Internationaal management – samenvatting
Inhoudsopgave
1 De globale context........................................................................................................................... 4
1.1 The rise of Globalisation .......................................................................................................... 4
1.1.1 Verschillende perspectieven ........................................................................................... 4
1.1.2 Globalisatie is van alle tijden ........................................................................................... 4
1.2 De drijvers van globalisatie ..................................................................................................... 5
1.2.1 Dalende transport en communicatiekosten.................................................................... 5
1.2.2 Politieke verschuivingen .................................................................................................. 6
1.2.3 Graduele afschaffing van handelsbarrières..................................................................... 6
1.2.4 Toenemende groei in technologie .................................................................................. 8
1.3 Het globaliseringsdebat ......................................................................................................... 10
1.3.1 Visie op globalisering ..................................................................................................... 10
1.3.2 Slowbalisation................................................................................................................ 10
1.3.3 De drijvers van slowbalisation ....................................................................................... 11
1.4 De rol van de Multinational Enterprise ................................................................................. 16
1.4.1 Definitie ......................................................................................................................... 16
1.4.2 Voor- en nadelen ........................................................................................................... 17
1.4.3 Drijfveren van de huidige MNE-trends .......................................................................... 18
1.4.4 Vier types MNE’s ........................................................................................................... 18
2 Strategie voor de MNE .................................................................................................................. 22
2.1 Inleiding tot strategie ............................................................................................................ 22
2.1.1 Wat is strategie? ............................................................................................................ 22
2.1.2 Ten schools of thought .................................................................................................. 22
2.1.3 De strategische piramide............................................................................................... 26
2.2 Motivatie en vereisten .......................................................................................................... 28
2.2.1 Motivatie voor internationale uitbreiding..................................................................... 28
2.2.2 Middelen van Internationalisering – Vereisten vooraf ................................................. 29
2.3 Context van de sector en externe krachten .......................................................................... 29
2.3.1 School of environment .................................................................................................. 29
2.3.2 Drie tegenstrijdige sets van externe krachten .............................................................. 30
2.4 Strategische perspectieven van de MNE ............................................................................... 36
2.4.1 School of positioning ..................................................................................................... 36
2.4.2 Enkele gedachten .......................................................................................................... 39
2.5 Markt selectie/ toetreding .................................................................................................... 39
2.5.1 PESTEL analyse .............................................................................................................. 40
2.5.2 CAGE analyse ................................................................................................................. 42
1
, 2.5.3 SWOT analyse ................................................................................................................ 45
2.5.4 Bepalen van Market entry strategie.............................................................................. 46
2.5.5 Hollensen’s drie regels voor de selectie van de entry mode ........................................ 52
2.5.6 Bepalen van market entry strategie .............................................................................. 52
2.6 Fouten is besluitvorming ....................................................................................................... 53
2.6.1 Cognitieve school .......................................................................................................... 53
2.6.2 Twee denksystemen ...................................................................................................... 54
2.6.3 Een selectie van vooroordelen ...................................................................................... 54
2.6.4 Omgaan met biases ....................................................................................................... 58
3 Uitvoering in de MNE .................................................................................................................... 60
3.1 Management ......................................................................................................................... 60
3.1.1 Definitie ......................................................................................................................... 60
3.1.2 Context – macht ............................................................................................................ 60
3.1.3 Bronnen van macht ....................................................................................................... 62
3.1.4 Leidershap vs. management.......................................................................................... 64
3.1.5 Een leider ....................................................................................................................... 65
3.1.6 Leiderschapsstijlen ........................................................................................................ 67
3.1.7 De vijfgedachten van een manager ............................................................................... 68
3.1.8 Hoe managers leiders worden: 7 ingrijpende verschuivingen ...................................... 71
