Rollen van belangrijke personen in het strafrecht
Verdacht is diegene die waarschijnlijk het strafbaar feit heeft gepleegd. Hij heeft dan ook de hoofdrol
in het strafproces.
De persoon van wie op basis van feiten en omstandigheden en redelijk vermoeden ontstaat van
betrokkenheid bij een strafbaar feit
Het slachtoffer
Als het slachtoffer schade heeft geleden door het strafbaar feit, kan hij zich met zijn schadeclaim
voegen in de strafrechtzaak. voegen wil zeggen dat het slachtoffer de strafrechter vraagt om meteen
in de strafzaak ook een uitspraak te doen over zijn vordering tot schadevergoeding.
Daarnaast hebben ze recht om hu verklaring af te leggen in de rechtszaal. Het doel is dat hij laat
weten wat voor invloed het strafbaar feit had op zijn leven
Is het slachtoffer overleden mag echtgenoot of een familielid de verklaring afleggen. Is het
slachtoffer minderjarig, dan hebben zijn ouders spreekrecht.
Getuige
Een getuige is iemand die een bepaald feit heeft gezien of meegemaakt. Bij het opmaken van een
akte, zoals een huwelijk of testament, moeten getuigen aanwezig zijn. Het werkwoord getuigen is het
(al dan niet onder ede) vertellen over wat men heeft gezien en meegemaakt, en het beantwoorden
van vragen hierover. U bent niet verplicht om een getuigenverklaring af te leggen als de politie dit
vraagt. U mag dus weigeren om mee te werken. Iemand die bij de politie niet wil verklaren, kan wel
als getuige worden opgeroepen door een rechter-commissaris. De getuige is dan verplicht te
verschijnen en de waarheid te vertellen.
De rol van slachtofferhulp
Slachtofferhulp Nederland helpt na misdrijven, verkeersongevallen, rampen en calamiteiten. De
politie is de belangrijkste netwerkpartner van Slachtofferhulp Nederland. Ze verwijst slachtoffers van
misdrijven en verkeerongelukken door naar Slachtofferhulp Nederland. 90%
De rol van (jeugd) reclassering
Jeugdreclassering voert begeleiding en controle uit als een jeugdige van 12 jaar of ouder een
strafbaar feit pleegt. Het belangrijkste doel van jeugdreclassering is herhaling of terugval (recidive) te
voorkomen, zodat de maatschappij veiliger wordt. Effectieve jeugdhulp is hulp die ertoe leidt dat
kinderen en jongeren zich zo goed mogelijk ontwikkelen, dat opvoeders beschikken over voldoende
opvoedingsvaardigheden en dat opgroei- en opvoedproblemen afnemen. Daarvoor is het nodig dat
kennis over wat werkzaam is in de praktijk wordt toegepast.
,Raadsman van de verdachte
Is de advocaat van de verdachte. Hij staat de verdachte bij in het strafproces.
Als de verdachte in verzekering wordt gesteld en dus langer dan 6 uur wordt vastgehouden dan
wordt de raadsman gratis aangewezen.
De procedure hiervan is: wil de advocaat de zaak graag doen, dan meldt hij zich bij de rechtsbijstand.
De taak van de raadsman van de verdachte is om zijn belangen hoog te houden. Hij bewaakt het
strafproces voor de verdachte.
Opsporingsambtenaar
Dit is vaak de politiefunctionaris. Er zijn ook andere opsporingsambtenaren.
Zo is ook de officier van justitie een opsporingsambtenaar.
Opsporingsambtenaar die leidinggeeft aan het vooronderzoek en die beslist of een verdachte wordt
vervolgd.
De officier van justitie vertegenwoordigt het OM. Hij geeft leiding aan de politie tijdens het
opsporingsonderzoek en zorgt dat dit zorgvuldig en volgens de regels gebeurt. Hulpofficier van
justitie
Een in de wet aangewezen politieambtenaar of een buitengewoon opsporingsambtenaar die een
aantal beslissingen over lichtere dwangmiddelen mag nemen.
Griffie
De procesadministratie van de rechtbank onder leiding van de griffier.
Jeugdreclassering
Afdeling van het Bureau Jeugdzorg die jeugdige verdachten en veroordeelden begeleidt.
Kantonrechter
Alleensprekende rechter bij de rechtbank die in het strafrecht de overtredingen behandelt.
Meervoudige kamer
College van drie of vijf rechters dat ingewikkelde zaken behandelt.
Onderzoek ter terechtzitting
De mondelinge behandeling van de zaak op de rechtbank onder leiding van één of meer rechters.
Politierechter
Alleensprekende rechter van de rechtbank die eenvoudige misdrijven behandelt.
