Samenvatting Pathologie: Hormonale stelsel

Medische wetenschappen 2 – Pathologie:

Hormonale stelsel:

Wat is het hormonaal stelsel:

 Het hormonaal stelsel zijn alle klieren die hormonen produceren  ook wel endocriene
klieren genoemd (dit zijn klieren die hun stoffen rechtstreeks afgeven aan het bloed)
 Dit in tegenstelling tot exocriene klieren (bv. zweetklieren, speekselklieren) die hun
geproduceerde stoffen via een afvoergang vrijzetten

Wat zijn hormonen:

 Hormonen zijn signaalstoffen
 Die komen in het bloed terecht en die gaan een andere endocriene klier stimuleren of
gaan inwerken op een doelorgaan
 De regulatie van hormonen wordt geregeld via het principe van negatieve feedback

Het principe van negatieve feedback:

 Hormonen, geproduceerd in de ene endocriene klier kunnen een andere endocriene
klier, aanzetten tot de productie van specifieke hormonen of ze gaan in het doelorgaan
bepaalde stofwisselingsprocessen bewerkstelligen
 Om een goede regulatie te verkrijgen, met andere woorden om een bepaalde
concentratie te handhaven zal een hormoon zijn eigen productie afremmen  principe
van negatieve feedback

Concreet betekent dit:

 Dat een orgaan A hormoon X produceert
 Hormoon X zet orgaan B aan tot de productie van hormoon Y, de werkzame stof
 Hormoon Y heeft zelf een inhiberende werking op orgaan A en vermindert alzo zijn eigen
productie

Schematisch:




Medische wetenschappen – Pathologie – Hormonale stelsel
1

,Hypothalamus – hypofyse – bijnier as:

 De hypothalamus produceert het corticotropine releasing hormoon (CRH)
 CRH zet de hypofyse aan tot de productie van het adrenocorticotroop hormoon (ACTH)
 De hypofyse zet dit ook vrij in het bloed, en via het bloed bereikt het ACTH de bijnieren
en zal die aanzetten tot de productie van cortisol, geslachtshormonen en aldosteron
 De productie van aldosteron wordt echter in zeer geringe mate gestimuleerd door ACTH
 dit staat voornamelijk onder invloed van het renine-angiotensine-aldosteronsysteem
(RAAS)
 De geslachtshormonen worden eveneens in zeer geringe mate geproduceerd
 Cortisol remt zijn eigen productie door de hypofyse te inhiberen in zijn aanmaak van
ACTH
 Hoe meer cortisol, hoe minder ACTH vrijgezet wordt en de aanmaak van nieuw cortisol
zal verminderen




Schematisch:
Medische wetenschappen – Pathologie – Hormonale stelsel
2

, Centrale zenuwstelsel:

 Ook het centrale zenuwstelsel heeft hierin een functie al is die nog onduidelijk
 Men gaat ervan uit dat in normale omstandigheden het centrale zenuwstelsel zich niet
bemoeit met de hormonenregulatie, maar enkel tussen komt in bijzondere
omstandigheden
 Bv. vrouwen die leiden aan anorexia nervosa gaan op een bepaald moment geen
menstruatie meer hebben  dus hier heb je invloed van het centrale zenuwstelsel op het
hormonale proces

De bijnieren:

 De bijnieren zijn kleine orgaantjes die op de bovenpool van de nieren liggen  maar ze
hebben niets met de nieren te maken
 Zonder bijnieren kunnen we niet, want dan zouden we overlijden
 In de bijnieren worden verschillende hormonen geproduceerd (o.a. cortisol) en we
kunnen niet zonder
 Als de bijnieren moeten worden weggenomen dan zal de patiënt medicatie moeten
bijkrijgen om dit te vervangen

De bijnier kan opgedeeld worden in:

 Cortex (bijnierschors)
 Medulla (bijniermerg)



De medulla (bijniermerg):

 Het merg (de medulla) produceert adrenaline en noradrenaline

Medische wetenschappen – Pathologie – Hormonale stelsel
3