KWALI SAMENVATTING
Hoofdstuk 1: theorie, onderzoeksvragen en methoden
Verstehen
Verstehen = het handelen vanuit het actorperspectief leren begrijpen. Je moet de werkelijkheid leren
begrijpen vanuit een emic perspectief welke betekenis geeft de actor zelf aan zijn handelen?
Waarom er theorie in onze gereedschapskist zit
Een theorie is een bepaalde manier van kijken naar de werkelijkheid waar je hypothesen uit kunt
afleiden en die je helpt conclusies te trekken uit onderzoeksgegevens. Een theorie kan helpen bij het
verklaren van dingen. Deze verklaring is in zoveel mogelijk toetsbare termen gevat.
De onderzoeksvraag is bepalend voor de te hanteren onderzoeksmethode en het theoretisch kader.
Het gebruik van kwalitatieve methoden in de criminologie
Cultureel criminologen werken vaak met empirisch onderzoek naar en onder direct betrokkenen. Ze
gebruiken dan etnografische onderzoeksmethoden, zoals participerende observatie. Met
kwalitatieve onderzoeksmethoden kan de werkelijkheid waarin criminaliteit bestaat het best in kaart
worden gebracht. Levensgeschiedenissen worden gebruikt om een tijdsbeeld te schetsen.
Een kritische blik en reflectie op de totstandkoming en het gebruik van de data is van belang bij
dataverzameling.
Criminologisch epistemologie in een notendop
Diagnose en therapie = oorzaken van criminaliteit bestuderen om vervolgens te kijken wat de beste
remedie zou zijn.
Etiologische theorie = gericht op de oorzaken van criminaliteit
Sociale reactiebenaderingen = theorieën die willen verklaren welke functies de
criminaliteitsbestrijding heeft en welke bedoelde en onbedoelde gevolgen dit heeft op de aard en
omvang van criminaliteit.
Verklaringsniveau = maatschappelijk niveau van onderzoek, micro meso of macro. Verklarende
theorieën lopen van micro naar meso naar macro.
Mensbeeld = in kwalitatief onderzoek wordt gesteld dat waarneming en interpretatie
noodzakelijkerwijs in elkaar overgaan. Het positivistische ideaal van intersubjectiviteit staat vaak
centraal.
Maatschappijbeeld = meeste gaan uit van consensus, sommige van conflict.
De Chicago School
Kwalitatieve methoden van onderzoek zijn begin 20 e eeuw geintroduceerd door Robert Park. Hij
legde de grondslag voor stadsetnografie en bepleitte de methode van participerende observatie.
In de jaren 50 is de straintheorie ontstaan het zoeken naar een verklaring voor delinquent gedrag
van jonge mannen die in lage inkomensbuurten opgroeiden en strain ervaarden.
Labelling
Criminaliteit wordt gezien als een specifieke vorm van afwijkend gedrag, dat mede het resultaat is
van een proces van strafrechtelijke classificatie en categorisering. Dit kan door zowel formele als
informele instanties gebeuren.
Dit komt voort uit het symbolisch interactionisme. Dit gaat uit van het idee dat handelingen pas
betekenis krijgen in de interactie tussen mensen. Wij mensen stellen onze identiteit voortdurend bij
op grond van hoe de omgeving op ons reageert.
,Stigma van Ervin Goffmans: als gevolg van stelselmatige stigmatisering raakt iemand zijn
oorspronkelijke identiteit kwijt en kan hij op den duur ook zichzelf alleen nog maar in clichébeelden
zien. Het aantasten van het zelfbeeld kan criminogeen werken. Het verlaagt namelijk de weerstand
om kwaad te doen en vergroot de mogelijkheid om eigen verantwoordelijkheid te bagatelliseren.
Volgens Edwin Lemerts kunnen sociale uitsluiting, stigma’s en stereotypering ervoor zorgen dat
deviant gedrag een structureel karakter krijgen.
