VPKAGZ Leerdoelen en Literatuur
Week 1: Pijnbestrijding en temperatuur
Benoemen wat een normale en een afwijkende lichaamstemperatuur is.
Normale lichaamstemperatuur → 36,1 tot 37,4 graden
Verhoging → 37,5 tot 38,0 graden
Koorts
o Lichte koorts → 38,0 tot 39,0 graden
o Hoge koorts → 39,0 tot 40,0 graden
o Zeer hoge koorts → 40,0 tot 41,0 graden
o Ondertemperatuur → 35,0 tot 36,1 graden
De kenmerken en observaties bij een afwijkende lichaamstemperatuur
benoemen.
Verhoogde lichaamstemperatuur
o Rood aangelopen huid
o Warm aanvoelende huid
o Verhoogde ademhalingsfrequentie
o Versnelde hartslag
o Rillen, huiveren en kippenvel
o Vermoeidheid, gevoelens van malaise en zwakte
o Verlies van eetlust
o Uitdroging
o Hoofdpijn of andere pijnverschijnselen
Verlaagde lichaamstemperatuur
o Koele huid
o Bleekheid
o Rillen, huiveren en kippenvel
o Vertraagde hartslag
o Verlaagde ademhalingsfrequentie
o Slechte voedingstoestand
o Verwardheid/slaperigheid/rusteloosheid
o Verhoogde bloeddruk
o Cyanotische nagelbedden → blauwe nagelbedden
Het verschil tussen hyperthermie en koorts beschrijven.
Koorts → een stijgende daling van de lichaamstemperatuur, die het gevolg is van een
stijging van het set point in de hypothalamus
Hyperthermie → geen verandering van het set point, het reguleringsmechanisme is van
streek waardoor de balans tussen warmteproductie en –afgifte verstoord raakt.
o Actief → overmatige lichaamsinspanning
o Passief → verblijf in hete omgeving
De verschillende stadia van een koortsaanval beschrijven.
o Een koude rilling
Set point is verhoogd → lichaam voldoet nog niet aan warmte productie →
reactie op koude prikkel
o Patiënt voelt zich koud en begint te huiveren en te rillen
o Vasoconstrictie, bleek
Duur 10-40 minuten
o De plateaufase
Constante temperatuur op nieuw hoog niveau → nieuwe balans
o De crisis of koortsdaling
Set point naar een normaal niveau → lichaam voldoet nog niet aan
verlaagde productie → warmte afgifte wordt stimuleert
, o Vasodilatatie
o Zweten
De fysiologische achtergrond van koorts beschrijven.
o Gecontroleerde temperatuurstijging, die gevolg is van stijging van het setpoint van
de hypothalamus
o Reactie van hypothalamus op het binnendringen van pathogene micro-organismen
of andere lichaamsvreemde stoffen. Set point verhoging
o Opwarming van het lichaam
De juiste tijd, plaats en instrumentarium benoemen bij het meten van de
lichaamstemperatuur.
o De juiste tijd → tussen 17:00 – 19:00
o De juiste plaats
Het rectum → niet goed bij snelle temperatuurswisseling, loopt 45 min
achter, wel accuraat door goede doorbloeding
De mond → links of rechts onder te tong, snel wisselende temperaturen
goed waargenomen, temperatuur makkelijk beïnvloed
De gehoorgang → accuraat en betrouwbaar, snel wisselende temperaturen
goed waargenomen
Axillaire methoden!!
Invasieve metingsmethoden → direct in de bloedbaan, gouden standaard,
ernstig zieke patiënten en onder strenge bewaking
o De instrumentarium
Glazen kwikthermometer
o Wordt vrijwel niet gebruikt, het boek liegt!
Disposable thermometers
Elektronische (digitale) thermometer
Infrarode (oor)thermometer
De juiste interventies bij de verschillende koortsstadia beschrijven.
o Zolang koorts niet schadelijk of levensbedreigend is → natuur haar gang laten gaan
Tenzij: hart- en longeziekten, ouderen, verstandelijk gehandicapten,
kinderen en bij temperaturen hoger can 40 of 41 → koortsremmende
medicatie
Ook situaties waarbij patient veel last heeft van symptomen, bijv. spierpijn,
vermoeidheid, concentratieverlies
o Tijdens koortsstuip → adem weg kind vrij is en blijft, vitale functies observeren, na
stuip temperatuur opnemen, is dan sterk gestegen
o Koortsverlagend
Medicatie als aspirine of paracetamol
Afkoelen → medicatie moet een halfuur hiervoor
o Mag pas nadat patiënt hoogste temperatuur heeft bereikt
o Afsponzen met lauw water, ventilator, koelmatras, in ijswater ondergedompeld
worden in kritieke situaties
o Koude rillingsfase
Comfort van patiënt verhogen, helpen gewenste temperatuur bereiken
Extra dekens, warme kleding, kruik, elektrische deken, warme dranken
o Plateau fase
Comfort van patiënt verhogen, extra vocht geven of toedienen
Na het afkoelen lakens verschonen en droge kleren aantrekken
De definitie van pijn benoemen.
Pijn is een onplezierige sensorische en/of emotionele ervaring veroorzaakt door
feitelijke of mogelijke weefselschade of die beschreven wordt in termen van
weefselbeschadiging; ergens in het lichaam is een verwonding of dreigt er een te
ontstaan. Soms ontstaat pijn echter ook zonder aanwijsbare lichamelijke oorzaak.