3.1.9 Emotionele intelligentie (EI) .......................................................................................... 71
3.1.10 Vertrouwen vs. Prestatie ............................................................................................... 74
3.1.11 Feiten vs. Folklore.......................................................................................................... 75
3.2 Organisatie ............................................................................................................................ 76
3.2.1 Empowerment ............................................................................................................... 76
3.2.2 Evolutie naar een dynamische kijk op macht ................................................................ 77
3.2.3 Organisatorische kenmerken ........................................................................................ 78
3.2.4 Organisatorische configuraties...................................................................................... 78
3.2.5 Rollen in de MNE ........................................................................................................... 83
3.2.6 Internationaal HRM ....................................................................................................... 86
3.2.7 Globale mobiliteit .......................................................................................................... 90
3.3 Innovatie ................................................................................................................................ 94
3.3.1 Innovatie juke box ......................................................................................................... 94
3.3.2 Waarom doen aan innovatie? ....................................................................................... 94
3.3.3 Wat is innovatie? ........................................................................................................... 97
3.3.4 Hoe aan innovatie doen?............................................................................................. 101
3.3.5 Innovatie processen .................................................................................................... 101
3.4 Cultuur ................................................................................................................................. 104
3.4.1 Waarom doet het ertoe?............................................................................................. 104
2
, 3.4.2 definitie........................................................................................................................ 104
3.4.3 Een gelaagde visie op cultuur ...................................................................................... 104
3.4.4 Twee soorten culturen ................................................................................................ 105
3.4.5 Hofstede’s zes cultuur dimensies ................................................................................ 106
3.4.6 Andere frameworks ..................................................................................................... 110
3.4.7 Cultuurschok................................................................................................................ 111
3.4.8 Organisatiecultuur ....................................................................................................... 112
3.5 Diversiteit ............................................................................................................................ 116
3.5.1 Verschillende componenten ....................................................................................... 116
3.5.2 Business chemistry ...................................................................................................... 119
4 Gastcollege Cointreau – Steven Bourgeois ................................................................................. 124
4.1 Remy Cointrau kernwaarden............................................................................................... 124
4.1.1 Terroir .......................................................................................................................... 124
4.1.2 People is het hart van de beslissingen ........................................................................ 124
4.1.3 Tijd ............................................................................................................................... 124
4.2 Challenges bij internationale business ................................................................................ 124
4.2.1 Verkopen aan internationaal publiek .......................................................................... 125
4.2.2 Over de grens handelen .............................................................................................. 126
4.2.3 Route-to market .......................................................................................................... 127
4.2.4 CSR en regelgeving ...................................................................................................... 128
4.2.5 Cultureel management................................................................................................ 128
5 Voorbeeld examenvragen ........................................................................................................... 129
5.1 Deel 2 – strategie van een MNE .......................................................................................... 129
3
, 1 De globale context
1.1 The rise of Globalisation
Laatste jaren toenemende globalisering
Globalisering kan worden gedefinieerd als de toenemende onderlinge verbondenheid van mensen in
één enkel systeem.
1.1.1 Verschillende perspectieven
1. Economen focussen zich op de groei van de internationale handel en kapitaalstromen, en de
verschuiving naar een meer onderling afhankelijke en geïntegreerde wereldeconomie
2. Politieke wetenschappers zien globalisering als een proces dat leidt tot de ondermijning van
de natiestaat en de opkomst van nieuwe vormen van bestuur/governance (controle).
3. Sociologen zien globalisering in termen van de opkomst van een globale cultuur en de
overheersing van de media door globale ondernemingen.
4. Deskundigen op het gebied van internationale betrekkingen richten zich vooral op het
ontstaan van wereldwijde conflicten en mondiale instellingen.
Elk van deze dimensies is sterk met elkaar verbonden en versterken elkaar, door economische
integratie.
Voorbeeld –Manchester City en PSG
Bestuur door FA, FIFA en UEFA. Ze smijten met geld en kopen de beste spelers, wereldwijd, op.
Buitenlandse spelers in de ploegen nemen dus toe. De voetbalploegen zijn opgekocht door rijke staten
gelinkt aan individuen of organisaties met de bedoeling het imago van die regio te promoveren (=
geopolitieke invalshoek).
Wereldwijde fan-base en media-uitzendingen. Internationale sponsoring en kapitaalbezit
1.1.2 Globalisatie is van alle tijden
Maar is sterk en snel toegenomen in de laatste decennia.
