Volledige samenvatting OPO (ortho)pedagogiek OOGZORG

(ORTHO)PEDAGOGIEK
INLEIDING

WAT IS PEDAGOGIEK?


DEFINITIES
- De pedagogische wetenschappen bestuderen de opvoeding, het onderwijs en de hulverlening aan
kinderen en jongeren, met het oog op verbetering van de praktijk
- Studie v/d manier waarop volwassenen jongeren grootbrengen met een bepaald doel
onderwijsmethoden, de doelen die daarin worden gesteld en de manier waarop deze doelen worden
bereikt
- Leer/wetenschap van het opvoeden
- Tan v/d wetenschap die opvoeding van kinderen bestudeert en onderzoekt welke effecten specifieke
opvoedkundige handelingen hebben
- Onderwijsleer
- Wetenschap v/d ontwikkeling v/e kind tot aan de volwassenheid



 Veel definities: het heeft met opvoeding en onderwijzen te maken
 Niemand wordt zonder onderwijs opgevoed: altijd een vorm van onderwijs aanwezig

Grieks: paidagoogia kinderleiding

Pedagogiek: Bestudeert de opvoeding, de ontwikkelingsfasen en ook de relatie tussen het kind en zijn
omgeving veel verschillende wetenschappen die geïntegreerd worden bv. Psychologie, biologie..

Verbeteringen nastreven en deze dan toepassen ik pedagogie

Pedagogie = praktijk van het opvoeden

WAT IS DE ORTHOPEDAGOGIEK?

- Richt zich op het onderzoeken en behandelen van kinderen en jongeren met een bep. Beperking/
stoornis of kinderen en jongeren die zich in een problematische leer- of opvoedingssituatie bevinden
- Klinische orthopedagogiek = vanuit een wetenschappelijk onderbouwd referentiekader autonome
handelingen verrichten gericht op de preventie, de diagnostiek, de begeleiding en behandeling van
opvoedings-, ontwikkelings-, leer-, gedrags- en emotionele problemen en psychosociale gevolgen
ervan bij kinderen, jongeren en volwassenen en hun context

Problematische opvoedingssituatie= moeizame afstemming tussen de pedagogische vraag en het pedagogisch
aanbod, waardoor de gewenste opvoedingsdoelen niet of moeilijk bereikt worden

Orthopedagogiek houdt zich bezig met het bestuderen van afwijkingen in het leer- en gedragsproces hebben
specifieke aandacht nodig want een probleem moet altijd in context bekeken worden

,Ontwikkelingsaspecten:

- Affectieve ontwikkelingsaspect: ontwikkeling van mens als gevoelswezen emotioneel en rationeel
- Cognitieve ontwikkelingsaspect: kennis verwerven en de manier waarop kennis vergaart wordt
- Conatieve ontwikkelingsaspect: zelfontplooiing kind wil graag iemand zijn door zelf keuzes te
maken… hiervoor moet je de kans krijgen van je omgeving
 Balans vinden tussen eigen authenticiteit en barrière van de maatschappij die moet gerespecteerd worden

Opvoedingsdimensies:

- Relatie aangaan en onderhouden:
 Relatie ligt grotendeels aan ouder/opvoeder maar kind moet hier ook in willen meegaan
 Dynamische relatie moet meegroeien want kind groeit op
 Balans tussen verantwoordelijkheid en afhankelijkheid ouder zal kind op een bep. Moment
voor een groot stuk moeten loslaten
 Sensitiviteit: liefdevolle relatie, ook als kind niet lief is tegen opvoeder zal opvoeder toch altijd zijn
best moeten blijven doen t.o.v. kind
 Responsiviteit: wanneer kind nieuwe schoenen laat zien ‘wauw coole schoenen’ of ‘oke’
maakt verschil
- Klimaat scheppen en aanpassen: kind moet zichzelf kunnen zijn
- Situatie hanteren: (buiten)gewone situatie kunnen interpreteren en hierop gepast reageren nr kind
toe

Beïnvloedende omstandigheden:

- Risicofactoren:
 Bv. Geen sociaal netwerk: kind gaat zich minder goed ontwikkelen
 Onstabiele thuissituatie: kind zal minder zelfzeker zijn
- Beschermende factoren:
 Bv. Sociaal netwerk met mensen die kind goed helpen maar ook uitdagen voor nieuwe dingen
 Stabiele schoolsituatie, genoeg mensen in omgeving van kind die ondersteuning bieden

Doelgroepen:

- Personen met verstandelijke/fysieke/zintuiglijke/meervoudige beperkingen
- Personen met leerstoornissen
- Kinderen met ontwikkelingsstoornissen
- Kinderen en jongeren met gedrags- en emotionele problemen
- Zieke kinderen en jongeren
- Kinderen en jongeren in problematische opvoedingssituaties en/of kindermishandeling
- (Jong)volwassenen die middelen gebruiken, delinquent gedrag stellen of tot een ander risicogroep
behoren
 Heel wat mensen kunnen door orthopedagoog geholpen worden (bv. In gevangenissen is een
orthopedagoog aanwezig om mensen terug aan de maatschappij te laten wennen voor ze vrij komen)

, Multidisciplinaire teams:

- Psychologen
- Artsen
- Onderwijskundigen en leerkrachten
- Opvoeders en verzorgenden
- Logopedisten en audiologen
- Kinesitherapeuten
- Ergotherapeuten
 Veel disciplines werken samen: kennis en vaardigheden delen en verschillende visies bekijken

LEREN

INLEIDING

Leren= een proces dat leidt tot een resultaat, een proces waarin duurzame (langdurige) veranderingen in de
gedragsmogelijkheden van de lerende ontstaan

Er is hierbij een wisselwerking met de omgeving leerprocessen kunnen onderscheiden worden van
biologische processen door de invloed van de omgeving te bekijken

VISIES OP LEREN


ASSOCIATIONISME/BEHAVIORISME
Vooral in 1e helft 20e eeuw

Leren = een blijvende verandering in het gedrag al gevolg van een reactie van de lerende op gebeurtenissen in
de omgeving

Klemtoon: uitwendig waarneembaar gedrag  enkel hierop kunnen we onderzoek doen DUS denkactiviteit
blijft volledig buiten beschouwing

Wordt bij mensen en dieren toegepast in om het even welke situatie/context unitaristisch/uniek leerproces
dat voor iedereen hetzelfde verloopt onder exact dezelfde omstandigheden

Stimulus herhaaldelijk aangebracht men leert hieruit leren is een uitwendig gedrag je ziet meteen wet
er is gebeurt (denkproces is totaal niet van belang)

Conditionering:

- Klassieke conditionering (Pavlov)
 Onvoorwaardelijke prikkel UCS leidt tot onvoorwaardelijk respons UCR
 Voorwaardelijke prikkel CS samen met UCS leidt tot UCR
 CS leidt tot voorwaardelijk respons CR

- Operante conditionering (Skinner)
 Gedrag aanleren of afleren door bekrachtigen of straffen
 Skinner-box

Thorndike: zie psychologie