Rechter
Rechters hebben het laatste woord bij conflicten, overtredingen van regels of een misdaad. Ze
beslissen of iemand de wet heeft overtreden of schuldig is aan een misdrijf. In hun vonnis leggen ze
een passende maatregel of straf op. Het oordeel van de rechter is bindend.
, Rechter-commissaris
Rechter die toezicht houdt op het vooronderzoek. Hij verhoort de verdachte voordat hij een
beslissing neemt. Hij geeft ook toestemming aan de politie en de officier van justitie om een
bijzondere opsporingsmethoden te gebruiken, zoals het afluisteren van een telefoon.
Het verschil tussen rechter en rechter-commissaris
De rechter-commissaris (in strafzaken) is een rechter die aangewezen is door de president van de
rechtbank om tijdens het opsporingsonderzoek, die houdt toezicht op de officier van justitie, die
vertegenwoordigt het Openbaar Ministerie (OM), op het strafrechtelijke onderzoek
Reclassering
Instelling die verdachten en veroordeelden ondersteunt en begeleidt, nazorg biedt en rapporten
opstelt over de persoon van de verdachte voor politie en justitie.
Strafproces
Het proces vanaf het moment dat er een strafbaar feit wordt ontdekt tot aan de tenuitvoerlegging
van de straf of maatregel.
Tenuitvoerlegging
Het uitvoeren van de straf of maatregel die door de rechter is opgelegd.
Vooronderzoek
Eerste fase van het strafproces, waarin politie en justitie de waarheid over het strafbaar feit
proberen te achterhalen.
Wetboek van Strafvordering
Wet waarin een groot deel van de regels van strafprocesrecht zijn opgenomen.
Algemeen opsporingsambtenaar
Opsporingsambtenaar die bevoegd is om alle strafbare feiten op te sporen.
Buitengewoon opsporingsambtenaar
Opsporingsambtenaar die is benoemd met het doel bepaalde strafbare feiten in zijn eigen werkveld
op te sporen.
Hulpofficier van justitie
Een in de wet aangewezen politieambtenaar of een buitengewoon opsporingsambtenaar die een aan
beslissingen over lichtere dwangmiddelen mag nemen.
Officier van justitie
Opsporingsambtenaar die leidinggeeft aan het vooronderzoek en die beslist of een verdachte wordt
vervolgd
Openbaar Ministerie
Het bureau van de officier van justitie dat onder andere tot taak heeft het uitvoer leggen van door de
rechter opgelegde straffen en maatregelen.
Verdacht is diegene die waarschijnlijk het strafbaar feit heeft gepleegd. Hij heeft dan ook de hoofdrol
in het strafproces.
De persoon van wie op basis van feiten en omstandigheden en redelijk vermoeden ontstaat van
betrokkenheid bij een strafbaar feit
Het slachtoffer
Als het slachtoffer schade heeft geleden door het strafbaar feit, kan hij zich met zijn schadeclaim
voegen in de strafrechtzaak. voegen wil zeggen dat het slachtoffer de strafrechter vraagt om meteen
in de strafzaak ook een uitspraak te doen over zijn vordering tot schadevergoeding.
Daarnaast hebben ze recht om hu verklaring af te leggen in de rechtszaal. Het doel is dat hij laat
weten wat voor invloed het strafbaar feit had op zijn leven
Is het slachtoffer overleden mag echtgenoot of een familielid de verklaring afleggen. Is het
slachtoffer minderjarig, dan hebben zijn ouders spreekrecht.
Getuige
Een getuige is iemand die een bepaald feit heeft gezien of meegemaakt. Bij het opmaken van een
akte, zoals een huwelijk of testament, moeten getuigen aanwezig zijn. Het werkwoord getuigen is het
(al dan niet onder ede) vertellen over wat men heeft gezien en meegemaakt, en het beantwoorden
van vragen hierover. U bent niet verplicht om een getuigenverklaring af te leggen als de politie dit
vraagt. U mag dus weigeren om mee te werken. Iemand die bij de politie niet wil verklaren, kan wel
als getuige worden opgeroepen door een rechter-commissaris. De getuige is dan verplicht te
verschijnen en de waarheid te vertellen.
De rol van slachtofferhulp
Slachtofferhulp Nederland helpt na misdrijven, verkeersongevallen, rampen en calamiteiten. De
politie is de belangrijkste netwerkpartner van Slachtofferhulp Nederland. Ze verwijst slachtoffers van
misdrijven en verkeerongelukken door naar Slachtofferhulp Nederland. 90%
De rol van (jeugd) reclassering
Jeugdreclassering voert begeleiding en controle uit als een jeugdige van 12 jaar of ouder een
strafbaar feit pleegt. Het belangrijkste doel van jeugdreclassering is herhaling of terugval (recidive) te
voorkomen, zodat de maatschappij veiliger wordt. Effectieve jeugdhulp is hulp die ertoe leidt dat
kinderen en jongeren zich zo goed mogelijk ontwikkelen, dat opvoeders beschikken over voldoende
opvoedingsvaardigheden en dat opgroei- en opvoedproblemen afnemen. Daarvoor is het nodig dat
kennis over wat werkzaam is in de praktijk wordt toegepast.
