Samenvatting Cellen en Weefsel: Hoofdstuk bloed

Chapter 12 - Bloed

Bloed behoort tot de Bind – en steunweefsels:

Bind- en steunweefsels zijn afkomstig van mesenchymcellen:

Mesoderm => mesenchymcellen = multipotentestamcellen
 Mesenchymaal of embryonaal bindweefsel.

Bloedcellen (witte/rode/bloedplaatjes) zijn afkomstig van mesenchymcellen.

Bloed:

 Bloed is gespecialiseerde vorm van bindweefsel.
 Het bestaat voor 45% uit bloedcellen
 en voor 55% uit extracellulaire substantie = bloedplasma
 Vloeibare substantie, laat transport toe van bloedcellen/stoffen doorheen
het hele lichaam

1. Bloedplasma:

 Bloedplasma is een transportmiddel
 Het is een waterige oplossen met
o anorganische zouten, plasma eiwitten
o organische stoffen
 Aminozuren
 Vitaminen
 Hormonen (afkomstig van endocriene klieren)
 …

 Plasma eiwitten zijn belangrijk voor bloedstolling

Bloed blootgesteld aan buitenwereld:
Bloedstolling: Fibrinogeen verdwijnt -> fibrine
Bloedserum blijft over = plasma zonder fibrinogeen

Voorbeelden van plasma eiwitten:
o Albumine
o Globuline
o Fibrinogeen (rol bij bloedstolling)
 Vormt fibrine: Draadjes die bloedcellen vasthangen en zo
stolling veroorzaken.

,Bloed in proefbuis met anti-coagulans (anti-stollings product):

 Bovenstaande geelachtige vloeistof (55%) = bloedplasma Bloedplasma:
 Witte bloedcellen (+/- 1%) = buffy coat Geelachtige
 Rode bloedcellen (+/- 44%) = hematocriet vloeistof
(Als hematocriet onder 44% zit = bloedanemie/armoede)

Bloed in proefbuis zonder anticoagulans:
Lymfocyten &
 Fibrinogeen -> fibrine monocyten
 Fibrinebloedklonter (bevat de bloedcellen)  Buffy coat
 Bloedserum
 Coagulatie of stolling
Rode
bloedcellen
=>
2. Bloedcellen - intro:
hematocriet


 De voorlopers van de bloedcellen bevinden zich in:
o Beenmerg
o Lymfoied weefsel

 Het aantal en de vorm van de bloedcellen is belangrijk in verband met ziekte
indentificatie.
o Sikkelcelanemie – vorm rode bloedcellen
o Anemie – te weinig rode bloedcellen
o Leukopenie – te weinig witte bloedcellen

 Uitstrijkje <-> celcounter

o Celcounter: aantal cellen wordt geregistreerd, kijken naar aantal
o Uitstrijkje: morfologie bloedcellen– opsporen ziektes/kankers
 Uitstrijkje: 1. Uitsmeren druppel bloed 2. Drogen 3. Fixeren 4. Kleuren

Celtype Aantal per mm3
Erythrocyten (Rode Bloedcellen) 6.2-4.2 * 106 Meest
Trombocyten (Bloedplaatjes) 150.000-400.000
Leukocyten (Witte bloedcellen) 4.500 – 11.000 Minst

*In cytoplasma rode bloedcellen: hemoglobine
 Bindt met O2 & CO2
 Kern niet nodig = biconcaaf
*Rode bloedlichaampjes ipv cellen
 Hebben geen kern = geen echte cellen
(hebben wel kern in beenmerg)
Leukocyten

, In witte bloedcellen zijn er twee groepen:

 Granulocyten: Aanwezigheid van granules in cytoplasma
o Neutrofielen: 50-70%
o Eosinofielen: 1-4%
o Basofielen: 0.5 – 1%

Namen op basis van kleuring
o Neutrofielen kleuren weinig met zowel zure als basische kleuring
o Eosinofielen: granules kleuren met eosine
o Basofielen: granules kleuren met azuurblauw

 Agranulocyten: geen granules in cytoplasma
o Lymfocyten: 20-40%
o Monocyten: 2-8%


Bloedcellen – uitgebreid

Rode bloedlichaampjes of erythrocyten

 Uitzicht:
o Biconcave schijfjes (Door verwijdering kern)
o Geen kern
o Weinig organellen
o Diameter = 7.5 μm
 Bestaat voor 1/3 uit een ijzerhoudend eiwit (Fe++):
o Hemoglobine
= Eiwit dat O2 en CO2 bindt
 Op celmembraan:
o Glycocalix = laagje van glycoproteïnen
o In glycocalix komen bloedgroepen voor
(Peptiden die bloedgroep bepalen)
 Levensduur:
o 120 dagen:
o Afbraak in:
 Milt (vooral mild)
 Leven
 beenmerg
 Reticulocyten (1%):
o Jonge, nog onrijpe rode bloedcellen
o Nog beetje basofiel door aanwezigheid ribosomen
o Leven 72h, daarna matuur


 Doornappelvorm <-> hemolyse (= uit elkaar vallen van RBcellen):
o Bloedcellen in hypertone oplossing (Hogere zoutoplossing)