Samenvatting sociaal handhavings-en procesrecht deel handhavingsrecht

Samenvatting sociaal handhavings-en procesrecht
 Deel sociaal procesrecht: zie oefenrechtbank
 Deel sociaal handhavingsrecht: 3 colleges + mondeling examen

1 Inleiding

 Het sociaal strafwetboek bestaat uit 2 onderdelen:
o 1) materieel sociaal strafrecht
 Bekijken van de misdrijven, daders en straffen
 Hoe? Van de praktijk naar theorie
 Bv vervolgen van uitkeringsfraude  welke inbreuken gaan hiermee gepaard
 Veel inbreuken leiden niet tot een strafrechtelijke vervolging maar tot een
administratieve geldboete
 Sociale misdrijven zijn wanbedrijven  correctionele rechtbank
 Soms zijn sociale misdrijven ook misdaden maar deze worden dan
gecorrectionaliseerd zodat de correctionele rechtbank bevoegd is

o 2) formeel sociaal strafrecht
 = opsporing van sociaalrechtelijke misdrijven
 Focus op de sociale inspectie en het arbeidsauditoraat

 In 2010 zijn alle strafbepalingen die in de afzonderlijke sociale wetten stonden gecodificeerd in het
sociaal strafwetboek
o MAAR door de staatshervormingen worden de bepalingen van de afzonderlijke arbeidsrechtelijke
wetten terug van toepassing
o Hoofdstuk 10 van het sociaal strafwetboek is een belangrijke innovatie geweest in 2010
 Reden: er werden nieuwe misdrijven gecreëerd zonder dat er verwezen werd naar een
afzonderlijke sociale wet

 Examen: je krijgt een fraudefenomeen en dan moet je uitleggen met welke inbreuken dit gepaard gaat en
moet je de constitutieve bestanddelen overlopen

2 Materieel sociaal strafrecht
2.1 Overlopen van de verschillende hoofdstukken van boek 2 sociaal
strafwetboek

 Hoofdstuk 1: inbreuken tegen de persoon van de werknemer
o Inbreuken op de welzijnsreglementering (art 127 soc. Sw)
 Er is een correctionele strafvervolging mogelijk indien de inbreuk gezondheidsschade met
zich meebrengt
 Bv na een dodelijk arbeidsongeval zal men pas nagaan of er een inbreuk op de
welzijnsreglementering heeft plaatsgevonden
o MAAR het is niet omdat er een dodelijk ongeval gebeurd is, dat er sprake
is van een inbreuk
 Bv iemand valt door het dak van een loods en is op slag dood  toezicht welzijn
op het werk komt ter plaatse om na te gaan of het ongeval vermeden kon
worden door het respecteren van de welzijnswetgeving

1/35

,  Hoofdstuk 2: inbreuken met betrekking tot de arbeidstijd
o Praktijk: zeer zelden een strafrechtelijke sanctionering
o Indien er vastgesteld wordt dat iemand geen of te weinig socialezekerheidsbijdragen heeft
betaald dan kan dit gepaard gaan met het vaststellen dat iemand te lang werkt, waardoor de
inbreuk met betrekking tot de arbeidstijd meegenomen wordt in de strafprocedure

 Hoofdstuk 3: inbreuken in verband met andere arbeidsvoorwaarden
o Het belangrijkste zijn de loondelicten, namelijk het niet of te weinig loon betalen
 = het minimumloon bepaalt in een cao of in een individuele arbeidsovereenkomst wordt
niet of te weinig betaald
o Beperkte strafsancties
 Er zijn 4 soorten strafsancties waarbij sancties van niveau 4 de hoogste zijn en die van
niveau 2 laagste (art 101 Soc Sw)
 Niveau 1 = administratieve sancties
o Volgens het EVRM zijn administratieve sancties ook strafsancties

 Hoofdstuk 4: illegale arbeid
o WN afkomstig uit het buitenland moeten in het bezit zijn van een arbeidskaar en de werkgever
van een arbeidsvergunning
 Buitenlander die werkt zonder arbeidskaart of arbeidsvergunning  werkgever wordt
gesanctioneerd
o Derdelanders die illegaal in BE verblijven en hier werken  werkgever wordt gesanctioneerd
o De bevoegdheid om arbeidskaarten en arbeidsvergunningen te verlenen is overgedragen naar de
deelstaten en deze zijn ook bevoegd inzake de sanctionering
 Gevolg: het sociaal strafwetboek wordt niet gebruikt voor de bestraffing, maar wel de
wet buitenlandse arbeidskrachten
 Waarom gebruiken we een wet als de deelstaten bevoegd zijn?
o In de wet zijn er bepalingen opgenomen die specifiek van toepassing op
het Vlaams, Waals of Brussels hoofdstedelijk gewest
o Personeel uitlenen aan werkgevers die het nodig hebben is verboden
 Uitzondering: uitzendarbeid waarbij het toegelaten is (art 177 Soc Sw)
o Verboden ter beschikking stelling van WN = instrument om de opdrachtgever te kunnen
vervolgen

 Hoofdstuk 5: niet-aangegeven arbeid
o Is een belangrijk hoofdstuk inzake de bestrijding van sociale fraude
o Bv niet in orde met de voorafgaande DIMONA-aangifte  is strafrechtelijk sanctioneerbaar
o Sanctie: niveau 4

 Hoofdstuk 6: inbreuken betreffende sociale documenten of documenten van sociale aard
o Art 187 Soc Sw: opstellen van een individuele rekening

 Hoofdstuk 7: inbreuken betreffende de collectieve arbeidsbetrekkingen
o Praktijk: worden meestal administratief afgehandeld

 Hoofdstuk 8: inbreuken met betrekking tot het toezicht
o Sociale inspecteurs kunnen geen geweld gebruiken
 ↔ politie kan wel geweld gebruiken



2/35