Bestuursprocesrecht jurisprudentie
Week 2 (Bestuurlijke voorprocedure)
- ABRvS 21 september 2011, AB 2011/299, m.nt. Ortlep (Verschoonbare termijnoverschrijding)
- HR 11 augustus 2018, JB 2017/167, m. nt. Keinemans (Bezwaar langs digitale weg)
- ABRvS 10 april 2019, BR 2019/49, m. nt. Kombrink (Niet tijdig beslissen)
- ABRvS 19 oktober 2011, AB 2012/29, m.nt. De Waard (Reformatio in peius)
Week 3 (Beroep: procesverloop en bewijs)
- ABRvS 4 april 2018, AB 2018/237, m. nt. Koenraad (Gronden en argumenten)
- ABRvS 9 maart 2011, AB 2011/130, m.nt. Blomberg en Grapperhaus (Omgevingsvergunning
Boxmeer)
- CRvB 1 juni 2005, AB Klassiek 2016/32 (De Metselaar)
- HR 4 mei 2018, AB 2018/245, m. nt. Flutsch (Op de zaak betrekking hebbende stukken)
- CRvB 30 juni 2017, AB 2017/366, m.nt. Koenraad (Deskundige)
- ABRvS 29 februari 2012, AB 2013/235, m.nt. De Waard (Goede procesorde)
Week 4 (Beroep: omvang van geding en relativiteit)
- ABRvS 23 november 2016, AB 2017/101 (Herhaalde aanvraag)
- ABRvS 19 januari 2011, AB Klassiek 2016/37 (Elzenbos Brummen)
- ABRvS 16 maart 2016, AB 2016/249, m.nt. T.E.P.A. Lam (Praxis)
- Rechtbank Zeeland – West-Brabant 20 mei 2020, AB 2020/306, m. nt. H.S. ten Cate en R.C.
Stam (Substantiëringsplicht)
Week 5 (Beroep: toetsing en definitieve geschillenbeslechting)
- ABRvS 18 november 2015, JB 2015/218, m. nt. Schlössels en Sanderink (Indringende
terughoudende toetsing)
- CRvB 1 juli 2019, ECLI:NL:CRVB:2019:2016, O&A 2019/46, m. nt. L.A. van Heusden(Exceptieve
toetsing)*
- ABRvS 12 augustus 2009, AB 2009/368, m.nt. De Waard (Planschade Oisterwijk)
- ABRvS 28 februari 2018, Gst 2018/124, m. nt. West en Van Vlijmen (Passeren gebreken of
rechtsgevolgen)
- ABRvS 21 maart 2012, JB 2012/112, m.nt. Timmermans (Zanddepot Berkendonk)
- ABRvS 8 augustus 2018, AB 2018/333, m. nt. Jansen (Zelf voorziend opleggen van een last)
Week 6 (Voorlopige voorziening, hoger beroep en burgerlijke rechter)
- Vz ABRvS 25 maart 2020, AB 2020/163, m. nt. R. Stijnen (Voorlopige voorziening en Corona)*
- ABRvS 6 augustus 2003, AB 2003/355, m. nt. Widdershoven en Willemse (Brummense
achteroverleuner)
- ABRvS 26 februari 2014, JB 2014/69, m. nt. Albers en Schlössels (Funplaza)
- ABRvS 2 augustus 2017, JB 2017/152, m.nt. Kortmann (Knipuitspraak)
- HR 22 mei 2015, JB 2015/125, m.nt. Sillen (Privacy First)
Week 7 (Geautomatiseerde besluitvorming, big data en het bestuursprocesrecht)
- ABRvS 17 mei 2017, Gst 2017/170, m. nt. Assink (Verwijzingsuitspraak PAS)
- ABRvS 18 juli 2018, M&R 2018/124, m. nt. M. Kaajan (Blankenburgverbinding)*
- ABRvS 21 februari 2018, AB 2019/87, m. nt. Barkhuysen (Cameratoezicht
, Week 2 (Bestuurlijke voorprocedure)
ABRvS 21 september 2011, AB 2011/299, m.nt. Ortlep (Verschoonbare termijnoverschrijding)
Verschoonbare termijnoverschrijding: art. 6:11 Awb
Rechtsvraag: Is de termijnoverschrijding verschoonbaar nu de rechtsmiddelen clausule ontbreekt?
