Waarover handelt
gezondheidsrecht?
Wie mag wat doen in gezondheidszorg ?
- Verdeling taken en bevoegdheden
- Wie moet wat kennen en kunnen?
- Hoe wordt samen gewerkt?
Hoe worden patiënten beschermd? Wat zijn hun
rechten?
- Rechten van patiënten
- Besluitvorming over de behandeling van kwetsbare groepen
- Bescherming van privéleven
Hoe handelen als iets misloopt ?
- Aansprakelijkheid voor professionele fouten
- Kwaliteitsbeleid en vergoedingssystemen
- Handhaving van professionele normen
Mag alles wat kan?
- Regulering medische technologie
- Medisch handelen bij het begin van het leven
- Medisch handelen bij het einde van het leven
Wetenschappelijk onderzoek op mensen
- Regulering van experimenten en geneesmiddelenonderzoek
- Onderzoek op data
Hoe worden organisaties en instellingen in de
gezondheidszorg bestuurd en gefinancierd?
- Regulering van instellingen
- Ziekteverzekering
- Regulering van financiering
Welke normen?
- Verschil tussen recht, ethiek en deontologie
- Verschillen in afdwingbaarheid en sanctioneerbaarheid, aard van de sancties, auteur van de
norm en autoriteit en toepassingsgebied
Bronnen van het recht
- Wet (in brede zin)
- Rechtspraak
- Algemene rechtsbeginselen
- Gewoonte, maar ook : deontologische codes en gezaghebbende adviezen + professionele
richtlijnen
- Doctrine (‘rechtsleer’)
,Hiërarchie der normen
Internationale verdragen
- Met rechtstreekse werking
- Zonder rechtstreekse werking
- Afdwingbaar
- Niet afdwingbaar
Grondwet
Wetten
- Federale wetten
- Decreten
Uitvoeringsbesluiten
- Koninklijke Besluiten
- Besluiten van de Vlaamse Regering
Bevoegdheidsverdeling in
gezondheidsbeleid
België = complexe staat met
- Federale overheid
- Drie gewesten
- Drie gemeenschappen
- Gemeenschappelijke gemeenschapscommissie (GGC) voor
‘bipersoonsaangelegenheden’ in Brussel
Gezondheidsbeleid is ‘persoonsgebonden
aangelegenheid’
- dus bevoegdheid van gemeenschappen, maar vaak bepaald door Europese richtlijnen
en met vele uitzonderingen (‘voorbehouden federale bevoegdheden’)
- Art. 5, § 1 Bijzondere wet tot hervorming der instellingen (van 8
augustus 1980, maar reeds vaak hervormd)
Na Zesde Staatshervorming is Gezondheidsbeleid
een bevoegdheid van gemeenschappen, met
uitzondering van:
- Ziekte- en invaliditeitsverzekering
- ‘nationale maatregelen inzake profylaxis’
- belangrijke ‘voorbehouden’ federale deelbevoegdheden
Gemeenschappen zijn bevoegd voor
- Zorg in ziekenhuizen met uitzondering van volgende federaal gebleven bevoegdheden:
- Organieke wetgeving
- Financiering van de exploitatie (wel van investeringen)
- Basisregelen betreffende programmatie
- Geestelijke gezondheidszorg (behalve in ziekenhuizen)
, - Ouderenzorg
- ‘Long term care’-revalidatie en geïsoleerde revalidatiediensten
- Eerste lijn
- Preventie en gezondheidsopvoeding
- Gezondheidsberoepen, behalve erkenningsvoorwaarden en contigentering
Andere bronnen
Rechtspraak
- Continentaal stelsel kent geen dwingende precedenten wel sterke invloed van colleges die
interpretatie van normen bepalen
- Europees Hof voor de Rechten van de Mens (Straatsburg)
- Europees Hof voor Justitie (Luxemburg)
- Grondwettelijk Hof
- Hof van Cassatie
- Raad van State
- Gemotiveerde beslissingen van feitenrechters. Wel invloed door beperkte casuïstiek of
door trends
Doctrine (‘rechtsleer’)
Adviezen
- Raadgevend comité voor bio-ethiek
- Nationale Raad van de Orde der Artsen
- Federale commissie patiëntenrechten
gezondheidsrecht?
