Volledige samenvatting onderdeel Lymfeoedeem

POSTTRAUMATISCH OF -CHIRURGISCH OEDEEM
ANATOMIE BLOEDVATENSTELSEL EN LYMFESTELSEL
- Bloedvatenstelsel is een gesloten systeem:
* O2-rijk bloed gaat naar de weefsels
* O2-arm bloed keert terug naar het hart
- Lymfestelsel is een open systeem:
* Ter hoogte van capillaire bed worden water en afvalproducten
opgenomen
* Deze worden getransporteerd en terug afgegeven in het
veneuze stelsel
* Het is een open systeem doordat er een begin en einde is

Arterie (rood): brengt zuurstofrijk bloed naar de weefsels à kan pulseren
door de dikke spierwand

Venen (blauw): brengen zuurstofarm bloed terug naar het hart à hebben
een grotere diameter en een dunnere spierwand, maken gebruik van
kleppen en spierpomp

ANATOMIE VENEUS STELSEL


ONDERSTE LIDMAAT BOVENSTE LIDMAAT




- Diepe venen: v. femoralis, v. poplitea, diepe - Diepe venen: v. ulnaris, v. radialis, v.
kuitvenen brachialis
- Oppervlakkige venen: v. saphena magna, v. - Oppervlakkige venen: v. cephalica, v.
saphena parva basilica
- Perforanten - Perforanten
Perforanten = verbindingen die het bloed van het oppervlakkige naar het diepe systeem brengen




1

,Om er voor te zorgen dat er geen oedeem optreedt, beschikken de venen over een kleppen
systeem en een spierpomp:
- Door het samentrekken van de spieren wordt het bloed naar proximaal gestuwd, de venen
worden leeg geduwd à opwaartse stroom van het bloed
- De spieren liggen onder de huid en het vetweefsel
- De spieren omgeven de perforante venen en het diep veneus stelsel
- Bij het ontspannen van de spier gaan de persoranten weer openen waardoor het bloed van
het oppervlakkige systeem naar het diepe systeem wordt aangezogen




Er is nog een derde systeem dat de veneuze flow beïnvloedt, nl. de ademhaling
- Door thorax ademhaling gaat er een negatieve druk in de romp gecreëerd worden
- Uitstroom van veneus bloed uit de armen gaat gefaciliteerd worden
- Uitstroom van veneus bloed uit de benen gaat verminderen

ONDERDELEN LYMFESTELSEL


LYMFECAPILLAIREN EN
LYMFEPRECOLLECTOREN




LYMFECOLLECTOREN




LYMFEKNOPEN




- Lymfecapillairen: bij een trekkracht op de filamenten wordt de endotheelcel opengetrokken
en kunnen water en afvalproducten opgenomen worden
* Lymfe = opgenomen water en afvalproducten
* Lymfangionen hebben een spierband die autonoom bezenuwd wordt, bij bepaalde rek
gaan ze samentrekken
- Lymfe wordt verder getransporteerd naar de precollectoren om zo verder te gaan naar de
collector
* De structuur van de lymfecollector lijkt op een vene (kleppen) à lymfe in de juiste
richting transporteren

2

, - Lymfeknoop: lymfe wordt gezuiverd à vreemde bestanddelen (bacteriën, virussen, …)
worden vernietigd
- Lymfevaten: ter hoogte van v. subclavia wordt het gezuiverde lymfe terug in het bloed
gebracht

DUCTUS THORACICUS: benen, linker arm en linker gezichtshelft
monden uit in v. subclavia
DUCTUS LYMFATICUS: rechter arm en rechter gezichtshelft

LYMFEKNOPEN EN LYMFEVATEN


Klieren bovenste lidmaat:
- Cubitale klieren (1)
- Humerale klieren (4)
- Centrale klieren (5)
- Subclaviculaire klieren (6)
- Thoracale klieren (7)
- Scapulaire klieren (8)


Klieren onderste lidmaat:
- Popliteale klieren
- Inguinale klieren
- Iliacale klieren

Diepe lymfeknopen à als deze gebruikt worden wijst dit op een eerder afwijkend transport.

LOKALISATIE LYMFESTELSEL
De fijne lymfecapillairen of initiële lymfevaten
bevinden zich in de huid.



Ze gaan lymfe transporteren via precollectoren naar
de collectoren die aanwezig zijn in het vetweefsel.



Het diepe lymfestelsel wordt minder gebruikt
wanneer het oppervlakkig stelsel correct
functioneert.

FUNCTIE LYMFESTELSEL
- Afvoer vloeistof uit weefsels à water, CO2 en afvalstoffen worden opgenomen en
afgevoerd door lymfestelsel
- Afweer tegen infecties à via lymfeklieren: bevat witte bloedcellen die alle lichaamsvreemde
stoffen vernietigen


3

, OEDEEM
Oedeem = abnormale ophoping van vloeistof in interstitium
(onderhuids en in lichaamsholtes)
→ Oedeem is een symptoom, geen diagnose
→ Oedeem ontstaat bij een toegenomen filtratie van arteriële
capillair (filtratie > resorptie)
→ Bij evenwicht tussen afgave en opname van afvalstoffen gaat er
geen oedeem ontwikkeld worden (filtratie arteriële capillair =
resorptie lymfecapillair)

5 mechanismen:
- Toegenomen hydrostatische druk in bloedvezels
- Afgenomen oncotische druk in bloedvezels
- Toegenomen oncotische druk in weefsels
- Toegenomen permeabiliteit van bloedvezels
- Obstructie van lymfestelsel

Hydrostatische druk = druk uitgeoefend door een statische
vloeistof op een lichaam op een bepaalde diepte in die vloeistof

Oncotische druk = druk te wijten aan plasmaproteïnen

Wanneer er meer proteïnen aanwezig zijn in het bloed van in de
weefsels, is er een instroom van water naar de venen.

Er is door een permeabiliteit een continue flow op het niveau van
de capillairen zelf.


TOEGENOMEN FILTRATIE:
- Toename hydrostatische druk in bloedvezels
* Kan toenemen als een patiënt een spatader heeft
* Vene is uitgezet en de kleppen sluiten niet meer waardoor de hydrostatische druk nog
verder gaat toenemen
* Verhoogde druk op venen en capillairen zorgt voor verhoogde filtratie op capillaire bed
- Afgenomen oncotische druk in bloedvezels
* Patiënten met leverproblemen hebben een verminderde aanmaak van proteïnen in
het bloed
* Bloedvezels gaan water verliezen naar weefsels om concentratie van proteïnen in de
weefsels te verlagen
→ Bij oedeem ook nakijken of er leverproblemen zijn
- Toegenomen oncotische druk in weefsels
* Bij een hematoom zitten er veel afvalproducten waardoor oncotische druk toeneemt
* Er gaat meer water richting de weefsels om de concentratie te verminderen
- Toegenomen permeabiliteit van bloedvezels
* Bij allergische reacties is er een toegenomen permeabiliteit à capillairen openstaan
* Water en afvalproducten worden beter afgegeven


4