Samenvatting dieetvoeding

Dieetvoeding

 Belang van gezonde voeding
 Klantenbinding
 Winstmarges

Voedingsstoffen

1.2 Voedingsstoffen
 Definitie: voedingsstof is een metabool nuttig bestanddeel van voedsel, welke essentieel
of niet-essentieel kan zijn
 Essentiële voedingsstoffen (moeten in de voeding aanwezig zijn)

1.3 Water
 Van levensbelang
 Verlies van 15% water kan lethaal zijn
 Dagelijkse behoefte – energie opname
 Behoefte stijgt bij meer verlies:
o Verhoogde omgevingstemperatuur (hijgen, vochtverlies)
o Lactatie
o Verhoogde lichaamstemperatuur
o Polyurie
o Diarree
o Braken
o Ernstige bloedingen
 Manieren om te voorzien van H2O
o Drinkwater
o Voedingsmiddelen
o Oxidatieprocessen in lichaam
o 60ml/kg water per dag

1.4 Koolhydraten
 Enkelvoudige suikers
o Monosacchariden (vb glucose)
o Disachariden (vb lactose)
 Oligosacchariden
o 3-9 suikerdelen
o Fructo-oligosacchariden (bevatten fructose)
 Polysacchariden
o Zetmeel (vb amylose, glycogeen)
o Vezels (vb cellulose, pectinen)

1.4.1 Functie van enkelvoudige KHD en zetmeel
 Bron voor glucose
 Zorgen voor:
1

, o Bron voor energie
o Productie van warmte tijdens de metabolisatie tot energie
o Bouwstenen voor andere voedingsstoffen (vb AZ)
o Opslag van energie in de vorm van glycogeen of vet
 Overmaat wordt omgezet in lichaamsvet
 Functie van voedingsvezels:
o Normale darmfunctie bevorderen, reguleren
o Behouden gezondheid colon

1.4.2 Vertering enkelvoudige KHD en zetmeel
 Mechanische processen
o Masticatie
o Amylase hond/kat
 Enzymatische processen
o Maagsappen (pH 2)
o Dunne darmenzymen (pH 7)
 Microbiële processen:
o Colon: enzymen < intestinale bacteriën
 Extra energie < fermentatie vezels
 Vertering van vezels
o Fermentatie vezels in DD door anaërobe bacteriën levert energie (  microben
maar ook naar de mucosacellen van de darm)
o Energie: kortketenvetzuren + gassen
o Fermentatiesnelheid van vezels varieert
 Snel: gas + kortketenvetzuren
 Matig en langzaam: > faeces door vasthouden H20
 Voordelen matig/langzaam fermenteerbare voedingsvezels
o Bij zwaarlijvigheid
 Minder interactie enzymen en voedingsstoffen
 < absorptie voedingsstoffen
 Verzadiging
o Controle diabetes mellitus
 Schommelingen bloedsuikerspiegel verminderen
 Vb psyllium: < postprandiale hyperglycemie (stijging van de
suikerspiegel na de maaltijd)
o Toename fecesvolume helpt bij:
 IBD (inflammantory bowel disease: darmonsteking) en MD-afwijkingen
 Constipatie

1.4.3 Aanbevolen gehaltes
 H/K geen absolute behoefte aan KHD: rauwe vezels worden niet verteerd
 Wel glucose/ glucosevoorlopers nodig als brandstof (hersenen)
o Glucosevoorraad opgebruikt op 24u: vet omzetten naar suiker.
 Glucose kan gemaakt worden uit vet/eiwit
 Droogvoer Ca:
o 30-60% KHD

2

, o Grootste deel is zetmeel
 Droogvoer Fe:
o Max 40% KHD
o Bij hogere KHD%:
 Verteringsproblemen
 Metabole effecten: hyperglycemie/glucosurie

1.5 Eiwitten
 Combinatie van AZ
 21 verschillende AZ
 Oneindig aantal combinaties
 Te vinden in:
o Huid
o Haar
o Spier
o Hormonen
o Antilichamen, …

1.5.1 Functie
 Bouwstenen van:
o KB, pezen en ligamenten (collageen en elastine)
o Actine en myosine (= spiereiwitten)
o Huid, haar en nagels (keratine)
o Bloedeiwitten (hemoglobine = belangrijk voor transport van zuurstof, transferrine
= belangrijk voor transport van ijzer, albumine = transporteiwit in BB waar heel
veel aan gaat binden en globuline = belangrijke rol bij afweer)
o Enzymen
o Hormonen
o Antilichamen
 Weefselgroei, aanvulling en herstel
o Kat gebruikt van eiwit als energiebron (> dan hond)
 Biologische waarde
o Leveren van EAZ (= essentiële AZ) gelijk aan de behoefte van het dier
o Hoge verteerbaarheid
o Vb: eieren
 Heel hoge biologische waarde
o Verschil tussen goedkopere en duurdere eiwitbronnen!
 Goedkopere voeding: biologische waarde lager als in duurdere voeding

1.5.2 Vertering eiwitten
1. Splitsing in AZ
2. Samenvoegen tot nieuwe EW:
o Weefseleiwitsynthese
o Synthese enzymen, bloedeiwitten, hormonen, …
o Overschot levert energie
3. Overschot EW:

3

,  Afbraak via deaminering
o Aminodeel  ureum  nieren
o Zure deel  glycogeen/vet
 Liefst zo weinig mogelijk overschot

1.5.3 Aanbevolen gehaltes
 Voldoen aan eiwitonderhoudsbehoefte
 Ziekte > behoefte
 Belang van hoge biologische waarde

1.5.4 Eiwitovermaat of tekort
 Oudere dieren: < eiwit in voeding, NI
 Eiwittekort
o Slechte groei, gewichtsverlies
o Doffe vacht
o Spieratrofie: lichaam heeft nood aan eiwitten, spieren bestaan uit eiwitten dus
worden deze afgebroken
o Immuundeficiëntie: veel vatbaarder voor infecties
o Oedeem: als we te weinig eiwitten hebben in het bloed dan hebben we daar een
hypotone colloïd osmotische waarde  vocht gaat uit de bloedbaan uittreden 
oedeem wordt gevormd
o Cachexie en sterfte

1.6 vetten
 Voedingsvet: triglyceride
 2 groepen onverzadigde vetzuren:
o Omega 3 (n3): vachtproblemen, zorgt voor vasodilatatie
o Omega 6 (n6): vachtproblemen
 Hoofdgroepen lipiden:
o 1. Verzadigd: zonder dubbele binding
o 2. Enkelvoudig verzadigd: 1 dubbele binding
o 3. Meervoudig onverzadigd: meer dan 1 dubbele binding
o Onverzadigde: gezond

1.6.1 Functie van vetten
 1. Energie leveren
 2. Helpen bij absorptie vetoplosbare vitaminen: A,D,E,K
o Niet overdoseren
 3. Essentiële vetzuren leveren
o Onderdeel van membranen
o Synthese actieve stoffen: vb prostaglandines (stoffen die mee instaan voor
ontsteking. Dier dat veel vetten stapelt gaat ook sneller ontstekingen krijgen door
de aanmaak van meer prostaglandines)
o Waterverlies via huid beperken (door vettige talglaag)
 Honden: 2 essentiële vetzuren
o Alfa-linoleenzuur

4