Wie mag wat doen in gezondheidszorg ?
- Verdeling taken en bevoegdheden
- Wie moet wat kennen en kunnen?
- Hoe wordt samen gewerkt?
Hoe worden patiënten beschermd? Wat zijn hun
rechten?
- Rechten van patiënten
- Besluitvorming over de behandeling van kwetsbare groepen
- Bescherming van privéleven
Hoe handelen als iets misloopt ?
- Aansprakelijkheid voor professionele fouten
- Kwaliteitsbeleid en vergoedingssystemen
- Handhaving van professionele normen
Mag alles wat kan?
- Regulering medische technologie
- Medisch handelen bij het begin van het leven
- Medisch handelen bij het einde van het leven
Wetenschappelijk onderzoek op mensen
- Regulering van experimenten en geneesmiddelenonderzoek
- Onderzoek op data
Hoe worden organisaties en instellingen in de
gezondheidszorg bestuurd en gefinancierd?
- Regulering van instellingen
- Ziekteverzekering
- Regulering van financiering
Welke normen?
- Verschil tussen recht, ethiek en deontologie
- Verschillen in afdwingbaarheid en sanctioneerbaarheid, aard van de sancties, auteur van de
norm en autoriteit en toepassingsgebied
Bronnen van het recht
- Wet (in brede zin)
- Rechtspraak
- Algemene rechtsbeginselen
- Gewoonte, maar ook : deontologische codes en gezaghebbende adviezen + professionele
richtlijnen
- Doctrine (‘rechtsleer’)
,Hiërarchie der normen
Internationale verdragen
- Met rechtstreekse werking
- Zonder rechtstreekse werking
- Afdwingbaar
- Niet afdwingbaar
Grondwet
Wetten
- Federale wetten
- Decreten
Uitvoeringsbesluiten
- Koninklijke Besluiten
- Besluiten van de Vlaamse Regering
Bevoegdheidsverdeling in
gezondheidsbeleid
België = complexe staat met
- Federale overheid
- Drie gewesten
- Drie gemeenschappen
- Gemeenschappelijke gemeenschapscommissie (GGC) voor
‘bipersoonsaangelegenheden’ in Brussel
Gezondheidsbeleid is ‘persoonsgebonden
aangelegenheid’
- dus bevoegdheid van gemeenschappen, maar vaak bepaald door Europese richtlijnen
en met vele uitzonderingen (‘voorbehouden federale bevoegdheden’)
- Art. 5, § 1 Bijzondere wet tot hervorming der instellingen (van 8
augustus 1980, maar reeds vaak hervormd)
Na Zesde Staatshervorming is Gezondheidsbeleid
een bevoegdheid van gemeenschappen, met
uitzondering van:
- Ziekte- en invaliditeitsverzekering
- ‘nationale maatregelen inzake profylaxis’
- belangrijke ‘voorbehouden’ federale deelbevoegdheden
Gemeenschappen zijn bevoegd voor
- Zorg in ziekenhuizen met uitzondering van volgende federaal gebleven bevoegdheden:
- Organieke wetgeving
- Financiering van de exploitatie (wel van investeringen)
- Basisregelen betreffende programmatie
- Geestelijke gezondheidszorg (behalve in ziekenhuizen)
, - Ouderenzorg
- ‘Long term care’-revalidatie en geïsoleerde revalidatiediensten
- Eerste lijn
- Preventie en gezondheidsopvoeding
- Gezondheidsberoepen, behalve erkenningsvoorwaarden en contigentering
Andere bronnen
Rechtspraak
- Continentaal stelsel kent geen dwingende precedenten wel sterke invloed van colleges die
interpretatie van normen bepalen
- Europees Hof voor de Rechten van de Mens (Straatsburg)
- Europees Hof voor Justitie (Luxemburg)
- Grondwettelijk Hof
- Hof van Cassatie
- Raad van State
- Gemotiveerde beslissingen van feitenrechters. Wel invloed door beperkte casuïstiek of
door trends
Doctrine (‘rechtsleer’)
Adviezen
- Raadgevend comité voor bio-ethiek
- Nationale Raad van de Orde der Artsen
- Federale commissie patiëntenrechten
