HOOFDSTUK 1: INDIVIDU EN ORGANISATIE
Motivatie door interne krachten is een duwende kracht en dit is aangeboren. Interne
krachten worden ook wel behoeften genoemd.
Motivatie= het totaal van beweegredenen of motieven dat op een bepaald ogenblik
werkzaam is binnen een individu
Theorie van Maslow:
- Motivatie door interne krachten
- Behoeftes in piramide
Behoefte aan kennis en om jezelf te
ontwikkelen
Deficiëntie behoeften:
Waardering en respect
Vrienden en familie, complimentjes nodig
Dak boven je hoofd
Iedereen heeft behoefte aan slaap en eten
Kritiek op de theorie van Maslow:
1. Het is geen vaststaand feit, voor elke persoon zijn de behoeften anders en hoe
belangrijk deze is. Verschillende soorten van behoeften zouden ook tegelijkertijd
aanwezig kunnen zijn.
2. Er wordt niet gesproken over hoeveelheid, elke persoon heeft een andere
hoeveelheid behoeften nodig
3. Cultureel bepaald, voor elk land zijn de sociale behoeften anders
4. Zelf actualisatie, hier is het niet duidelijk wat er precies onder valt
Theorie van Alderfer:
- Aangeboren
- ERG theorie.
- Existentiële behoeften. De behoefte aan materiele zekerheid. Vergelijkbaar met de
fysiologische en veiligheidsbehoeften van Maslow.
, - Relationele behoeften. De behoefte aan goede relaties met andere mensen.
Vergelijkbaar met de sociale behoeften van Maslow.
- Groeibehoeften. De behoefte aan persoonlijke groei. Vergelijkbaar met de
zelfactualiseringsbehoefte van Maslow
Verschillen tussen de theorieën:
- Bij Alderfer kunnen behoeften tegelijk aanwezig zijn, bij Maslow kan dit niet
- Bij Alderfer is er geen vaste volgorde, bij Maslow wel
- Bij Alderfer is er sprake van een frustratie-regressie-hypothese; hoe meer de
bevrediging van hogere behoeften gefrustreerd wordt des te belangrijker de
behoeften van een lager niveau wordt
Overeenkomsten tussen de theorieën:
Deprivatie (tekort aan behoeften) van behoeften leidt tot activatie
Theorie van McClelland:
- Aangeleerd.
- Prestatiebehoeften. Gericht zijn op het halen van goede prestaties. Vergelijkbaar
met de zelfactualisering van Maslow en de groeibehoeften van Alderfer
- Machtsbehoeften. Streven naar invloed en controle over anderen
- Affiliatiebehoeften. Een fijne omgeving en vriendschap. Vergelijkbaar met de
realtionele behoeften van Alderfer en de sociale behoeften van Maslow.
Wat kan je met deze wetenschap:
Je kan deze gebruiken als je mensen gaat aannemen. Het is belangrijk om te weten
waardoor iemand gedreven is en of die daardoor bij de baan past.
Bij een sales manager kijk je naar prestatiebehoeften en machtsbehoeften.
Bij een hrm manager kijk je naar de affiliatiebehoeften.
Motivatie door externe krachten is een trekkende kracht.
De wet van het effect van Skinner:
De gevolgen van een handeling bepalen of iemand de neiging heeft om die handeling te
herhalen of juist achterwege te laten. Als de gevolgen aantrekkelijk zijn, is dit positieve
bekrachtiging. Zijn de gevolgen niet aantrekkelijk, is dit negatieve bekrachtiging. Als een
handeling regelmatig wordt uitgevoerd wordt deze geconditioneerd.
In het proces van conditioneren wordt een koppeling tot stand gebracht tussen een stimulus
(situatie) en een respons (handeling).
Paflof:
Klassieke conditionering = een associatie creëren zodat er een ander reflex komt. Door
middel van het trainen van een bepaalde prikkel kun je een reflex te weeg brengen.
Bijvoorbeeld: een klant herkennen en precies weten wat deze wilt
Operante conditionering gebeurd op basis van belonen en straffen
,De verwachtingstheorrie van Vroom:
- Gedreven door waarde
Inspanning > prestatie > opbrengsten > waarde
Bijvoorbeeld:
Leren voor een vak > een voldoende halen > diploma halen > diploma is belangrijk
Billijkheid = de relatie tussen inspanning en opbrengsten (kosten
Zelfbeeld = de mate waarin men zich in staat acht om tot een goede prestatie te komen
Onbillijkheid verminderen:
- Inbreng veranderen
- Opbrengsteen verbeteren
- Verandering van waardering
- Andere referentiegroep kiezen
- Weggaan, van baan veranderen
Attributietheorie van Vroom en Kelly:
- Waarvoor willen mensen zich inspannen
- Achterhalen van oorzaak van falen of slagen
Attribueren = een proces waarin mensen proberen te achterhalen wat de oorzaken zijn van
hun eigen gedrag en het gedrag van anderen
Fundamentele attributiefout = als je zelf wat fout ligt het ligt aan de omstandigheden. Als
een ander iets fout is ligt het aan de persoon zelf. Het is een fout bij het interpreteren hoe
we anderen zien.
