Farmacologie 2 Thema: Diabetes mellitus type 1 en 2 Jessica van Walstijn
Samenvatting
De homeostase wordt gehandhaafd via communicatie tussen cellen
Om homeostase te handhaven is communicatie tussen cellen nodig. Het grootste deel van deze
communicatie vindt plaats door middel van chemische signaalstoffen.
De communicatie tussen cellen over grotere afstanden wordt door het endocriene stelsel
(hormoonstelsel) en het zenuwstelsel gecoördineerd. Signalen worden specifiek van het ene deel in
het lichaam naar het andere deel in het lichaam overgebracht. De bron en de bestemming zijn heel
specifiek en het effect is van korte duur.
Voor veel levensprocessen is echter een langdurige communicatie tussen cellen nodig. Dit wordt
geregeld door het endocriene stelsel dat gebruik maakt van chemische signaalstoffen – hormonen.
Elk hormoon dat aan het bloed wordt afgegeven en door het bloed wordt vervoerd, heeft specifieke
doelcellen die op het hormoon reageren.
Deze doelcellen bevatten receptoren die nodig zijn om de hormonale berichten te kunnen ‘lezen’.
Hormonen
Hormonen zijn ‘langzame’ boodschapperstoffen die door speciale klieren worden afgegeven.
Hormonen regelen fysiologische processen in ons lichaam op lange termijn en worden via het
bloed getransporteerd naar cellen waar zij op aangrijpen – hun doelcellen. Deze doelcellen hebben
hiervoor receptoren.
Als hormonen op de receptoren van hun doelcellen aangrijpen vinden als gevolg hiervan in het
lichaam fysiologische processen plaats.
Relatief ‘langzame’ boodschapperstoffen
Regulatie op lange termijn
Altijd via het bloed
Doelcellen hebben receptoren
Sommige hormonen worden in de hersenen afgegeven door de hypothalamus en de hypofyse.
Hormonen worden ook door andere klieren in het lichaam afgegeven.
1
, Farmacologie 2 Thema: Diabetes mellitus type 1 en 2 Jessica van Walstijn
Zenuwstelsel vs. hormoonstelsel
Zenuwstelsel:
Zenuwstelsel is zeer snel
Impuls loopt via zenuwcellen
Neurotransmitters
Hormoonstelsel
Hormonen worden afgegeven door een klier
Via het bloed getransporteerd naar doelcellen
Daar grijpen ze aan op een receptor
Langzamer dan zenuwstelsel
Principes van hormonale regulering
Het hormonale stelsel (endocriene stelsel) heeft een cruciale rol bij het besturen van het lichaam.
Het hormonale stelsel heeft een grote invloed op hoe organen en weefsels functioneren en is het
meest effectief bij de lange termijnregulering van processen.
Hormonen circuleren in het bloed door het lichaam en diffunderen de weefsels in, waar ze binden
aan receptoren in en op cellen.
Soorten hormonen
Op basis van de chemische structuur kunnen hormonen in de volgende 3 groepen worden
ingedeeld:
Peptidehormonen (eiwithormonen), bijvoorbeeld insuline
Steroïdhormonen, bijvoorbeeld oestrogeen en progestron
Aminehormonen, bijvoorbeeld adrenaline en schildklierhormonen (thyroxine)
Peptidehormonen
Zijn hydrofiel, lossen op in water
Zijn lipofoob (vetafstotend), lossen niet op in vet
Doordat celmembranen vetachtige structuren zijn, oefenen peptidehormonen hun invloed op de cel
uit door te binden aan receptoren aan de buitenkant van de cel.
Veel van deze receptoren behoren tot de G-eiwitgekoppelde receptoren (GPCR-)klasse.
Steroïdhormonen
Steroïdhormonen zijn allemaal afgeleid van cholesterol.
Zijn lipfiel (vetoplosbaar), lossen wel op in vet
Hierdoor kunnen steroïdhormonen het celmembraan passeren, ze binden aan receptoren in de cel
en hebben daar hun effect.
Vaak zetten ze aan tot de productie van eiwitten (eitwitsynthese).
Testosteron stimuleert de productie van spiereiwit.
Aminehormonen
Aminehormonen zijn afgeleid van het aminozuur tyrosine en hebben verschillende werkingen.
Tot deze groep behoren: adrenaline, noradrenaline, de schildklierhormonen en metatonine.
