Zelfbeeld en
zelfwaardering
4
, 1. Zelfbeeld en zelfwaardering
1.1 Inleiding
2 belangrijke fenomenen over onze “zelf”
1. Het vermogen tot zelfreflectie
- Noodzakelijk om motieven, emoties en oorzaken van eigen gedrag te begrijpen
- Komt anders gevoelloos over
2. Het zelf wordt door sociale factoren beïnvloed
- Manier waarop we ons eigen gedrag sturen wordt door de mensen rondom ons
beïnvloed
1.2 Begripsbepaling
1.2.1 Het zelfbeeld
Wat?
= Het beeld dat iemand heeft van de eigen persoon
• Van jongs af aan gevormd
• In verbrand gebracht met eigen functioneren
• Zelfbeeld staat op de inhoud en structuur van de zelfkennis
Inhoud van zelfkennis
• Uitspraken die de persoon over zichzelf zou kunnen doen
Vb : Ik kan goed sporten
Structuur van de zelfkennis
• De manier waarop een persoon zijn opvattingen en verwachtingen over zichzelf
organiseert
Vb : het liefst doe ik balsporten zoals volley en basket
1.2.2 Zelfwaardering
Wat?
= De oordelende houding die we hebben tegenover onszelf
• Het affectieve aspect van het zelfbeeld
• Positieve of negatieve evaluatie → beïnvloed gedachten en gevoelens
5
, Voorbeeld zelfwaardering
Vb : L. heeft een lage zelfwaardering. Ze vindt zichzelf vaak lelijk en dom.
Hierdoor gaat ze zich ook een stuk minder inzetten voor haar schoolwerk omdat
ze er toch van overtuigd is dat ze slechte punten zal halen
1.2.3 Zelfpresentatie
Wat?
= Is het beeld dat mensen van zichzelf ophangen zodanig dat anderen een beeld van hen
kunnen vormen
Discrepantie
• het interne zelfbeeld hoeft niet altijd overeen te stemmen met extern zelfbeeld
→ doen ons soms anders voor dan we werkelijk zijn
doel zelfrepresentatie
• controle te krijgen op het gedrag van anderen t.o.v. onszelf
Vb : in de buurt van anderen doet Lisa zich ‘Alwetend’ voor. Ae vindt het
beangrijk om te pas en te onpas haar mening te verkondigen en ze wil dat
anderen naar haar opzien en rekening met haar houden
1.2.4 Zelfbeschikking
Wat?
= Heeft te maken met de oorzaak die we aan ons eigen gedrag toekennen
Prestaties en mislukkingen
• belangrijk voor zelfbeeld dat we prestaties en mislukkingen verklaren
→ negatief zelfbeeld : slagen aan externe, oncontroleerbare en onstabiele
factoren en mislukken aan interne, stabiele en controleerbare factoren
Vb : S. heeft goede punten omdat ze zegt dat de toets gemakkelijk was. Ze
legt de oorzaken buiten haar persoon terwijl het belangrijk is voor ons
zelfbeeld om successen toe te schrijven aan interne factoren
6
zelfwaardering
4
, 1. Zelfbeeld en zelfwaardering
1.1 Inleiding
2 belangrijke fenomenen over onze “zelf”
1. Het vermogen tot zelfreflectie
- Noodzakelijk om motieven, emoties en oorzaken van eigen gedrag te begrijpen
- Komt anders gevoelloos over
2. Het zelf wordt door sociale factoren beïnvloed
- Manier waarop we ons eigen gedrag sturen wordt door de mensen rondom ons
beïnvloed
1.2 Begripsbepaling
1.2.1 Het zelfbeeld
Wat?
= Het beeld dat iemand heeft van de eigen persoon
• Van jongs af aan gevormd
• In verbrand gebracht met eigen functioneren
• Zelfbeeld staat op de inhoud en structuur van de zelfkennis
Inhoud van zelfkennis
• Uitspraken die de persoon over zichzelf zou kunnen doen
Vb : Ik kan goed sporten
Structuur van de zelfkennis
• De manier waarop een persoon zijn opvattingen en verwachtingen over zichzelf
organiseert
Vb : het liefst doe ik balsporten zoals volley en basket
1.2.2 Zelfwaardering
Wat?
= De oordelende houding die we hebben tegenover onszelf
• Het affectieve aspect van het zelfbeeld
• Positieve of negatieve evaluatie → beïnvloed gedachten en gevoelens
5
, Voorbeeld zelfwaardering
Vb : L. heeft een lage zelfwaardering. Ze vindt zichzelf vaak lelijk en dom.
Hierdoor gaat ze zich ook een stuk minder inzetten voor haar schoolwerk omdat
ze er toch van overtuigd is dat ze slechte punten zal halen
1.2.3 Zelfpresentatie
Wat?
= Is het beeld dat mensen van zichzelf ophangen zodanig dat anderen een beeld van hen
kunnen vormen
Discrepantie
• het interne zelfbeeld hoeft niet altijd overeen te stemmen met extern zelfbeeld
→ doen ons soms anders voor dan we werkelijk zijn
doel zelfrepresentatie
• controle te krijgen op het gedrag van anderen t.o.v. onszelf
Vb : in de buurt van anderen doet Lisa zich ‘Alwetend’ voor. Ae vindt het
beangrijk om te pas en te onpas haar mening te verkondigen en ze wil dat
anderen naar haar opzien en rekening met haar houden
1.2.4 Zelfbeschikking
Wat?
= Heeft te maken met de oorzaak die we aan ons eigen gedrag toekennen
Prestaties en mislukkingen
• belangrijk voor zelfbeeld dat we prestaties en mislukkingen verklaren
→ negatief zelfbeeld : slagen aan externe, oncontroleerbare en onstabiele
factoren en mislukken aan interne, stabiele en controleerbare factoren
Vb : S. heeft goede punten omdat ze zegt dat de toets gemakkelijk was. Ze
legt de oorzaken buiten haar persoon terwijl het belangrijk is voor ons
zelfbeeld om successen toe te schrijven aan interne factoren
6