In beginsel leidt het ontbreken van een rechtsmiddelenclausule tot verschoonbaarheid van eventuele
termijnoverschrijdingen. Belanghebbende moet er zelf een beroep op doen. Uitzondering: Indien de
belanghebbende op de hoogte was of kon zijn van de termijn (professionele rechtsbijstandverlener
of regelmatig procederen)
HR 11 augustus 2018, JB 2017/167, m. nt. Keinemans (Bezwaar langs digitale weg)
Art. 2:15, art. 6:6 & 6:2 sub 2 Awb
Niet voldoen aan de vereisten van art. 2:15 Awb kan alleen leiden tot niet-ontvankelijkheid indien
belanghebbende in de gelegenheid is gesteld om dit verzuim binnen een hem daartoe gestelde
termijn te herstellen. In deze omstandigheden leidt het niet geven van een optie om het verzuim te
herstellen tot een weigering om te beslissen op het ingediende bezwaarschrift.
ABRvS 10 april 2019, BR 2019/49, m. nt. Kombrink (Niet tijdig beslissen)
art. 4:13, 4:17 en 4:18 Awb
Appellant heeft het college verzocht handhavend op te treden tegen het verkeerd ter inzameling
aanbieden van huisafval. Het college beslist niet tijdig op het verzoek tot handhavend optreden,
waardoor het na de ingebrekestelling van appellant dwangsommen verbeurt. Het college neemt
geen besluit over de verschuldigdheid en de hoogte van de dwangsom als bedoeld in art. 4:18 Awb.
Het college zegt dat dit niet nodig was omdat er geen overtreding was en de aanvraag dus niet-
ontvankelijk was. De Afdeling stelt dat het feit dat een handhavingsverzoek wordt afgewezen niet
maakt dat de aanvrager geen recht of belang had bij een tijdig besluit op die aanvraag. En als een
besluit ex art. 4:18 uitblijft, kan appellant hiertegen beroep instellen wegens niet tijdig beslissen
ABRvS 19 oktober 2011, AB 2012/29, m.nt. De Waard (Reformatio in peius)
Art. 7:11 lid 1 Awb.
Reformatio in peius: een burger kan door het instellen van bezwaar of beroep er niet nog slechter
voor komt te staan dan wanneer hij dat niet had ingesteld.
Rechtsvraag: is reformatio in peius in casu toegestaan? Het bezwaarschrift mag er niet toe leiden dat
het bestuursorgaan de heroverweging gebruikt om een verslechtering van de positie van de indiener
te bereiken die zonder bezwaarschriftprocedure niet mogelijk zou zijn. Leidt de heroverweging tot
een ongunstiger resultaat, dan is dat alleen toelaatbaar indien het bestuursorgaan ook zonder dat
het bezwaarschrift zou zijn ingediend tot wijziging van het bestreden besluit ten nadele van de
indiener bevoegd zou zijn.
Uitzondering op het verbod 1: Als de wet de bevoegdheid geeft om los van het bezwaar het besluit
aan te passen (te corrigeren).
Uitzondering op het verbod 2: Als het gaat om een meerpartijengeschil waarbij een derde bezwaar
heeft gemaakt.