,Raadsman van de verdachte
Is de advocaat van de verdachte. Hij staat de verdachte bij in het strafproces.
Als de verdachte in verzekering wordt gesteld en dus langer dan 6 uur wordt vastgehouden dan
wordt de raadsman gratis aangewezen.
De procedure hiervan is: wil de advocaat de zaak graag doen, dan meldt hij zich bij de rechtsbijstand.
De taak van de raadsman van de verdachte is om zijn belangen hoog te houden. Hij bewaakt het
strafproces voor de verdachte.
Opsporingsambtenaar
Dit is vaak de politiefunctionaris. Er zijn ook andere opsporingsambtenaren.
Zo is ook de officier van justitie een opsporingsambtenaar.
Opsporingsambtenaar die leidinggeeft aan het vooronderzoek en die beslist of een verdachte wordt
vervolgd.
De officier van justitie vertegenwoordigt het OM. Hij geeft leiding aan de politie tijdens het
opsporingsonderzoek en zorgt dat dit zorgvuldig en volgens de regels gebeurt. Hulpofficier van
justitie
Een in de wet aangewezen politieambtenaar of een buitengewoon opsporingsambtenaar die een
aantal beslissingen over lichtere dwangmiddelen mag nemen.
Griffie
De procesadministratie van de rechtbank onder leiding van de griffier.
Jeugdreclassering
Afdeling van het Bureau Jeugdzorg die jeugdige verdachten en veroordeelden begeleidt.
Kantonrechter
Alleensprekende rechter bij de rechtbank die in het strafrecht de overtredingen behandelt.
Meervoudige kamer
College van drie of vijf rechters dat ingewikkelde zaken behandelt.
Onderzoek ter terechtzitting
De mondelinge behandeling van de zaak op de rechtbank onder leiding van één of meer rechters.
Politierechter
Alleensprekende rechter van de rechtbank die eenvoudige misdrijven behandelt.
Rechter
Rechters hebben het laatste woord bij conflicten, overtredingen van regels of een misdaad. Ze
beslissen of iemand de wet heeft overtreden of schuldig is aan een misdrijf. In hun vonnis leggen ze
een passende maatregel of straf op. Het oordeel van de rechter is bindend.
, Rechter-commissaris
Rechter die toezicht houdt op het vooronderzoek. Hij verhoort de verdachte voordat hij een
beslissing neemt. Hij geeft ook toestemming aan de politie en de officier van justitie om een
bijzondere opsporingsmethoden te gebruiken, zoals het afluisteren van een telefoon.
Het verschil tussen rechter en rechter-commissaris
De rechter-commissaris (in strafzaken) is een rechter die aangewezen is door de president van de
rechtbank om tijdens het opsporingsonderzoek, die houdt toezicht op de officier van justitie, die
vertegenwoordigt het Openbaar Ministerie (OM), op het strafrechtelijke onderzoek
Reclassering
Instelling die verdachten en veroordeelden ondersteunt en begeleidt, nazorg biedt en rapporten
opstelt over de persoon van de verdachte voor politie en justitie.
Strafproces
Het proces vanaf het moment dat er een strafbaar feit wordt ontdekt tot aan de tenuitvoerlegging
van de straf of maatregel.
Tenuitvoerlegging
Het uitvoeren van de straf of maatregel die door de rechter is opgelegd.
Vooronderzoek
Eerste fase van het strafproces, waarin politie en justitie de waarheid over het strafbaar feit
proberen te achterhalen.
Wetboek van Strafvordering
Wet waarin een groot deel van de regels van strafprocesrecht zijn opgenomen.
Algemeen opsporingsambtenaar
Opsporingsambtenaar die bevoegd is om alle strafbare feiten op te sporen.
Buitengewoon opsporingsambtenaar
Opsporingsambtenaar die is benoemd met het doel bepaalde strafbare feiten in zijn eigen werkveld
op te sporen.
Hulpofficier van justitie
Een in de wet aangewezen politieambtenaar of een buitengewoon opsporingsambtenaar die een aan
beslissingen over lichtere dwangmiddelen mag nemen.
Officier van justitie
Opsporingsambtenaar die leidinggeeft aan het vooronderzoek en die beslist of een verdachte wordt
vervolgd
Openbaar Ministerie
Het bureau van de officier van justitie dat onder andere tot taak heeft het uitvoer leggen van door de
rechter opgelegde straffen en maatregelen.
