaar 2021-2022
, 14/02/2022
Module 00 – Inleiding tot de cursus
Overlopen v.d. studiewijzer
• Er wordt verwacht dat we micro-economie hebben gevolgd
• Wiskundige voorkennis is nodig (middelbare schoolniveau)
• Handboek Mankiw & Taylor 2020 is verplicht (ISBN 978-1473768543) Deze hebben we voor
Macro wel nodig
• We hebben een wetenschappelijke rekenmachine nodig (Vasio fx 92, TI-30xa)
• Het wordt veracht dat we economisch nieuws volgen (de morgen, de standaard, de tijd,
economist)
• We krijgen de antwoorden op de vragen van het handboek NIET. We mogen de
lector/assistent wel contacteren moesten we vastzitten
• Er wordt verwacht dat voor een HOC het hoofdstuk dat wordt besproken al gelezen is
• Er zijn geen powerpoints, dus we moeten zelf noteren.
• Voor de wpo’s nemen we best ons handboek en rekenmachine mee. Voor de hoc’s en wpo’s
mogen we geen laptops, tablets etc gebruiken.
• De oude editie van het handboek krijgt een correspondentietabel zodat je weet wat waar
staat in de nieuwe editie
Module 01 – Wat is Macro-economie
A. Wat is Macro-Economie
Eerst kijken we naar het verschil tussen micro en macro. Bij micro kijken we naar beslissingen van
individuele actoren. Dit kan gaan over de consumptiekeuzes wat een aanleiding geeft tot de
vraagcurve. Vaak worden deze individuen samengevoegd tot huishoudens. Op een gelijkaardige
manier ga je kijken naar de beslissingen van bedrijven, hier is het niet noodzakelijk 1 individu maar
eerder de management van een bedrijf. De essentie van micro is dat je werkt met individuele
actoren of geagregeerde individuen op een heel laag niveau.
In Macro gaan we kijken naar de economie in zijn totaliteit. Je gaat werken met agregatieve
maatstaven. Je gaat bv. Als we huishoudens bestuderen gaan we ze allemaal samenvoegen in 1
sector van de huishoudens. Als we bedrijven gaan bestuderen doen we dit voor alle bedrijven in 1
sector. Ook de overheid beschouwen we dan als 1 sector. In de open economie hebben we ook een
sector die we het buitenland noemen.
De kerncijfers die we gaan bestuderen en de belangrijkste variabelen van economie in zijn totaliteit
is:
• Het inkomen van alle huishoudens bij elkaar tellen (bruto binnenlands product), productie,
we gaan bestuderen wat dat inkomen bepaald en wat de productie bepaald.
• Prijzen à Er is een belangrijke rol weggelegd voor het algemene prijzenpeil, dus we gaan
een manier moeten vinden om dat algemeen prijzenpijl te meten
• Arbeidsmarkt voor economie in zijn geheel, waarin we kunnen berekenen hoe groot de
werkloosheid is voor een economie
• Een ander soort prijzen zijn de prijzen van leningen of rentevoeten. Dit gaat een grote rol
spelen voor beslissingen van individuele actoren en wordt voor een groot stuk bepaald op
een aggregatief niveau
• In internationale handel kijken we ook naar de wisselkoersen.
