Samenvatting Juridisch argumenteren
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Inleiding:.................................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 1.1 Logica, retorica, dialectica............................................................................................................2
Hoofdstuk 1.2 Deductieve en weerlegbare argumentatie...................................................................................3
Hoofdstuk 1.3 Argumentatie in deze cursus........................................................................................................4
Hoofdstuk 2 De structuur van argumentatie................................................................................................... 5
, Hoofdstuk 2.1 Combinaties van premissen..........................................................................................................5
Hoofdstuk 2.2 Impliciete premissen.....................................................................................................................6
Hoofdstuk 2.3 Stapsgewijze argumentatie..........................................................................................................7
Hoofdstuk 2.4 Argument en tegenargument.......................................................................................................8
Hoofdstuk 2.5 De deugdelijkheid van argumenten............................................................................................10
Hoofdstuk 2.5.1 Directe vergelijking van argumenten..................................................................................10
Hoofdstuk 2.5.2 Indirecte verdediging van argumenten..............................................................................12
Hoofdstuk 2.6 Analyseren van de deugdelijkheid van argumenten: een stappenplan......................................12
Hoofdstuk 3 Argumentatieschema’s............................................................................................................. 13
Hoofdstuk 3.1 Argumentatieschema’s voor redeneren over de feiten..............................................................14
Hoofdstuk 3.1.1 Redeneren met en over feitelijke generalisaties................................................................14
Hoofdstuk 3.1.2 Brongebaseerde argumentatieschema’s............................................................................15
Hoofdstuk 3.1.3 Analogie (feitelijk)...............................................................................................................15
Hoofdstuk 3.1.4 Causaal redeneren..............................................................................................................15
Hoofdstuk 3.2 Normatieve argumentatieschema’s...........................................................................................17
Hoofdstuk 3.2.1 Pragmatische argumentatie................................................................................................17
Hoofdstuk 3.2.1 Analogie (normatief)...........................................................................................................18
Hoofdstuk 3.3 Dorgredenen...............................................................................................................................19
Hoofdstuk 3.4 Grondslag en functie van argumentatieschema’s......................................................................20
Hoofdstuk 4 Propositielogica........................................................................................................................ 20
Hoofdstuk 4.1 Inleiding......................................................................................................................................20
Hoofdstuk 4.2 Van redeneringen naar redneerschema’s..................................................................................21
Hoofdstuk 4.3 Logische constanten en logische systemen................................................................................23
Hoofdstuk 4.4 De betekenis van de voegwoorden.............................................................................................24
Hoofdstuk 4.5 De taal van de propositielogica..................................................................................................25
Hoofdstuk 4.6 Het bepalen van de waarheidswaarde van willekeurig complexe proposities..........................27
Hoofdstuk 4.7 Bepalen van deductieve geldigheid met waarheidstafels..........................................................29
Hoofdstuk 1 Inleiding:
Hoofdstuk 1.1 Logica, retorica, dialectica
Herkennen goede en slechte argumentatie:
Aanvaardbaarheid van de uitgangspunten van de argumentatie
o Als die juridisch onzinnig of feitelijk onwaar is zijn kan de redenering nog zo
mooi of sluitend zijn, maar de conclusie wordt er niet aanvaardbaar door.
Vorm van de argumentatie
o Dat de uitgangspunten van een redenering aanvaardbaar zijn, hoeft niet te
betekenen dat de conclusie dat ook is.
o Hierbij is het begrip logica van belang
Overtuigingskracht1
1
Blz 7
, o Hierbij is het begrip retorica van belang2
Aspecten van argumentatie zijn:
Logica
Retorica
Dialectica
Logica: de leer van het correcte redeneren
Gaat niet om de vaag of de uitgangspunten wel aanvaardbaar zijn
Gaat om de vraag: aangenomen dat iemand de uitgangspunten van deze
redenering als aanvaardbaar accepteert, moet die persoon dan de conclusie van
de redenering als aanvaardbaar accepteren? 3
Retorica: de leer van de welsprekendheid
Argumentatie moet niet alleen de juiste uitgangspunten hebben en correct van
vorm zijn maar moet ook overtuigend zijn voor de ander gegeven dienst kennis,
opvattingen waarden en belangen.