Kritische criminologie
Naast het handelen zelf, dienen volgens de kritische criminologie ook de cultuur en structuur die de
context van het handelen bepalen, object van onderzoek te zijn.
- Handelings- of actieperspectief
- Reflexieve benadering van de criminologie als wetenschapsgebied
- Ter discussie stellen van heersende maatschappelijke ongelijkheid
Birmingham school: maatschappelijke verhoudingen moeten bestudeerd worden vanuit degenen die
zich ertegen verzetten. Subculturen worden gezien als onderdeel van de populaire cultuur. Drie
geïntegreerde domeinen worden onderscheiden: buurt, familie en lokale economie.
Robert Merton benadrukte het belang van het verklaren van de state of society en het begrip
spanning.
Kritische analyses van social control en toezicht
Volgens Lemert zorgt sociale controle niet voor maatschappelijk evenwicht, maar juist voor
afwijkend gedrag. Hierdoor is de trend ingezet om meer aandacht te schenken aan sociale controle
door de maatschappij zelf.
Hierdoor heeft Stanley Cohen de weg bereid voor kritisch onderzoek naar veiligheid,
veiligheidscultuur en veiligheidsbeleving.
Het idee dat evaluatieonderzoek per definitie kwantitatief zou moeten zijn lijkt te kenteren.
Cultureel criminologische perspectieven
De culturele criminologie kan gezien worden als een hedendaagse versie van de kritische
criminologie. De etnografische methode is alleen de methode voor de cultureel criminoloog voor
zover er een expliciet verstehend perspectief wordt gehanteerd.
Mondialisering: grote toename van de mobiliteit van mensen, goederen en informatie en het
bewustzijn ervan. Naast de transnationaal georganiseerde misdaad vormen de vraagstukken van
irreguliere migratie en integratie een belangrijk aandachtspunt op de criminologische
onderzoeksagenda.
Glocalisation = lokale dimensie in het mondiale en het mondiale in het lokale. Dit is een belangrijk
thema voor de criminologie.
De meerwaarde van kwalitatief onderzoek is gelegen in de verstehende houding en het emic
perspectief.
Hoofdstuk 2: het kwalitatief onderzoeksdesign
De kwalitatieve probleemstelling
Het opstarten van een onderzoek start met een goede probleemstelling. Het gaat om
wetenschappelijke vragen die met onderzoek beantwoord worden.
Soorten onderzoeksvragen
, Wat-vragen: kunnen verkennend zijn en aanleiding zijn voor exploratief onderzoek. daarnaast
kunnen ze ook in de vorm van hoeveelheid of grootte bestaan.
Hoe- en waarom vragen: verklarend van aard. Hierdoor doet het eerder een beroep op kwalitatief
onderzoek. Kenmerkend hiervoor zijn de niet-manipuleerbaarheid van gedrag van respondenten en
het niet-historische karakter van de fenomenen die bestudeerd worden.
Het bepalen van het onderzoeksdoel
Het onderzoeksdoel formuleert de relevantie van het thema dat je gaat onderzoeken. Er zijn drie
groepen redenen die mensen hebben om te kiezen voor een bepaalde onderzoeksvraag:
- Intellectuele redenen: vanuit het wetenschapsbedrijf zelf aangedragen
- Praktische redenen: doel dat de onderzoeker voor ogen heeft met het onderzoek
(evaluatieonderzoek, handelings- of actieonderzoek)
- Persoonlijke redenen: intrinsieke motivatie van de onderzoeker. Het kan een belangrijke
invloed uitoefenen op het onderzoek.
Wetenschappelijk onderzoek heeft als doel mogelijke vertekeningen in de resultaten uit te schakelen.
Uitleggen van de belangrijkheid van je onderzoek valt vaak samen met uitleggen van het doel van je
onderzoek. Voor criminologisch onderzoek zijn vier soorten doelen:
- Exploratief onderzoek: tot inzichten komen over een domein waar nog weinig over bekend
is. Ook nieuwe onderzoeksdoelgroepen vallen hieronder.
