Literatuur Human Rights
OLP 4
H1 Mensenrechten als sociaal-politiek referentiekader voor het sociaal werk
Door de oriëntatie op mensenrechten, onderging het sociaal-politieke referentiekader van
het sociaal werk een belangrijke transformatie; een ontwikkeling van de paradigmashift van
‘gunst’ naar ‘recht’.
Gunst Recht
Tekortkomingen en onaangepastheid Krachten en mogelijkheden
Sociale controle Emancipatie
(Overheids)paternalisme Gebruikersparticipatie
Privaat Publiek
Selectiviteit Universaliteit
- Van tekortkomingen naar mogelijkheden
Voorheen de deficit-benadering, geïnspireerd op het medisch model. Sociaal werk
richt zich dan op het voorkomen van tekortkomingen, door de nadruk op preventie,
te herstellen of te compenseren. De tekortkomingen betreffen de onaangepastheid
van een individu/groep aan de burgerlijke waarden en normen in de samenleving.
Na de 2e wereldoorlog; ondersteunende benadering. Er wordt gekeken vanuit de
mogelijkheden. Hierbij gaat de aandacht niet enkel naar een individuele aanpak van
sociale problemen, maar wordt ook gezocht naar antwoorden op structurele
problemen die mensen belemmeren deel te nemen aan de samenleving.
- Van sociale controle naar emancipatie
Voorheen de sociale controle-logica; welke zich liet kenmerken door haar
instrumentalisering. Deze wijst erop dat het sociaal werk ook werd ingezet tot de
realisatie van doelen die buiten de eigen praktijk gelegen zijn.
Na de 2e wereldoorlog gaat het sociaal werk meer haar eigen doelstelling formuleren.
Emancipatie is het ordewoord. Het doel is bij te dragen aan het opheffen van
oorzaken die maken dat mensen niet tot hun recht komen.
Verticale -> horizontale ondersteuningsrelaties; meer gelijke omgangspatronen.
Emancipatie is contextueel-/ persoonsgebonden, dus de inhoud krijgt vorm in
onderhandeling met cliënt.
Sociaal werk beweegt zich momenteel in het spanningsveld tussen controlerende en
emanciperende eigenschappen. Dit dubbel karakter maakt van het sociaal werk een
beroep dat bij uitstek wordt gekenmerkt door ambiguïteit (= dubbelzinnigheid).
- Van (overheids)paternalisme naar gebruikersparticipatie
In de paternalistische visie wordt de sociaal werker gezien als de expert en de
vertegenwoordiger van het moreel superieure. De cliënten worden gezien als
objecten van zorg. Er is een aanbod-gerichte logica; de cliënt dient zich in te passen
in de structuren die het sociaal werk ontwikkelde.
Daarna werd het sociaal werk een vraaggerichte praktijk. Deze democratische
welzijnsbenadering zorgde voor een verschuiving in de opvatting over macht in het
sociaal werk. Het is geen eenrichtingsverkeer meer, maar beide partijen hebben
invloed op de relatie.
OLP 4
H1 Mensenrechten als sociaal-politiek referentiekader voor het sociaal werk
Door de oriëntatie op mensenrechten, onderging het sociaal-politieke referentiekader van
het sociaal werk een belangrijke transformatie; een ontwikkeling van de paradigmashift van
‘gunst’ naar ‘recht’.
Gunst Recht
Tekortkomingen en onaangepastheid Krachten en mogelijkheden
Sociale controle Emancipatie
(Overheids)paternalisme Gebruikersparticipatie
Privaat Publiek
Selectiviteit Universaliteit
- Van tekortkomingen naar mogelijkheden
Voorheen de deficit-benadering, geïnspireerd op het medisch model. Sociaal werk
richt zich dan op het voorkomen van tekortkomingen, door de nadruk op preventie,
te herstellen of te compenseren. De tekortkomingen betreffen de onaangepastheid
van een individu/groep aan de burgerlijke waarden en normen in de samenleving.
Na de 2e wereldoorlog; ondersteunende benadering. Er wordt gekeken vanuit de
mogelijkheden. Hierbij gaat de aandacht niet enkel naar een individuele aanpak van
sociale problemen, maar wordt ook gezocht naar antwoorden op structurele
problemen die mensen belemmeren deel te nemen aan de samenleving.
- Van sociale controle naar emancipatie
Voorheen de sociale controle-logica; welke zich liet kenmerken door haar
instrumentalisering. Deze wijst erop dat het sociaal werk ook werd ingezet tot de
realisatie van doelen die buiten de eigen praktijk gelegen zijn.
Na de 2e wereldoorlog gaat het sociaal werk meer haar eigen doelstelling formuleren.
Emancipatie is het ordewoord. Het doel is bij te dragen aan het opheffen van
oorzaken die maken dat mensen niet tot hun recht komen.
Verticale -> horizontale ondersteuningsrelaties; meer gelijke omgangspatronen.
Emancipatie is contextueel-/ persoonsgebonden, dus de inhoud krijgt vorm in
onderhandeling met cliënt.
Sociaal werk beweegt zich momenteel in het spanningsveld tussen controlerende en
emanciperende eigenschappen. Dit dubbel karakter maakt van het sociaal werk een
beroep dat bij uitstek wordt gekenmerkt door ambiguïteit (= dubbelzinnigheid).
- Van (overheids)paternalisme naar gebruikersparticipatie
In de paternalistische visie wordt de sociaal werker gezien als de expert en de
vertegenwoordiger van het moreel superieure. De cliënten worden gezien als
objecten van zorg. Er is een aanbod-gerichte logica; de cliënt dient zich in te passen
in de structuren die het sociaal werk ontwikkelde.
Daarna werd het sociaal werk een vraaggerichte praktijk. Deze democratische
welzijnsbenadering zorgde voor een verschuiving in de opvatting over macht in het
sociaal werk. Het is geen eenrichtingsverkeer meer, maar beide partijen hebben
invloed op de relatie.