Dialectica: de spelregels voor debat
Bijvoorbeeld de regel dat elke uiting in een debat relevant moet zijn voor het
onderwerp van het debat en dat je een aangevallen standpunt hoort te verdedigen
of anders hoort in te trekken.
Veel regels uit het procesrecht kunnen worden gezien als juridische versies van
dialectische principes 4
Hoofdstuk 1.2 Deductieve en weerlegbare argumentatie
De vraag waar het om gaat in de logica: aangenomen dat iemand de uitgangspunten
van een redenering als aanvaardbaar accepteert, die persoon dan ook de conclusie
van de redenering als aanvaardbaar moet accepteren.
Zo ja, dan is de redenering geldig
Zo nee dan is de redenering ongeldig
Premissen: de uitgangspunten of gronden van de redenering.
Iemand die een redenering presenteert claimt doorgaans twee dingen:
De premissen van de redenering zijn aanvaard en;
De conclusie is waar omdat de premissen waar zijn.
o Logica gaat alleen over het conclusie gedeelte. 5
Deductieve of deductief geldige argumentatie: Iemand die de uitgangspunten aanneemt
maar desondanks de conclusie verwerpt, heeft niet begrepen wat de uitgangspunten
betekenen.
Weerlegbare of weerlegbaar geldige argumentatie: Argumentatie onder voorbehoud van
het tegendeel.
De uitgangspunten creëren een vermoeden voor de juistheid van de conclusie
Een rationeel persoon kan enkel weigeren om de conclusie te aanvaarden als er
gronden zijn om aan te nemen dat die conclusie niet juist is.
o Als die gronden er niet zijn, moet een rationeel persoon die de
uitgangspunten van de tweede redenering aanvaardt ook de conclusie
aanvaarden.
2
Blz 8
3
Blz 7
4
Blz 8
5
Blz 8
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Inleiding:.................................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 1.1 Logica, retorica, dialectica............................................................................................................2
Hoofdstuk 1.2 Deductieve en weerlegbare argumentatie...................................................................................3
Hoofdstuk 1.3 Argumentatie in deze cursus........................................................................................................4
Hoofdstuk 2 De structuur van argumentatie................................................................................................... 5
, Hoofdstuk 2.1 Combinaties van premissen..........................................................................................................5
Hoofdstuk 2.2 Impliciete premissen.....................................................................................................................6
Hoofdstuk 2.3 Stapsgewijze argumentatie..........................................................................................................7
Hoofdstuk 2.4 Argument en tegenargument.......................................................................................................8
Hoofdstuk 2.5 De deugdelijkheid van argumenten............................................................................................10
Hoofdstuk 2.5.1 Directe vergelijking van argumenten..................................................................................10
Hoofdstuk 2.5.2 Indirecte verdediging van argumenten..............................................................................12
Hoofdstuk 2.6 Analyseren van de deugdelijkheid van argumenten: een stappenplan......................................12
Hoofdstuk 3 Argumentatieschema’s............................................................................................................. 13
Hoofdstuk 3.1 Argumentatieschema’s voor redeneren over de feiten..............................................................14
Hoofdstuk 3.1.1 Redeneren met en over feitelijke generalisaties................................................................14
Hoofdstuk 3.1.2 Brongebaseerde argumentatieschema’s............................................................................15
Hoofdstuk 3.1.3 Analogie (feitelijk)...............................................................................................................15
Hoofdstuk 3.1.4 Causaal redeneren..............................................................................................................15
Hoofdstuk 3.2 Normatieve argumentatieschema’s...........................................................................................17
Hoofdstuk 3.2.1 Pragmatische argumentatie................................................................................................17
Hoofdstuk 3.2.1 Analogie (normatief)...........................................................................................................18
Hoofdstuk 3.3 Dorgredenen...............................................................................................................................19
Hoofdstuk 3.4 Grondslag en functie van argumentatieschema’s......................................................................20
Hoofdstuk 4 Propositielogica........................................................................................................................ 20
Hoofdstuk 4.1 Inleiding......................................................................................................................................20
Hoofdstuk 4.2 Van redeneringen naar redneerschema’s..................................................................................21
Hoofdstuk 4.3 Logische constanten en logische systemen................................................................................23
Hoofdstuk 4.4 De betekenis van de voegwoorden.............................................................................................24
Hoofdstuk 4.5 De taal van de propositielogica..................................................................................................25
Hoofdstuk 4.6 Het bepalen van de waarheidswaarde van willekeurig complexe proposities..........................27
Hoofdstuk 4.7 Bepalen van deductieve geldigheid met waarheidstafels..........................................................29
Hoofdstuk 1 Inleiding:
Hoofdstuk 1.1 Logica, retorica, dialectica
Herkennen goede en slechte argumentatie:
Aanvaardbaarheid van de uitgangspunten van de argumentatie
o Als die juridisch onzinnig of feitelijk onwaar is zijn kan de redenering nog zo
mooi of sluitend zijn, maar de conclusie wordt er niet aanvaardbaar door.