- Verklarend onderzoek: ontdekken van oorzaken in de betekenisgeving van personen.
- Beschrijvend onderzoek: het aanleveren van een gedetailleerde beschrijving van het
onderzoeksonderwerp.
- Emancipatorisch onderzoek: actieonderzoek. Niet alleen kennis opdoen, maar ook een
sociaal probleem aanpakken.
De onderzoeksvraag
De richting van je onderzoek bal je samen in een gerichte vraag waar je uiteindelijk antwoord op wil
hebben. Onderzoeksvragen moeten helder, begrijpelijk en ondubbelzinnig zijn. ze hoeven niet in een
keer goed te zijn, ze zijn evoluerend.
- Onderzoekbaarheid: de mate waarin een onderzoeksvraag wel degelijk kan (met empirisch
onderzoek) en mag (ethisch dilemma) leiden tot een onderzoek.
- Haalbaarheid: het onderzoek moet uitvoerbaar zijn. tijd, geld en bereikbaarheid spelen hier
een rol in.
Een belangrijke manier om met de al dan niet beperkende invloed van een theoretisch kader uit de
literatuur om te gaan, bestaat erin om te werken met algemene concepten die nog niet of slechts
heel summier zijn uitgewerkt, zogenaamde sentisizing concepts.
In een probleemstelling komen de volgende elementen regelmatig terug:
- Situering onderzoeksdomein
- Maatschappelijke en/of wetenschappelijke verantwoording
- Onderzoeksdoel
- Onderzoeksvraag
- Deelvragen in het onderzoek
- Conceptueel kader
- Situering van methoden
- Beperkingen van het onderzoek
De onderzoeksvraag is centraal en essentieel in elke probleemstelling. Deze vormt het kompas van
het onderzoek.
Kiezen voor een kwalitatieve grondvorm
Er kunnen vier grondvormen van kwalitatief onderzoek onderscheiden worden:
1. Kwalitatieve survey: diepte interviews en groepsinterviews.
Hoofdstuk 1: theorie, onderzoeksvragen en methoden
Verstehen
Verstehen = het handelen vanuit het actorperspectief leren begrijpen. Je moet de werkelijkheid leren
begrijpen vanuit een emic perspectief welke betekenis geeft de actor zelf aan zijn handelen?
Waarom er theorie in onze gereedschapskist zit
Een theorie is een bepaalde manier van kijken naar de werkelijkheid waar je hypothesen uit kunt
afleiden en die je helpt conclusies te trekken uit onderzoeksgegevens. Een theorie kan helpen bij het
verklaren van dingen. Deze verklaring is in zoveel mogelijk toetsbare termen gevat.
De onderzoeksvraag is bepalend voor de te hanteren onderzoeksmethode en het theoretisch kader.
Het gebruik van kwalitatieve methoden in de criminologie
Cultureel criminologen werken vaak met empirisch onderzoek naar en onder direct betrokkenen. Ze
gebruiken dan etnografische onderzoeksmethoden, zoals participerende observatie. Met
kwalitatieve onderzoeksmethoden kan de werkelijkheid waarin criminaliteit bestaat het best in kaart
worden gebracht. Levensgeschiedenissen worden gebruikt om een tijdsbeeld te schetsen.
Een kritische blik en reflectie op de totstandkoming en het gebruik van de data is van belang bij
dataverzameling.
Criminologisch epistemologie in een notendop
Diagnose en therapie = oorzaken van criminaliteit bestuderen om vervolgens te kijken wat de beste
remedie zou zijn.
Etiologische theorie = gericht op de oorzaken van criminaliteit
Sociale reactiebenaderingen = theorieën die willen verklaren welke functies de
criminaliteitsbestrijding heeft en welke bedoelde en onbedoelde gevolgen dit heeft op de aard en
omvang van criminaliteit.
Verklaringsniveau = maatschappelijk niveau van onderzoek, micro meso of macro. Verklarende
theorieën lopen van micro naar meso naar macro.