4
Inhoudsopgave
1 De globale context........................................................................................................................... 4
1.1 The rise of Globalisation .......................................................................................................... 4
1.1.1 Verschillende perspectieven ........................................................................................... 4
1.1.2 Globalisatie is van alle tijden ........................................................................................... 4
1.2 De drijvers van globalisatie ..................................................................................................... 5
1.2.1 Dalende transport en communicatiekosten.................................................................... 5
1.2.2 Politieke verschuivingen .................................................................................................. 6
1.2.3 Graduele afschaffing van handelsbarrières..................................................................... 6
1.2.4 Toenemende groei in technologie .................................................................................. 8
1.3 Het globaliseringsdebat ......................................................................................................... 10
1.3.1 Visie op globalisering ..................................................................................................... 10
1.3.2 Slowbalisation................................................................................................................ 10
1.3.3 De drijvers van slowbalisation ....................................................................................... 11
1.4 De rol van de Multinational Enterprise ................................................................................. 16
1.4.1 Definitie ......................................................................................................................... 16
1.4.2 Voor- en nadelen ........................................................................................................... 17
1.4.3 Drijfveren van de huidige MNE-trends .......................................................................... 18
1.4.4 Vier types MNE’s ........................................................................................................... 18
2 Strategie voor de MNE .................................................................................................................. 22
2.1 Inleiding tot strategie ............................................................................................................ 22
2.1.1 Wat is strategie? ............................................................................................................ 22
2.1.2 Ten schools of thought .................................................................................................. 22
2.1.3 De strategische piramide............................................................................................... 26
2.2 Motivatie en vereisten .......................................................................................................... 28
2.2.1 Motivatie voor internationale uitbreiding..................................................................... 28
2.2.2 Middelen van Internationalisering – Vereisten vooraf ................................................. 29
2.3 Context van de sector en externe krachten .......................................................................... 29
2.3.1 School of environment .................................................................................................. 29
2.3.2 Drie tegenstrijdige sets van externe krachten .............................................................. 30
2.4 Strategische perspectieven van de MNE ............................................................................... 36
2.4.1 School of positioning ..................................................................................................... 36
2.4.2 Enkele gedachten .......................................................................................................... 39
2.5 Markt selectie/ toetreding .................................................................................................... 39
2.5.1 PESTEL analyse .............................................................................................................. 40
2.5.2 CAGE analyse ................................................................................................................. 42
1
, 2.5.3 SWOT analyse ................................................................................................................ 45
2.5.4 Bepalen van Market entry strategie.............................................................................. 46
2.5.5 Hollensen’s drie regels voor de selectie van de entry mode ........................................ 52
2.5.6 Bepalen van market entry strategie .............................................................................. 52
2.6 Fouten is besluitvorming ....................................................................................................... 53
2.6.1 Cognitieve school .......................................................................................................... 53
2.6.2 Twee denksystemen ...................................................................................................... 54
2.6.3 Een selectie van vooroordelen ...................................................................................... 54
2.6.4 Omgaan met biases ....................................................................................................... 58
3 Uitvoering in de MNE .................................................................................................................... 60
3.1 Management ......................................................................................................................... 60
3.1.1 Definitie ......................................................................................................................... 60
3.1.2 Context – macht ............................................................................................................ 60
3.1.3 Bronnen van macht ....................................................................................................... 62
3.1.4 Leidershap vs. management.......................................................................................... 64
3.1.5 Een leider ....................................................................................................................... 65
3.1.6 Leiderschapsstijlen ........................................................................................................ 67
3.1.7 De vijfgedachten van een manager ............................................................................... 68
3.1.8 Hoe managers leiders worden: 7 ingrijpende verschuivingen ...................................... 71