6
Academiejaar 2021-2022
1
Academiejaar 2021-2022
,Table of Contents
Module 00 – Inleiding tot de cursus ................................................................................... 6
Overlopen v.d. studiewijzer........................................................................................................ 6
Module 01 – Wat is Macro-economie ................................................................................ 6
A. Wat is Macro-Economie ......................................................................................................... 6
Overzicht cursus ......................................................................................................................... 7
B. Tijdreeksdiagram van BBP ...................................................................................................... 7
Module 02 – Het inkomen van een land berekenen ............................................................ 8
A. Economische kringloop .......................................................................................................... 8
B. BBP Definitie .........................................................................................................................10
C. BBP Productie Inkomen .........................................................................................................11
1. Productie ................................................................................................................................................. 11
2. Inkomens ................................................................................................................................................. 12
3. Bestedingen............................................................................................................................................. 12
E. BBP Bestedingen IMF.............................................................................................................14
F. Nominale en Reële BBP .........................................................................................................15
G. BBP Deflator .........................................................................................................................16
H. BBP en Economische Welvaart ..............................................................................................19
Module 03 – De kosten van levensonderhoud berekenen ................................................. 20
A. CPI ........................................................................................................................................20
B. Bedrag corrigeren voor inflatie ..............................................................................................22
C. Indexeren ..............................................................................................................................23
D. Nominale en reële rente .......................................................................................................24
Module 04 – Productie en groei ....................................................................................... 26
A. Regel van 70..........................................................................................................................26
B. 200 Jaar groei ........................................................................................................................27
C. Productiefunctie ....................................................................................................................27
D. Determinanten van groei ......................................................................................................29
Module 05 – De arbeidsmarkt en werkloosheid ............................................................... 31
A. Werkloosheid........................................................................................................................31
B. Natuurlijke werkloosheid ......................................................................................................33
C. Efficientielonen & Kosten van werkloosheid ..........................................................................34
Efficiëntielonen ........................................................................................................................................... 34
Kosten van werkloosheid ............................................................................................................................ 35
Module 06 – Sparen, investeren en het financiële systeem............................................... 36
2
Academiejaar 2021-2022
, A. S is gelijk aan I .......................................................................................................................36
B. Obligatiemarkt ......................................................................................................................37
C. Aandelenmarkt banken beleggingsfondsen ...........................................................................38
D. Markt der leenfondsen .........................................................................................................38
Module 07 – Kernbegrippen van de financiële economie ................................................. 41
A. Actuele waarde .....................................................................................................................41
B. Waarde van een aandeel .......................................................................................................42
C. Risicomijdend ........................................................................................................................42
D. Verzekeringen .......................................................................................................................42
E. Diversificatie verkleint het risico............................................................................................43
F. Afweging ...............................................................................................................................44
Module 08 – Het monetaire systeem ............................................................................... 45
A. Geld ......................................................................................................................................45
B. Centrale bank ........................................................................................................................46
C. Balans ...................................................................................................................................47
D. Geldschepping ......................................................................................................................48
E. Openmarkttransacties ...........................................................................................................49
F. Beleidsrente ..........................................................................................................................50
G. Reserveverplichtingen ..........................................................................................................51
Module 09 – Groei van de geldvoorraad en inflatie ......................................................... 52
A. Koopkracht van een euro ......................................................................................................52
B. Geldmarkt .............................................................................................................................53
Geldmarkt op LT .......................................................................................................................................... 53
Klassieke theorie van de inflatie ................................................................................................................. 53
C. Geldhoeveelheidstheorie ......................................................................................................54
Omloopsnelheid van het geld (V) ................................................................................................................ 54
D. De klassieke tweedeling ........................................................................................................55
E. Fisher effect ..........................................................................................................................55
F. Kosten van inflatie .................................................................................................................56
Kosten van inflatie....................................................................................................................................... 56
Inflatie vertekent de belastingen ................................................................................................................ 57
Onverwachte inflatie herverdeelt rijkdom .................................................................................................. 57
Deflatie kan ook schadelijk zijn ................................................................................................................... 58
Module 10 – De Open Economie: Kernbegrippen ............................................................. 59