2
Samenvatting
De homeostase wordt gehandhaafd via communicatie tussen cellen
Om homeostase te handhaven is communicatie tussen cellen nodig. Het grootste deel van deze
communicatie vindt plaats door middel van chemische signaalstoffen.
De communicatie tussen cellen over grotere afstanden wordt door het endocriene stelsel
(hormoonstelsel) en het zenuwstelsel gecoördineerd. Signalen worden specifiek van het ene deel in
het lichaam naar het andere deel in het lichaam overgebracht. De bron en de bestemming zijn heel
specifiek en het effect is van korte duur.
Voor veel levensprocessen is echter een langdurige communicatie tussen cellen nodig. Dit wordt
geregeld door het endocriene stelsel dat gebruik maakt van chemische signaalstoffen – hormonen.
Elk hormoon dat aan het bloed wordt afgegeven en door het bloed wordt vervoerd, heeft specifieke
doelcellen die op het hormoon reageren.
Deze doelcellen bevatten receptoren die nodig zijn om de hormonale berichten te kunnen ‘lezen’.
Hormonen
Hormonen zijn ‘langzame’ boodschapperstoffen die door speciale klieren worden afgegeven.
Hormonen regelen fysiologische processen in ons lichaam op lange termijn en worden via het
bloed getransporteerd naar cellen waar zij op aangrijpen – hun doelcellen. Deze doelcellen hebben
hiervoor receptoren.
Als hormonen op de receptoren van hun doelcellen aangrijpen vinden als gevolg hiervan in het
lichaam fysiologische processen plaats.
Relatief ‘langzame’ boodschapperstoffen
Regulatie op lange termijn
Altijd via het bloed
Doelcellen hebben receptoren
Sommige hormonen worden in de hersenen afgegeven door de hypothalamus en de hypofyse.
Hormonen worden ook door andere klieren in het lichaam afgegeven.
1
, Farmacologie 2 Thema: Diabetes mellitus type 1 en 2 Jessica van Walstijn
Zenuwstelsel vs. hormoonstelsel
Zenuwstelsel:
Zenuwstelsel is zeer snel
Impuls loopt via zenuwcellen
Neurotransmitters
Hormoonstelsel
Hormonen worden afgegeven door een klier
Via het bloed getransporteerd naar doelcellen
Daar grijpen ze aan op een receptor
Langzamer dan zenuwstelsel
Principes van hormonale regulering
Het hormonale stelsel (endocriene stelsel) heeft een cruciale rol bij het besturen van het lichaam.
Het hormonale stelsel heeft een grote invloed op hoe organen en weefsels functioneren en is het
meest effectief bij de lange termijnregulering van processen.
Hormonen circuleren in het bloed door het lichaam en diffunderen de weefsels in, waar ze binden
aan receptoren in en op cellen.
Soorten hormonen
Op basis van de chemische structuur kunnen hormonen in de volgende 3 groepen worden
ingedeeld:
Peptidehormonen (eiwithormonen), bijvoorbeeld insuline
Steroïdhormonen, bijvoorbeeld oestrogeen en progestron
Aminehormonen, bijvoorbeeld adrenaline en schildklierhormonen (thyroxine)
Peptidehormonen
Zijn hydrofiel, lossen op in water
Zijn lipofoob (vetafstotend), lossen niet op in vet
Doordat celmembranen vetachtige structuren zijn, oefenen peptidehormonen hun invloed op de cel
uit door te binden aan receptoren aan de buitenkant van de cel.
Veel van deze receptoren behoren tot de G-eiwitgekoppelde receptoren (GPCR-)klasse.
Steroïdhormonen
Steroïdhormonen zijn allemaal afgeleid van cholesterol.
Zijn lipfiel (vetoplosbaar), lossen wel op in vet
Hierdoor kunnen steroïdhormonen het celmembraan passeren, ze binden aan receptoren in de cel
en hebben daar hun effect.
Vaak zetten ze aan tot de productie van eiwitten (eitwitsynthese).
Testosteron stimuleert de productie van spiereiwit.
Aminehormonen
Aminehormonen zijn afgeleid van het aminozuur tyrosine en hebben verschillende werkingen.
Tot deze groep behoren: adrenaline, noradrenaline, de schildklierhormonen en metatonine.
2