Interne attributie = de oorzaak bij jezelf zoeken
Externe attributie = de oorzaak toeschrijven aan de omstandigheden
Werk intrinsieke motivatie= plezier hebben in het werk
Werk extrinsieke motivatie = de opbrengsten
The big 5:
- Deelt mensen in in 5 dimensies.
1. Expressieve stijl (introvert of extrovert)
2. Interpersoonlijke stijl (vriendelijkheid/ aardigheid of vijandigheid)
3. Werk stijl (zorgvuldig of chaoot)
4. Emotionele stabiliteit (stabiel of instabiel/neuroticisme)
5. Intellectuele stijl (sta je open voor verandering of wil je dat altijd alles hetzelfde is)
Overwegingen:
Attitude = houding
Cognitieve overwegingen = tegenstrijdige attitudes of gedrag
Affectieve overwegingen = het mee laten spelen van gevoel/emoties bij het maken van een
beslissing
, Het ASE model:
Betrokkenheden:
- Affectieve betrokkenheid = wij-gevoel
- Normatieve betrokkenheid = niet in de steek laten
- Continuïteitsbetrokkenheid = je weet wat je hebt
Arbeidssatisfactie:
- Kenmerken van het werk
- Sociale omgeving en steun
- Beloning
Vergelijkingsproces van Thibaut en Kelly:
- Algemeen vergelijkingsniveau (vergelijken met anderen)
- Vergelijkingsniveau met alternatieven (kosten-baten-verhouding vergelijken met
anderen beschikbare alternatieven)
Het Nieuwe Werken:
- Medewerkers kunnen onafhankelijk van tijd en plaats hun werk verrichten
- Directe supervisie en controle over het werk van de medewerkers is niet meer
mogelijk
- Medewerkers hebben vrij toegang tot alle informatie die nodig is
- Medewerkers hebben flexibele arbeidsverhoudingen en contractvormen
Motivatie door interne krachten is een duwende kracht en dit is aangeboren. Interne
krachten worden ook wel behoeften genoemd.
Motivatie= het totaal van beweegredenen of motieven dat op een bepaald ogenblik
werkzaam is binnen een individu
Theorie van Maslow:
- Motivatie door interne krachten
- Behoeftes in piramide
Behoefte aan kennis en om jezelf te
ontwikkelen
Deficiëntie behoeften:
Waardering en respect
Vrienden en familie, complimentjes nodig
Dak boven je hoofd
Iedereen heeft behoefte aan slaap en eten
Kritiek op de theorie van Maslow:
1. Het is geen vaststaand feit, voor elke persoon zijn de behoeften anders en hoe
belangrijk deze is. Verschillende soorten van behoeften zouden ook tegelijkertijd
aanwezig kunnen zijn.
2. Er wordt niet gesproken over hoeveelheid, elke persoon heeft een andere
hoeveelheid behoeften nodig
3. Cultureel bepaald, voor elk land zijn de sociale behoeften anders
4. Zelf actualisatie, hier is het niet duidelijk wat er precies onder valt
Theorie van Alderfer:
- Aangeboren
- ERG theorie.
- Existentiële behoeften. De behoefte aan materiele zekerheid. Vergelijkbaar met de
fysiologische en veiligheidsbehoeften van Maslow.
, - Relationele behoeften. De behoefte aan goede relaties met andere mensen.
Vergelijkbaar met de sociale behoeften van Maslow.
- Groeibehoeften. De behoefte aan persoonlijke groei. Vergelijkbaar met de
zelfactualiseringsbehoefte van Maslow
Verschillen tussen de theorieën:
- Bij Alderfer kunnen behoeften tegelijk aanwezig zijn, bij Maslow kan dit niet
- Bij Alderfer is er geen vaste volgorde, bij Maslow wel
- Bij Alderfer is er sprake van een frustratie-regressie-hypothese; hoe meer de
bevrediging van hogere behoeften gefrustreerd wordt des te belangrijker de
behoeften van een lager niveau wordt
Overeenkomsten tussen de theorieën:
Deprivatie (tekort aan behoeften) van behoeften leidt tot activatie
Theorie van McClelland:
- Aangeleerd.