Mensbeeld = in kwalitatief onderzoek wordt gesteld dat waarneming en interpretatie
noodzakelijkerwijs in elkaar overgaan. Het positivistische ideaal van intersubjectiviteit staat vaak
centraal.
Maatschappijbeeld = meeste gaan uit van consensus, sommige van conflict.
De Chicago School
Kwalitatieve methoden van onderzoek zijn begin 20 e eeuw geintroduceerd door Robert Park. Hij
legde de grondslag voor stadsetnografie en bepleitte de methode van participerende observatie.
In de jaren 50 is de straintheorie ontstaan het zoeken naar een verklaring voor delinquent gedrag
van jonge mannen die in lage inkomensbuurten opgroeiden en strain ervaarden.
Labelling
Criminaliteit wordt gezien als een specifieke vorm van afwijkend gedrag, dat mede het resultaat is
van een proces van strafrechtelijke classificatie en categorisering. Dit kan door zowel formele als
informele instanties gebeuren.
Dit komt voort uit het symbolisch interactionisme. Dit gaat uit van het idee dat handelingen pas
betekenis krijgen in de interactie tussen mensen. Wij mensen stellen onze identiteit voortdurend bij
op grond van hoe de omgeving op ons reageert.
,Stigma van Ervin Goffmans: als gevolg van stelselmatige stigmatisering raakt iemand zijn
oorspronkelijke identiteit kwijt en kan hij op den duur ook zichzelf alleen nog maar in clichébeelden
zien. Het aantasten van het zelfbeeld kan criminogeen werken. Het verlaagt namelijk de weerstand
om kwaad te doen en vergroot de mogelijkheid om eigen verantwoordelijkheid te bagatelliseren.
Volgens Edwin Lemerts kunnen sociale uitsluiting, stigma’s en stereotypering ervoor zorgen dat
deviant gedrag een structureel karakter krijgen.
Kritische criminologie
Naast het handelen zelf, dienen volgens de kritische criminologie ook de cultuur en structuur die de
context van het handelen bepalen, object van onderzoek te zijn.
- Handelings- of actieperspectief
- Reflexieve benadering van de criminologie als wetenschapsgebied
- Ter discussie stellen van heersende maatschappelijke ongelijkheid
Birmingham school: maatschappelijke verhoudingen moeten bestudeerd worden vanuit degenen die
zich ertegen verzetten. Subculturen worden gezien als onderdeel van de populaire cultuur. Drie
geïntegreerde domeinen worden onderscheiden: buurt, familie en lokale economie.
Robert Merton benadrukte het belang van het verklaren van de state of society en het begrip
spanning.
Kritische analyses van social control en toezicht
Volgens Lemert zorgt sociale controle niet voor maatschappelijk evenwicht, maar juist voor
afwijkend gedrag. Hierdoor is de trend ingezet om meer aandacht te schenken aan sociale controle
door de maatschappij zelf.
Hierdoor heeft Stanley Cohen de weg bereid voor kritisch onderzoek naar veiligheid,
veiligheidscultuur en veiligheidsbeleving.
Het idee dat evaluatieonderzoek per definitie kwantitatief zou moeten zijn lijkt te kenteren.
Cultureel criminologische perspectieven
De culturele criminologie kan gezien worden als een hedendaagse versie van de kritische
criminologie. De etnografische methode is alleen de methode voor de cultureel criminoloog voor
zover er een expliciet verstehend perspectief wordt gehanteerd.
Mondialisering: grote toename van de mobiliteit van mensen, goederen en informatie en het
bewustzijn ervan. Naast de transnationaal georganiseerde misdaad vormen de vraagstukken van
irreguliere migratie en integratie een belangrijk aandachtspunt op de criminologische
onderzoeksagenda.
Glocalisation = lokale dimensie in het mondiale en het mondiale in het lokale. Dit is een belangrijk
thema voor de criminologie.