Vorm van de argumentatie
o Dat de uitgangspunten van een redenering aanvaardbaar zijn, hoeft niet te
betekenen dat de conclusie dat ook is.
o Hierbij is het begrip logica van belang
Overtuigingskracht1
1
Blz 7
, o Hierbij is het begrip retorica van belang2
Aspecten van argumentatie zijn:
Logica
Retorica
Dialectica
Logica: de leer van het correcte redeneren
Gaat niet om de vaag of de uitgangspunten wel aanvaardbaar zijn
Gaat om de vraag: aangenomen dat iemand de uitgangspunten van deze
redenering als aanvaardbaar accepteert, moet die persoon dan de conclusie van
de redenering als aanvaardbaar accepteren? 3
Retorica: de leer van de welsprekendheid
Argumentatie moet niet alleen de juiste uitgangspunten hebben en correct van
vorm zijn maar moet ook overtuigend zijn voor de ander gegeven dienst kennis,
opvattingen waarden en belangen.
Dialectica: de spelregels voor debat
Bijvoorbeeld de regel dat elke uiting in een debat relevant moet zijn voor het
onderwerp van het debat en dat je een aangevallen standpunt hoort te verdedigen
of anders hoort in te trekken.
Veel regels uit het procesrecht kunnen worden gezien als juridische versies van
dialectische principes 4
Hoofdstuk 1.2 Deductieve en weerlegbare argumentatie
De vraag waar het om gaat in de logica: aangenomen dat iemand de uitgangspunten
van een redenering als aanvaardbaar accepteert, die persoon dan ook de conclusie
van de redenering als aanvaardbaar moet accepteren.
Zo ja, dan is de redenering geldig
Zo nee dan is de redenering ongeldig
Premissen: de uitgangspunten of gronden van de redenering.
Iemand die een redenering presenteert claimt doorgaans twee dingen:
De premissen van de redenering zijn aanvaard en;
De conclusie is waar omdat de premissen waar zijn.
o Logica gaat alleen over het conclusie gedeelte. 5
Deductieve of deductief geldige argumentatie: Iemand die de uitgangspunten aanneemt
maar desondanks de conclusie verwerpt, heeft niet begrepen wat de uitgangspunten
betekenen.
Weerlegbare of weerlegbaar geldige argumentatie: Argumentatie onder voorbehoud van
het tegendeel.
De uitgangspunten creëren een vermoeden voor de juistheid van de conclusie
Een rationeel persoon kan enkel weigeren om de conclusie te aanvaarden als er
gronden zijn om aan te nemen dat die conclusie niet juist is.
o Als die gronden er niet zijn, moet een rationeel persoon die de
uitgangspunten van de tweede redenering aanvaardt ook de conclusie
aanvaarden.
2
Blz 8
3
Blz 7
4
Blz 8
5
Blz 8
