Dierenvoeding samenvatting PRACTICUM

DIERENVOEDING PRACTICUM Practicum 1

Voederteelten

 Gras belangrijk als ruwvoeder
 Maïs
 Granen
 Voederbieten
 Klaver luzerne
 Erwten, veldbonen, lupinen

Wat bepaalt de teeltplan?

 De bodem
 De voedingsstoffen die het dier nodig heeft  hoeveel energie, eiwit, …?
 Kostprijs (machines, lage opbrengst, …)
 Het seizoen
 Bewaarbaarheid (opslagmogelijkheden)
 Klimaat
 Aandeel blijvend grasland  beperking
 Gewenst rantsoen
 Hoeveelheid land ter beschikking
 Arbeid

Evolutie grondgebruik

 Groenvoeder  luzerne, maïs
 Verschuiving van granen en grasland naar groenvoeders
o Aandeel groenvoeders stijgt, vooral te wijten aan maïs

Bodemvruchtbaarheid

1) Chemische bestanddelen  zijn er voldoende voedingsstoffen in de
grond die de plant nodig heeft?
2) Fysische vruchtbaarheid van de bodem  structuur, nat, droog, enz.
a. Sponsstructuur  vasthouden van water maar te veel water kan
ook afgevoerd worden
3) Biologische bodemvruchtbaarheid  eencelligen, wormen, bacteriën etc.
a. Stellen continu voedingsstoffen ter beschikking aan de plant

 Organische stof belangrijkste kenmerk, dat egt of bodem vruchtbaar is of
niet
 Organische stof zorgt voor het aan elkaar kitten van zandkorrels

,Invloed van teelt op organische stofgehalte




 Maïs (M) na 25 jaar zeer slecht situatie qua bodem bevruchtbaarheid
 Maïs kan gewisseld worden met grasland (G) want dat heeft een
positieve invloed op de bodem bevruchtbaarheid
 Verandering in teeltplan heeft een invloed op het aandeel organische stof
in de bodem

Rotatie

 Behoud van vruchtbaarheid
 Bv rotatie: Maïs  graan  Grasklaver  Grasklaver  terug naar maïs
o Door grasklaver te gebruiken komt veel stikstof beschikbaar voor
maïs, het heeft ook een uitgebreid wortelsysteem
o Wordt gevolgd door graan, want na het maaien van maïs is het te
laat voor grasklaver  dus wintergranen!
 keuze van teeltplan heeft automatisch invloed op de rantsoen

Voornaamste ruwvoeders

 Gras
o Vers
o Graskuil
o Hooi
 Maïskuilvoeder
 Graan
o GPS (Gehele Plant Silage) van graan
o Stro
 Voederbieten

,Vers gras

 Goed en goedkoop voeder maar blijft een moeilijke voeder
o Onregelmatig aanbod
o Kwaliteit wisselt
o Wisselende opname afh van het weer
 Pure Graze Systeem
o Koeien kalveren af in het voorjaar
o Gaan dan direct de wei op
o Bedrijven focussen op vers gras
o Gras wordt benut met hoogste voederwaarde

Verloop voederwaarde vers gras

 Voornaamste componenten van voederwaarde:
o Eiwit
o Energie
 RE = Ruw Eiwit
o Ruwe inschatting van eiwit  door het meten van de hoeveelheid
stikstof
o Is niet volledig nauwkeurig want niet al het N is verbonden N, en
niet al het N wordt gebruikt door het dier
 OEB = Onbestendig Eiwit Balans
o Inschatting van energie en eiwit
 DVE = Darm Verteerbaar Eiwit
o 2 componenten
i) Eiwitten die de pens overgaan en niet afgebroken worden
ii) Verteerbare eiwit  afbraak door microbiota

, SUI = Suiker; RE = Ruw eiwit; RC = Ruwe Celstof

OEB = Onbestendig Eiwit Balans
 Geeft aan of er een overschot is aan eiwit of energiebalans voor de
micro-organismen
o Bv. Maïs = Hoog energie dus een Neg. OEB
 OEB kan ook een indicatie geven van het type eiwit
 Soms krijg je een hoge OEB bv. als je veel kleine stukjes eiwitten hebt 
makkelijk afbreekbaar

VEM = Voeder Eenheid Melk
 Gebruikt voor melk producerende koeien
 Netto energie die beschikbaar is voor het dier voor productie
 Energie  khd + RC (Ruw celstof = vnl celwanden van planten)

FOSp = Fermenteerbare Organische Stof (pens)
Energie beschikbaar voor de micro-organismen in de pens

SW = Structuurwaarde
 Bv. hoeveel lignine en dergelijk aanwezig is

Verloop Voederwaarde Vers gras (apr  okt)
o Ruwe eiwit is laag in het voorjaar en hoog in het najaar (plant heeft
suiker nodig om eiwit te maken)
o Suikers zijn hoog in het voorjaar en laag in het najaar
 Planten doen veel fotosynthese en produceren veel suikers
 Weinig suiker wordt afgebroken:
 Suiker over dag geproduceerd wordt ’s nachts afgebroken, maar in
het voorjaar zijn de nachten koud  de plant heeft een laag
metabolisme = laag suikerverbruik
 In het voorjaar = te kort aan stikstof dus een lage eiwit productie
o OEB wordt meer positief door het jaar  eiwit verandering

Apr – mei  heel veel blad, weinig stengel  veel makkelijker verteerbare eiwit
Juni – juli  Meer stengel, minder blad (RC hoog, VEM laag)
Aug – sept  Klein beetje groei