De meerwaarde van kwalitatief onderzoek is gelegen in de verstehende houding en het emic
perspectief.
Hoofdstuk 2: het kwalitatief onderzoeksdesign
De kwalitatieve probleemstelling
Het opstarten van een onderzoek start met een goede probleemstelling. Het gaat om
wetenschappelijke vragen die met onderzoek beantwoord worden.
Soorten onderzoeksvragen
, Wat-vragen: kunnen verkennend zijn en aanleiding zijn voor exploratief onderzoek. daarnaast
kunnen ze ook in de vorm van hoeveelheid of grootte bestaan.
Hoe- en waarom vragen: verklarend van aard. Hierdoor doet het eerder een beroep op kwalitatief
onderzoek. Kenmerkend hiervoor zijn de niet-manipuleerbaarheid van gedrag van respondenten en
het niet-historische karakter van de fenomenen die bestudeerd worden.
Het bepalen van het onderzoeksdoel
Het onderzoeksdoel formuleert de relevantie van het thema dat je gaat onderzoeken. Er zijn drie
groepen redenen die mensen hebben om te kiezen voor een bepaalde onderzoeksvraag:
- Intellectuele redenen: vanuit het wetenschapsbedrijf zelf aangedragen
- Praktische redenen: doel dat de onderzoeker voor ogen heeft met het onderzoek
(evaluatieonderzoek, handelings- of actieonderzoek)
- Persoonlijke redenen: intrinsieke motivatie van de onderzoeker. Het kan een belangrijke
invloed uitoefenen op het onderzoek.
Wetenschappelijk onderzoek heeft als doel mogelijke vertekeningen in de resultaten uit te schakelen.
Uitleggen van de belangrijkheid van je onderzoek valt vaak samen met uitleggen van het doel van je
onderzoek. Voor criminologisch onderzoek zijn vier soorten doelen:
- Exploratief onderzoek: tot inzichten komen over een domein waar nog weinig over bekend
is. Ook nieuwe onderzoeksdoelgroepen vallen hieronder.
- Verklarend onderzoek: ontdekken van oorzaken in de betekenisgeving van personen.
- Beschrijvend onderzoek: het aanleveren van een gedetailleerde beschrijving van het
onderzoeksonderwerp.
- Emancipatorisch onderzoek: actieonderzoek. Niet alleen kennis opdoen, maar ook een
sociaal probleem aanpakken.
De onderzoeksvraag
De richting van je onderzoek bal je samen in een gerichte vraag waar je uiteindelijk antwoord op wil
hebben. Onderzoeksvragen moeten helder, begrijpelijk en ondubbelzinnig zijn. ze hoeven niet in een
keer goed te zijn, ze zijn evoluerend.
- Onderzoekbaarheid: de mate waarin een onderzoeksvraag wel degelijk kan (met empirisch
onderzoek) en mag (ethisch dilemma) leiden tot een onderzoek.
- Haalbaarheid: het onderzoek moet uitvoerbaar zijn. tijd, geld en bereikbaarheid spelen hier
een rol in.
Een belangrijke manier om met de al dan niet beperkende invloed van een theoretisch kader uit de
literatuur om te gaan, bestaat erin om te werken met algemene concepten die nog niet of slechts
heel summier zijn uitgewerkt, zogenaamde sentisizing concepts.
In een probleemstelling komen de volgende elementen regelmatig terug:
- Situering onderzoeksdomein
- Maatschappelijke en/of wetenschappelijke verantwoording
- Onderzoeksdoel
- Onderzoeksvraag
- Deelvragen in het onderzoek
- Conceptueel kader
- Situering van methoden
- Beperkingen van het onderzoek
De onderzoeksvraag is centraal en essentieel in elke probleemstelling. Deze vormt het kompas van
het onderzoek.
Kiezen voor een kwalitatieve grondvorm
Er kunnen vier grondvormen van kwalitatief onderzoek onderscheiden worden:
1. Kwalitatieve survey: diepte interviews en groepsinterviews.