Week 3 (Beroep: procesverloop en bewijs)
ABRvS 4 april 2018, AB 2018/237, m. nt. Koenraad (Gronden en argumenten)
Buiten beroepstermijn ingediende gronden
De brief die buiten de beroepstermijn is ingediend, wijst op gebreken van het bestreden besluit die
niet reeds tijdens de beroepstermijn zijn genoemd. Die brief bevat dan ook nieuwe beroepsgronden,
en geen argumenten ter ondersteuning van al bestaande beroepsgronden. Conform art. 1.6a Chw
moeten nieuwe beroepsgronden buiten beschouwing blijven. Dit laat onverlet dat de reeds
Week 2 (Bestuurlijke voorprocedure)
- ABRvS 21 september 2011, AB 2011/299, m.nt. Ortlep (Verschoonbare termijnoverschrijding)
- HR 11 augustus 2018, JB 2017/167, m. nt. Keinemans (Bezwaar langs digitale weg)
- ABRvS 10 april 2019, BR 2019/49, m. nt. Kombrink (Niet tijdig beslissen)
- ABRvS 19 oktober 2011, AB 2012/29, m.nt. De Waard (Reformatio in peius)
Week 3 (Beroep: procesverloop en bewijs)
- ABRvS 4 april 2018, AB 2018/237, m. nt. Koenraad (Gronden en argumenten)
- ABRvS 9 maart 2011, AB 2011/130, m.nt. Blomberg en Grapperhaus (Omgevingsvergunning
Boxmeer)
- CRvB 1 juni 2005, AB Klassiek 2016/32 (De Metselaar)
- HR 4 mei 2018, AB 2018/245, m. nt. Flutsch (Op de zaak betrekking hebbende stukken)
- CRvB 30 juni 2017, AB 2017/366, m.nt. Koenraad (Deskundige)
- ABRvS 29 februari 2012, AB 2013/235, m.nt. De Waard (Goede procesorde)
Week 4 (Beroep: omvang van geding en relativiteit)
- ABRvS 23 november 2016, AB 2017/101 (Herhaalde aanvraag)
- ABRvS 19 januari 2011, AB Klassiek 2016/37 (Elzenbos Brummen)
- ABRvS 16 maart 2016, AB 2016/249, m.nt. T.E.P.A. Lam (Praxis)
- Rechtbank Zeeland – West-Brabant 20 mei 2020, AB 2020/306, m. nt. H.S. ten Cate en R.C.
Stam (Substantiëringsplicht)
Week 5 (Beroep: toetsing en definitieve geschillenbeslechting)
- ABRvS 18 november 2015, JB 2015/218, m. nt. Schlössels en Sanderink (Indringende
terughoudende toetsing)
- CRvB 1 juli 2019, ECLI:NL:CRVB:2019:2016, O&A 2019/46, m. nt. L.A. van Heusden(Exceptieve
toetsing)*
- ABRvS 12 augustus 2009, AB 2009/368, m.nt. De Waard (Planschade Oisterwijk)
- ABRvS 28 februari 2018, Gst 2018/124, m. nt. West en Van Vlijmen (Passeren gebreken of
rechtsgevolgen)
- ABRvS 21 maart 2012, JB 2012/112, m.nt. Timmermans (Zanddepot Berkendonk)
- ABRvS 8 augustus 2018, AB 2018/333, m. nt. Jansen (Zelf voorziend opleggen van een last)
Week 6 (Voorlopige voorziening, hoger beroep en burgerlijke rechter)
- Vz ABRvS 25 maart 2020, AB 2020/163, m. nt. R. Stijnen (Voorlopige voorziening en Corona)*
- ABRvS 6 augustus 2003, AB 2003/355, m. nt. Widdershoven en Willemse (Brummense
achteroverleuner)
- ABRvS 26 februari 2014, JB 2014/69, m. nt. Albers en Schlössels (Funplaza)
- ABRvS 2 augustus 2017, JB 2017/152, m.nt. Kortmann (Knipuitspraak)
- HR 22 mei 2015, JB 2015/125, m.nt. Sillen (Privacy First)
Week 7 (Geautomatiseerde besluitvorming, big data en het bestuursprocesrecht)
- ABRvS 17 mei 2017, Gst 2017/170, m. nt. Assink (Verwijzingsuitspraak PAS)
- ABRvS 18 juli 2018, M&R 2018/124, m. nt. M. Kaajan (Blankenburgverbinding)*
- ABRvS 21 februari 2018, AB 2019/87, m. nt. Barkhuysen (Cameratoezicht
, Week 2 (Bestuurlijke voorprocedure)
ABRvS 21 september 2011, AB 2011/299, m.nt. Ortlep (Verschoonbare termijnoverschrijding)
Verschoonbare termijnoverschrijding: art. 6:11 Awb
Rechtsvraag: Is de termijnoverschrijding verschoonbaar nu de rechtsmiddelen clausule ontbreekt?
