HvA Onderwijs en Opvoeding
tweedegraads lerarenopleidingen
naam student : Joyce Schouten naam stageschool : St. Michaël College
opleiding : Leraar Aardrijkskunde onderwijstype : Havo/Vwo
HvA-begeleider : Redmar Oosterkamp klas of jaargroep : 2 Havo
onderwerp van de les: EduGIS werkbegeleider : Janneke Metselaar
werkplekleren in jaar 1 2 3 4 (omcirkelen) datum van de les : 11 december 2020
Beginsituatie van de leerlingen:
Stel jezelf onder andere de volgende vragen:
• Welke voorkennis en/of vaardigheden t.a.v. het onderwerp zijn al aanwezig?
• Welke voorkennis m.b.t. werkvormen of algemene vaardigheden (bijv. leesvaardigheid) zijn aanwezig?
• Wat voor soort klas/groep betreft het?
• Wat is de motivatie en de zelfstandigheid van deze leerlingen?
• In hoeverre sluit de leefwereld van de leerlingen aan bij de lesstof?
• ......
Ik ga de les geven aan mijn 2 havo klas, die ik al sinds het begin van dit jaar lesgeef. Zij zijn een energieke maar leuke
klas.
Er zijn een aantal leerlingen in deze klas die je zo af en toe eens moet aansporen, maar de meeste leerlingen gaan
meestal uit zichzelf goed en effectief aan het werk. Belangrijk is wel dat er een back-up moet zijn voor als de kinderen
in deze klas die wat sneller zijn dan andere al eerder klaar zijn dan gepland in het lesplan.
De leerlingen hebben tijdens één eerdere opdracht kort met EduGIS gewerkt. Dit was een korte kennismaking die niet
heel ingewikkeld was; zij hoefden maar één laag aan te klikken.
De leerlingen hebben nog niet heel vaak in groepjes van vier gewerkt in mijn lessen. Zij werken meestal in tweetallen.
Zij hebben wel O&O waarin zij altijd in projectgroepjes werken. Door dit vak zijn zij gewend aan het werken in
groepjes.
De eerste opdracht gaan wij doen over één van hun huizen waardoor het heel erg bij hun leefwereld aansluit. Ik hoop
dat zij hierdoor geïnteresseerd raken in het programma.
Lesdoelen: vakkennis en vakvaardigheden
Formuleer max. vijf SMART geformuleerde lesdoelen m.b.t. vakkennis en -vaardigheden, ook evt. taaldoelen (TVO)
aan het einde van de les kunnen de leerlingen:
1. Aan het einde van de les bezitten de leerlingen de basisvaardigheden die in de EduGIS les worden behandeld
2. Aan het einde van de les hebben de leerlingen een verband gelegd tussen de hoogte (AHN) van een bepaalde
plaats en het overstromingsgevaar.
3. Aan het einde van de les kunnen de leerlingen een oorzaak geven aan het overstromingsgevaar van een gebied.
Hetzij een rivier overstroming of een zee overstroming.
1
, HvA Onderwijs en Opvoeding
tweedegraads lerarenopleidingen
Lesdoelen: algemene vaardigheden
Voorbeelden van algemene vaardigheden (werk één of meer concreet uit):
tijdens deze les werken de leerlingen aan:
- Hun sociale vaardigheden tijdens het werken in groepen
- Aan hun cognitieve vaardigheden tijdens het geven van korte en bondige antwoorden
- Aan hun metacognitieve vaardigheden door het kiezen van een aanpak tijdens het beantwoorden van de
opdrachten. Gaan zij de opdrachten verdelen, gaan ze alles samen maken, kiezen ze voor het maken van de
opdrachten één laptop of gebruiken zij meerdere laptops.
Benodigdheden voor de les:
- Digibord
- Powerpoint
- Storymap (
- De leerlingen hebben minstens één laptop per groep nodig
- Briefjes met postcodes voor opdracht 2 & 3
Persoonlijke leerdoelen voor de les:
1. Tijdens deze les wil ik vooral werken aan het einde van de les. Deze gaat tot nu toe bijna nooit vlekkeloos. Ik wil
een duidelijk einde hebben.
2. Het werken in expertgroepjes goed kunnen begeleiden.
2
, HvA Onderwijs en Opvoeding
tweedegraads lerarenopleidingen
fase in de les: tijd lesstof werkvorm wat doen de leerlingen? wat doe ik?
5 minuten Opstart van de les Klassikale start Op hun plek volgens de plattegrond op de
Start v.d. les: powerpoint gaan zitten
( = fase 1 Ebbens & Ettekoven)
• aandacht richten op de doelen
van de les
• aansluiten bij voorkennis
5 minuten Uitleg van de Klassikale uitleg Luisteren naar de uitleg. De uitleg geven over wat wij gaan
Midden: opdracht (fase 2 & 4) doen deze les.
verwerk naar eigen inzicht en in de
eigen volgorde 35/40 Storymap opdracht 1 Werken in groepjes Ze werken in groepjes aan de opdrachten Het zelfstandig werken begeleiden en
• uitleg geven minuten & 2 (fase 5) (expert van een 1 en 2 die beschreven staan op de de postcodes uitdelen wanneer de
( =fase 2 Ebbens & Ettekoven) bepaalde postcode) storymap uit. leerlingen bij opdracht 2 zijn. Opletten
• nagaan of belangrijke begrippen dat alle groepjes hun opdrachten
zijn overgekomen uitvoeren.