3.1.9 Emotionele intelligentie (EI) .......................................................................................... 71
3.1.10 Vertrouwen vs. Prestatie ............................................................................................... 74
3.1.11 Feiten vs. Folklore.......................................................................................................... 75
3.2 Organisatie ............................................................................................................................ 76
3.2.1 Empowerment ............................................................................................................... 76
3.2.2 Evolutie naar een dynamische kijk op macht ................................................................ 77
3.2.3 Organisatorische kenmerken ........................................................................................ 78
3.2.4 Organisatorische configuraties...................................................................................... 78
3.2.5 Rollen in de MNE ........................................................................................................... 83
3.2.6 Internationaal HRM ....................................................................................................... 86
3.2.7 Globale mobiliteit .......................................................................................................... 90
3.3 Innovatie ................................................................................................................................ 94
3.3.1 Innovatie juke box ......................................................................................................... 94
3.3.2 Waarom doen aan innovatie? ....................................................................................... 94
3.3.3 Wat is innovatie? ........................................................................................................... 97
3.3.4 Hoe aan innovatie doen?............................................................................................. 101
3.3.5 Innovatie processen .................................................................................................... 101
3.4 Cultuur ................................................................................................................................. 104
3.4.1 Waarom doet het ertoe?............................................................................................. 104
2
, 3.4.2 definitie........................................................................................................................ 104
3.4.3 Een gelaagde visie op cultuur ...................................................................................... 104
3.4.4 Twee soorten culturen ................................................................................................ 105
3.4.5 Hofstede’s zes cultuur dimensies ................................................................................ 106
3.4.6 Andere frameworks ..................................................................................................... 110
3.4.7 Cultuurschok................................................................................................................ 111
3.4.8 Organisatiecultuur ....................................................................................................... 112
3.5 Diversiteit ............................................................................................................................ 116
3.5.1 Verschillende componenten ....................................................................................... 116
3.5.2 Business chemistry ...................................................................................................... 119
4 Gastcollege Cointreau – Steven Bourgeois ................................................................................. 124
4.1 Remy Cointrau kernwaarden............................................................................................... 124
4.1.1 Terroir .......................................................................................................................... 124
4.1.2 People is het hart van de beslissingen ........................................................................ 124
4.1.3 Tijd ............................................................................................................................... 124
4.2 Challenges bij internationale business ................................................................................ 124
4.2.1 Verkopen aan internationaal publiek .......................................................................... 125
4.2.2 Over de grens handelen .............................................................................................. 126
4.2.3 Route-to market .......................................................................................................... 127
4.2.4 CSR en regelgeving ...................................................................................................... 128
4.2.5 Cultureel management................................................................................................ 128
5 Voorbeeld examenvragen ........................................................................................................... 129
5.1 Deel 2 – strategie van een MNE .......................................................................................... 129
3
, 1 De globale context
1.1 The rise of Globalisation
Laatste jaren toenemende globalisering
Globalisering kan worden gedefinieerd als de toenemende onderlinge verbondenheid van mensen in
één enkel systeem.
1.1.1 Verschillende perspectieven
1. Economen focussen zich op de groei van de internationale handel en kapitaalstromen, en de
verschuiving naar een meer onderling afhankelijke en geïntegreerde wereldeconomie
2. Politieke wetenschappers zien globalisering als een proces dat leidt tot de ondermijning van
de natiestaat en de opkomst van nieuwe vormen van bestuur/governance (controle).
3. Sociologen zien globalisering in termen van de opkomst van een globale cultuur en de
overheersing van de media door globale ondernemingen.
4. Deskundigen op het gebied van internationale betrekkingen richten zich vooral op het
ontstaan van wereldwijde conflicten en mondiale instellingen.
Elk van deze dimensies is sterk met elkaar verbonden en versterken elkaar, door economische
integratie.
Voorbeeld –Manchester City en PSG
Bestuur door FA, FIFA en UEFA. Ze smijten met geld en kopen de beste spelers, wereldwijd, op.
Buitenlandse spelers in de ploegen nemen dus toe. De voetbalploegen zijn opgekocht door rijke staten
gelinkt aan individuen of organisaties met de bedoeling het imago van die regio te promoveren (=
geopolitieke invalshoek).
Wereldwijde fan-base en media-uitzendingen. Internationale sponsoring en kapitaalbezit
1.1.2 Globalisatie is van alle tijden
Maar is sterk en snel toegenomen in de laatste decennia.
4