- Prestatiebehoeften. Gericht zijn op het halen van goede prestaties. Vergelijkbaar
met de zelfactualisering van Maslow en de groeibehoeften van Alderfer
- Machtsbehoeften. Streven naar invloed en controle over anderen
- Affiliatiebehoeften. Een fijne omgeving en vriendschap. Vergelijkbaar met de
realtionele behoeften van Alderfer en de sociale behoeften van Maslow.
Wat kan je met deze wetenschap:
Je kan deze gebruiken als je mensen gaat aannemen. Het is belangrijk om te weten
waardoor iemand gedreven is en of die daardoor bij de baan past.
Bij een sales manager kijk je naar prestatiebehoeften en machtsbehoeften.
Bij een hrm manager kijk je naar de affiliatiebehoeften.
Motivatie door externe krachten is een trekkende kracht.
De wet van het effect van Skinner:
De gevolgen van een handeling bepalen of iemand de neiging heeft om die handeling te
herhalen of juist achterwege te laten. Als de gevolgen aantrekkelijk zijn, is dit positieve
bekrachtiging. Zijn de gevolgen niet aantrekkelijk, is dit negatieve bekrachtiging. Als een
handeling regelmatig wordt uitgevoerd wordt deze geconditioneerd.
In het proces van conditioneren wordt een koppeling tot stand gebracht tussen een stimulus
(situatie) en een respons (handeling).
Paflof:
Klassieke conditionering = een associatie creëren zodat er een ander reflex komt. Door
middel van het trainen van een bepaalde prikkel kun je een reflex te weeg brengen.
Bijvoorbeeld: een klant herkennen en precies weten wat deze wilt
Operante conditionering gebeurd op basis van belonen en straffen
,De verwachtingstheorrie van Vroom:
- Gedreven door waarde
Inspanning > prestatie > opbrengsten > waarde
Bijvoorbeeld:
Leren voor een vak > een voldoende halen > diploma halen > diploma is belangrijk
Billijkheid = de relatie tussen inspanning en opbrengsten (kosten
Zelfbeeld = de mate waarin men zich in staat acht om tot een goede prestatie te komen
Onbillijkheid verminderen:
- Inbreng veranderen
- Opbrengsteen verbeteren
- Verandering van waardering
- Andere referentiegroep kiezen
- Weggaan, van baan veranderen
Attributietheorie van Vroom en Kelly:
- Waarvoor willen mensen zich inspannen
- Achterhalen van oorzaak van falen of slagen
Attribueren = een proces waarin mensen proberen te achterhalen wat de oorzaken zijn van
hun eigen gedrag en het gedrag van anderen
Fundamentele attributiefout = als je zelf wat fout ligt het ligt aan de omstandigheden. Als
een ander iets fout is ligt het aan de persoon zelf. Het is een fout bij het interpreteren hoe
we anderen zien.
Interne attributie = de oorzaak bij jezelf zoeken
Externe attributie = de oorzaak toeschrijven aan de omstandigheden
Werk intrinsieke motivatie= plezier hebben in het werk
Werk extrinsieke motivatie = de opbrengsten
The big 5:
- Deelt mensen in in 5 dimensies.
1. Expressieve stijl (introvert of extrovert)
2. Interpersoonlijke stijl (vriendelijkheid/ aardigheid of vijandigheid)
3. Werk stijl (zorgvuldig of chaoot)
4. Emotionele stabiliteit (stabiel of instabiel/neuroticisme)
5. Intellectuele stijl (sta je open voor verandering of wil je dat altijd alles hetzelfde is)
Overwegingen:
Attitude = houding
Cognitieve overwegingen = tegenstrijdige attitudes of gedrag
Affectieve overwegingen = het mee laten spelen van gevoel/emoties bij het maken van een
beslissing
, Het ASE model:
Betrokkenheden:
- Affectieve betrokkenheid = wij-gevoel
- Normatieve betrokkenheid = niet in de steek laten
- Continuïteitsbetrokkenheid = je weet wat je hebt
Arbeidssatisfactie:
- Kenmerken van het werk
- Sociale omgeving en steun
- Beloning
Vergelijkingsproces van Thibaut en Kelly:
- Algemeen vergelijkingsniveau (vergelijken met anderen)
- Vergelijkingsniveau met alternatieven (kosten-baten-verhouding vergelijken met
anderen beschikbare alternatieven)
Het Nieuwe Werken:
- Medewerkers kunnen onafhankelijk van tijd en plaats hun werk verrichten
- Directe supervisie en controle over het werk van de medewerkers is niet meer
mogelijk
- Medewerkers hebben vrij toegang tot alle informatie die nodig is
- Medewerkers hebben flexibele arbeidsverhoudingen en contractvormen
