Summary Hoofdstuk 1, 2, 3, 4, 7, 8 en 11 Communiceren

Hoofdstuk 1: Communicatie
- communicatie = alle gedrag, verbaal en non-verbaal, in de aanwezigheid van andere, waarvan we
ons bewust zijn.
- 3 redenen om te communiceren:
 Lichamelijke behoefte: bijv. voedsel, onderdak, veiligheid, seks
- middelen die daarvoor gebruiken: andere mensen, geld, werktuigen, materialen
- als deze biologische behoeftes zijn bevredigd komen andere motieven
 Interpersoonlijke: ontwikkelen zich bij de baby, ontstaan uit lichamelijke behoefte: kind
koppelt aandacht aan voedsel
 Maatschappij communicatie: om te kunnen zogen voor voeding/onderdag/veiligheid
- samenwerken in en tussen groepen is daarbij vereist

Procesmodel van communicatie




De boodschap
 minstens 2:
1. Inhoudelijke laag: letterlijke betekenis
2. Relationele laag: A. Hoe de inhoud begrepen moet worden
B. hoe de zender zichzelf ziet C. hoe hij de relatie ziet
D. en de ontvanger? E. hoe hij wil dat ontvanger reageert

Referentiekader: hun begrip van de wereld  kennis, ervaring, gevoelens, bedoelingen, waarden,
vooroordelen, zicht op situatie
- mensen vormen ideeën vanuit dit referentiekader  deze ideeën zetten zich om in boodschappen

Zender + ontvanger hebben beperkingen in begripsvermogen door:
 woordenschat,
 vermogen beeldend weer te geven,
 grammaticale vaardigheden,
 lichaamstaal
 grootste beperking: betekenissen zitten niet in woorden maar in mensen, woorden of zinnen zijn
immers geen voorwerpen! Het gaat altijd om geluiden of afbeeldingen die symbolisch zijn.

- non- verbaal tegen verbaal: non-verbaal wint altijd, omdat men dit belangrijker vindt omdat dit
relationeel is, en omdat het vaak onbewust gebeurd, waardoor het moeilijker is je ware gevoelens te
verbergen

SOCOVA - boek Communiceren

, Vertalen en terugvertalen gebeuren 2 dingen: interne ruis en selectieprocessen
- interne ruis:
 verward denken; onafgemaakte of onlogische gedachten en vaagheid
 psychologische ruis: vooroordelen en stereotypen
(bijv. als je denkt ‘wat een dom blondje’, komen boodschappen niet over)
 semantische ruis: slechte taak bijv. andere taal of slecht Nederlands

- selectieprocessen:
 selectief uitzenden
de zender vertelt/schrijft om de ander te plezieren / manipuleren
 selectieve kennisname
kies voor info die eigen mening bevestigd of het gevoel voor eigen waarde versterkt
 ook info die niet welkom is maar wel nuttigs of belangrijk
 selectieve aandacht
is nodig om warboel van signalen om te zetten in info die je begrijpt en kunt
verwerken  bijv. in de trein waar iedereen praat kan je toch een gesprek voeren
 selectieve waarneming
mensen geven betekenis aan binnenkomende informatie
 betekenis zit in mensen: als woorden meerdere betekenissen hebben, kiezen we
voor een betekenis die past bij de situatie
 selectief onthouden
informatie die niet past bij eigen overtuigingen of woorden vergeet je sneller
 selectief aanvaarden
mensen weigeren onwelkome feiten te accepteren of zwakken ze af
 selectief met anderen over dingen praten
je kiest wat je vertelt

3 factoren om kans op succes bij interpersoonlijke communicatie:
1. verbaal en non-verbaal zenden dezelfde boodschap
2. communicatie in dezelfde cultuur/subcultuur
3. voortdurend feedback: maakt verduidelijking en aanpassing van de boodschap mogelijk

Het kanaal
- 5 soorten: zien/horen/ruiken/aanraken/voelen
 keuze van deze 5 maakt onderdeel uit van de boodschap (the medium is the message)
- kanaalruis = signalen van buitenaf

De situatie
- waar: de omgeving bepaalt voor een deel waar je over praat en hoe
- in welke (sub)cultuur: elke samenleving heeft naar regels, rituelen, normen en waarden ook
spelregels voor communicatie
- op welk moment: tijd spreekt  bijv. wel in werktijd, ander in vrije tijd
- met wie: je hebt met iemand iets te maken als je communiceert
 vooroordelen zijn bepalend over hoe je met die gene praat
- met welke omstanders: bijv. dat zeg ik je wel als we alleen zijn




SOCOVA - boek Communiceren