Week 1: Pijnbestrijding en temperatuur
Benoemen wat een normale en een afwijkende lichaamstemperatuur is.
Normale lichaamstemperatuur → 36,1 tot 37,4 graden
Verhoging → 37,5 tot 38,0 graden
Koorts
o Lichte koorts → 38,0 tot 39,0 graden
o Hoge koorts → 39,0 tot 40,0 graden
o Zeer hoge koorts → 40,0 tot 41,0 graden
o Ondertemperatuur → 35,0 tot 36,1 graden
De kenmerken en observaties bij een afwijkende lichaamstemperatuur
benoemen.
Verhoogde lichaamstemperatuur
o Rood aangelopen huid
o Warm aanvoelende huid
o Verhoogde ademhalingsfrequentie
o Versnelde hartslag
o Rillen, huiveren en kippenvel
o Vermoeidheid, gevoelens van malaise en zwakte
o Verlies van eetlust
o Uitdroging
o Hoofdpijn of andere pijnverschijnselen
Verlaagde lichaamstemperatuur
o Koele huid
o Bleekheid
o Rillen, huiveren en kippenvel
o Vertraagde hartslag
o Verlaagde ademhalingsfrequentie
o Slechte voedingstoestand
o Verwardheid/slaperigheid/rusteloosheid
o Verhoogde bloeddruk
o Cyanotische nagelbedden → blauwe nagelbedden
Het verschil tussen hyperthermie en koorts beschrijven.
Koorts → een stijgende daling van de lichaamstemperatuur, die het gevolg is van een
stijging van het set point in de hypothalamus
Hyperthermie → geen verandering van het set point, het reguleringsmechanisme is van
streek waardoor de balans tussen warmteproductie en –afgifte verstoord raakt.
o Actief → overmatige lichaamsinspanning
o Passief → verblijf in hete omgeving
De verschillende stadia van een koortsaanval beschrijven.
o Een koude rilling
Set point is verhoogd → lichaam voldoet nog niet aan warmte productie →
reactie op koude prikkel
o Patiënt voelt zich koud en begint te huiveren en te rillen
o Vasoconstrictie, bleek
Duur 10-40 minuten
o De plateaufase
Constante temperatuur op nieuw hoog niveau → nieuwe balans
o De crisis of koortsdaling
Set point naar een normaal niveau → lichaam voldoet nog niet aan
verlaagde productie → warmte afgifte wordt stimuleert
, o Vasodilatatie
o Zweten
De fysiologische achtergrond van koorts beschrijven.
o Gecontroleerde temperatuurstijging, die gevolg is van stijging van het setpoint van
de hypothalamus
o Reactie van hypothalamus op het binnendringen van pathogene micro-organismen
of andere lichaamsvreemde stoffen. Set point verhoging
o Opwarming van het lichaam
De juiste tijd, plaats en instrumentarium benoemen bij het meten van de
lichaamstemperatuur.
o De juiste tijd → tussen 17:00 – 19:00
o De juiste plaats
Het rectum → niet goed bij snelle temperatuurswisseling, loopt 45 min
achter, wel accuraat door goede doorbloeding
De mond → links of rechts onder te tong, snel wisselende temperaturen
goed waargenomen, temperatuur makkelijk beïnvloed
De gehoorgang → accuraat en betrouwbaar, snel wisselende temperaturen
goed waargenomen
Axillaire methoden!!
Invasieve metingsmethoden → direct in de bloedbaan, gouden standaard,
ernstig zieke patiënten en onder strenge bewaking
o De instrumentarium
Glazen kwikthermometer
o Wordt vrijwel niet gebruikt, het boek liegt!
Disposable thermometers
Elektronische (digitale) thermometer
Infrarode (oor)thermometer
De juiste interventies bij de verschillende koortsstadia beschrijven.
o Zolang koorts niet schadelijk of levensbedreigend is → natuur haar gang laten gaan
Tenzij: hart- en longeziekten, ouderen, verstandelijk gehandicapten,
kinderen en bij temperaturen hoger can 40 of 41 → koortsremmende
medicatie
Ook situaties waarbij patient veel last heeft van symptomen, bijv. spierpijn,
vermoeidheid, concentratieverlies
o Tijdens koortsstuip → adem weg kind vrij is en blijft, vitale functies observeren, na
stuip temperatuur opnemen, is dan sterk gestegen
o Koortsverlagend
Medicatie als aspirine of paracetamol
Afkoelen → medicatie moet een halfuur hiervoor
o Mag pas nadat patiënt hoogste temperatuur heeft bereikt
o Afsponzen met lauw water, ventilator, koelmatras, in ijswater ondergedompeld
worden in kritieke situaties
o Koude rillingsfase
Comfort van patiënt verhogen, helpen gewenste temperatuur bereiken
Extra dekens, warme kleding, kruik, elektrische deken, warme dranken
o Plateau fase
Comfort van patiënt verhogen, extra vocht geven of toedienen
Na het afkoelen lakens verschonen en droge kleren aantrekken
De definitie van pijn benoemen.
Pijn is een onplezierige sensorische en/of emotionele ervaring veroorzaakt door
feitelijke of mogelijke weefselschade of die beschreven wordt in termen van
weefselbeschadiging; ergens in het lichaam is een verwonding of dreigt er een te
ontstaan. Soms ontstaat pijn echter ook zonder aanwijsbare lichamelijke oorzaak.