In beginsel leidt het ontbreken van een rechtsmiddelenclausule tot verschoonbaarheid van eventuele
termijnoverschrijdingen. Belanghebbende moet er zelf een beroep op doen. Uitzondering: Indien de
belanghebbende op de hoogte was of kon zijn van de termijn (professionele rechtsbijstandverlener
of regelmatig procederen)
HR 11 augustus 2018, JB 2017/167, m. nt. Keinemans (Bezwaar langs digitale weg)
Art. 2:15, art. 6:6 & 6:2 sub 2 Awb
Niet voldoen aan de vereisten van art. 2:15 Awb kan alleen leiden tot niet-ontvankelijkheid indien
belanghebbende in de gelegenheid is gesteld om dit verzuim binnen een hem daartoe gestelde
termijn te herstellen. In deze omstandigheden leidt het niet geven van een optie om het verzuim te
herstellen tot een weigering om te beslissen op het ingediende bezwaarschrift.
ABRvS 10 april 2019, BR 2019/49, m. nt. Kombrink (Niet tijdig beslissen)
art. 4:13, 4:17 en 4:18 Awb
Appellant heeft het college verzocht handhavend op te treden tegen het verkeerd ter inzameling
aanbieden van huisafval. Het college beslist niet tijdig op het verzoek tot handhavend optreden,
waardoor het na de ingebrekestelling van appellant dwangsommen verbeurt. Het college neemt
geen besluit over de verschuldigdheid en de hoogte van de dwangsom als bedoeld in art. 4:18 Awb.
Het college zegt dat dit niet nodig was omdat er geen overtreding was en de aanvraag dus niet-
ontvankelijk was. De Afdeling stelt dat het feit dat een handhavingsverzoek wordt afgewezen niet
maakt dat de aanvrager geen recht of belang had bij een tijdig besluit op die aanvraag. En als een
besluit ex art. 4:18 uitblijft, kan appellant hiertegen beroep instellen wegens niet tijdig beslissen
ABRvS 19 oktober 2011, AB 2012/29, m.nt. De Waard (Reformatio in peius)
Art. 7:11 lid 1 Awb.
Reformatio in peius: een burger kan door het instellen van bezwaar of beroep er niet nog slechter
voor komt te staan dan wanneer hij dat niet had ingesteld.
Rechtsvraag: is reformatio in peius in casu toegestaan? Het bezwaarschrift mag er niet toe leiden dat
het bestuursorgaan de heroverweging gebruikt om een verslechtering van de positie van de indiener
te bereiken die zonder bezwaarschriftprocedure niet mogelijk zou zijn. Leidt de heroverweging tot
een ongunstiger resultaat, dan is dat alleen toelaatbaar indien het bestuursorgaan ook zonder dat
het bezwaarschrift zou zijn ingediend tot wijziging van het bestreden besluit ten nadele van de
indiener bevoegd zou zijn.
Uitzondering op het verbod 1: Als de wet de bevoegdheid geeft om los van het bezwaar het besluit
aan te passen (te corrigeren).
Uitzondering op het verbod 2: Als het gaat om een meerpartijengeschil waarbij een derde bezwaar
heeft gemaakt.
Week 3 (Beroep: procesverloop en bewijs)
ABRvS 4 april 2018, AB 2018/237, m. nt. Koenraad (Gronden en argumenten)
Buiten beroepstermijn ingediende gronden
De brief die buiten de beroepstermijn is ingediend, wijst op gebreken van het bestreden besluit die
niet reeds tijdens de beroepstermijn zijn genoemd. Die brief bevat dan ook nieuwe beroepsgronden,
en geen argumenten ter ondersteuning van al bestaande beroepsgronden. Conform art. 1.6a Chw
moeten nieuwe beroepsgronden buiten beschouwing blijven. Dit laat onverlet dat de reeds