A. NUS.......................................................................................................................................59
Grensoverschrijdende stromen van spaargeld ........................................................................................... 59
B. Identiteiten ...........................................................................................................................60
3
Academiejaar 2021-2022
, C. Wisselkoers ...........................................................................................................................61
Nominale wisselkoers ................................................................................................................................. 61
Reële wisselkoers ........................................................................................................................................ 61
Eigenschap: ................................................................................................................................................. 62
D. Arbitrage...............................................................................................................................63
E. Theorie van koopkrachtpariteit ............................................................................................................... 64
Beperkingen ................................................................................................................................................ 65
Module 11 – Een macro-economisch model van de open economie op LT ........................ 66
A. Bouwstenen ..........................................................................................................................66
NUS (Netto-uitstroom van sparen) ............................................................................................................. 66
Markt van leenfondsen ............................................................................................................................... 66
Wisselmarkt ................................................................................................................................................ 67
B. Wisselmarkt ..........................................................................................................................67
C. Model voor open economie...................................................................................................67
D. Stijging overheidsbestedingen ..............................................................................................68
E. Handelsprotectie ...................................................................................................................68
F. Kapitaalvlucht .......................................................................................................................69
Module 12 – Schommelingen op de korte temrijn: het AV-AA-model ............................... 70
A. Schommelingen in het bbp ....................................................................................................70
B. Eigenschappen van schommelingen ......................................................................................70
Kenmerken van economische schommelingen ........................................................................................... 71
C. Geldmarkt op korte termijn ...................................................................................................71
Geldmarkt ................................................................................................................................................... 71
Samenvatting .............................................................................................................................................. 73
D. AA-AV-Inleiding ....................................................................................................................73
E. Waarom AV neerwaarts verloopt ..........................................................................................74
F. Verschuiven van AV ...............................................................................................................76
G. AA op LT ...............................................................................................................................77
H. Waarom AA opwaarts verloopt .............................................................................................78
I. AA vergelijking .......................................................................................................................79
J. Schokken in AV ......................................................................................................................80
1. Verschuivingen van AV ....................................................................................................................... 81
K. Schokken in AA .....................................................................................................................82
Module 13 – De invloed van geldbeleid en begrotingsbeleid op de AV ............................. 83
A. Geldbeleid ............................................................................................................................83
B. Begrotingsbeleid ...................................................................................................................84
1. Overheid wijzigt G ................................................................................................................................... 84
C. Bestedingsmultiplier – Multiplier effect.................................................................................84
4
Academiejaar 2021-2022
,D. Crowding out ........................................................................................................................86
E. Belastingsmultiplier ...............................................................................................................87
2. Overheid wijzijgt T ................................................................................................................................... 87
F. Stabilisatiebeleid ...................................................................................................................88
G. Automatische stabilisatoren .................................................................................................89
Waarom werkt T als automatische stabilisator? ......................................................................................... 89
5
Academiejaar 2021-2022
, 14/02/2022
Module 00 – Inleiding tot de cursus
Overlopen v.d. studiewijzer
• Er wordt verwacht dat we micro-economie hebben gevolgd
• Wiskundige voorkennis is nodig (middelbare schoolniveau)
• Handboek Mankiw & Taylor 2020 is verplicht (ISBN 978-1473768543) Deze hebben we voor
Macro wel nodig
• We hebben een wetenschappelijke rekenmachine nodig (Vasio fx 92, TI-30xa)
• Het wordt veracht dat we economisch nieuws volgen (de morgen, de standaard, de tijd,
economist)
• We krijgen de antwoorden op de vragen van het handboek NIET. We mogen de
lector/assistent wel contacteren moesten we vastzitten
• Er wordt verwacht dat voor een HOC het hoofdstuk dat wordt besproken al gelezen is
• Er zijn geen powerpoints, dus we moeten zelf noteren.
• Voor de wpo’s nemen we best ons handboek en rekenmachine mee. Voor de hoc’s en wpo’s
mogen we geen laptops, tablets etc gebruiken.
• De oude editie van het handboek krijgt een correspondentietabel zodat je weet wat waar
staat in de nieuwe editie
Module 01 – Wat is Macro-economie
A. Wat is Macro-Economie
Eerst kijken we naar het verschil tussen micro en macro. Bij micro kijken we naar beslissingen van
individuele actoren. Dit kan gaan over de consumptiekeuzes wat een aanleiding geeft tot de
vraagcurve. Vaak worden deze individuen samengevoegd tot huishoudens. Op een gelijkaardige
manier ga je kijken naar de beslissingen van bedrijven, hier is het niet noodzakelijk 1 individu maar
eerder de management van een bedrijf. De essentie van micro is dat je werkt met individuele
actoren of geagregeerde individuen op een heel laag niveau.
In Macro gaan we kijken naar de economie in zijn totaliteit. Je gaat werken met agregatieve
maatstaven. Je gaat bv. Als we huishoudens bestuderen gaan we ze allemaal samenvoegen in 1
sector van de huishoudens. Als we bedrijven gaan bestuderen doen we dit voor alle bedrijven in 1
sector. Ook de overheid beschouwen we dan als 1 sector. In de open economie hebben we ook een
sector die we het buitenland noemen.
De kerncijfers die we gaan bestuderen en de belangrijkste variabelen van economie in zijn totaliteit
is:
• Het inkomen van alle huishoudens bij elkaar tellen (bruto binnenlands product), productie,
we gaan bestuderen wat dat inkomen bepaald en wat de productie bepaald.
• Prijzen à Er is een belangrijke rol weggelegd voor het algemene prijzenpeil, dus we gaan
een manier moeten vinden om dat algemeen prijzenpijl te meten
• Arbeidsmarkt voor economie in zijn geheel, waarin we kunnen berekenen hoe groot de
werkloosheid is voor een economie
• Een ander soort prijzen zijn de prijzen van leningen of rentevoeten. Dit gaat een grote rol
spelen voor beslissingen van individuele actoren en wordt voor een groot stuk bepaald op
een aggregatief niveau
• In internationale handel kijken we ook naar de wisselkoersen.
6
Academiejaar 2021-2022