( =fase 3 Ebbens & Ettekoven)
• volledige instructie geven op
zelfwerkzaamheid of groepswerk 15 minuten Storymap opdracht 3 Nieuwe groepjes Ze werken in groepjes aan opdracht 3 en Het zelfstandig werken begeleiden.
( =fase 4 Ebbens & Ettekoven) (fase 5 & 3, als zij hun (experts van bereiden zich voor om eventueel aan de
• begeleiden van zelfwerkzaamheid gebied kunnen verschillende klas te vertellen wat ze geleerd hebben.
of groepswerk uitleggen aan andere postcodes)
( =fase 5 Ebbens & Ettekoven) groepsgenoten is de
stof goed
overgekomen)
3 minuten Afsluiten van de les Klassikaal Één groepje vertelt kort wat zij gevonden Ik wijs één groepje aan om kort te
Einde v.d. les: hebben. vertellen wat zij gevonden hebben
( =fase 6 Ebbens & Ettekoven) tijdens het maken van deze storymap
• afsluiten van de les m.b.t. de
beoogde doelen
• evaluatie van de les: wat ging
wel/niet goed?
• evt. huiswerk opgeven
3
, HvA Onderwijs en Opvoeding
tweedegraads lerarenopleidingen
Vooruit geplande scenario’s
Laptop van leerling 1 werkt niet → er is maar één werkende laptop per groepje nodig. De survey kan ook op de telefoon worden ingevuld.
Het internet ligt er compleet uit → de opdrachten op het bord projecteren (zie antwoorden model) en ze de vragen met een fysieke Bosatlas
laten maken.
Kaart 18A
Kaart 27
Powerpoint wil niet aan → groepjes verdelen door briefjes op de tafels te leggen
Storymap wil niet werken bij sommige leerlingen → probeer een andere laptop of op een telefoon
4
tweedegraads lerarenopleidingen
naam student : Joyce Schouten naam stageschool : St. Michaël College
opleiding : Leraar Aardrijkskunde onderwijstype : Havo/Vwo
HvA-begeleider : Redmar Oosterkamp klas of jaargroep : 2 Havo
onderwerp van de les: EduGIS werkbegeleider : Janneke Metselaar
werkplekleren in jaar 1 2 3 4 (omcirkelen) datum van de les : 11 december 2020
Beginsituatie van de leerlingen:
Stel jezelf onder andere de volgende vragen:
• Welke voorkennis en/of vaardigheden t.a.v. het onderwerp zijn al aanwezig?
• Welke voorkennis m.b.t. werkvormen of algemene vaardigheden (bijv. leesvaardigheid) zijn aanwezig?
• Wat voor soort klas/groep betreft het?
• Wat is de motivatie en de zelfstandigheid van deze leerlingen?
• In hoeverre sluit de leefwereld van de leerlingen aan bij de lesstof?
• ......
Ik ga de les geven aan mijn 2 havo klas, die ik al sinds het begin van dit jaar lesgeef. Zij zijn een energieke maar leuke
klas.
Er zijn een aantal leerlingen in deze klas die je zo af en toe eens moet aansporen, maar de meeste leerlingen gaan
meestal uit zichzelf goed en effectief aan het werk. Belangrijk is wel dat er een back-up moet zijn voor als de kinderen
in deze klas die wat sneller zijn dan andere al eerder klaar zijn dan gepland in het lesplan.
De leerlingen hebben tijdens één eerdere opdracht kort met EduGIS gewerkt. Dit was een korte kennismaking die niet
heel ingewikkeld was; zij hoefden maar één laag aan te klikken.
De leerlingen hebben nog niet heel vaak in groepjes van vier gewerkt in mijn lessen. Zij werken meestal in tweetallen.
Zij hebben wel O&O waarin zij altijd in projectgroepjes werken. Door dit vak zijn zij gewend aan het werken in
groepjes.
De eerste opdracht gaan wij doen over één van hun huizen waardoor het heel erg bij hun leefwereld aansluit. Ik hoop
dat zij hierdoor geïnteresseerd raken in het programma.
Lesdoelen: vakkennis en vakvaardigheden
Formuleer max. vijf SMART geformuleerde lesdoelen m.b.t. vakkennis en -vaardigheden, ook evt. taaldoelen (TVO)
aan het einde van de les kunnen de leerlingen:
1. Aan het einde van de les bezitten de leerlingen de basisvaardigheden die in de EduGIS les worden behandeld
2. Aan het einde van de les hebben de leerlingen een verband gelegd tussen de hoogte (AHN) van een bepaalde
plaats en het overstromingsgevaar.
3. Aan het einde van de les kunnen de leerlingen een oorzaak geven aan het overstromingsgevaar van een gebied.
Hetzij een rivier overstroming of een zee overstroming.
1
, HvA Onderwijs en Opvoeding
tweedegraads lerarenopleidingen
Lesdoelen: algemene vaardigheden
Voorbeelden van algemene vaardigheden (werk één of meer concreet uit):
tijdens deze les werken de leerlingen aan:
- Hun sociale vaardigheden tijdens het werken in groepen
- Aan hun cognitieve vaardigheden tijdens het geven van korte en bondige antwoorden
- Aan hun metacognitieve vaardigheden door het kiezen van een aanpak tijdens het beantwoorden van de
opdrachten. Gaan zij de opdrachten verdelen, gaan ze alles samen maken, kiezen ze voor het maken van de
opdrachten één laptop of gebruiken zij meerdere laptops.
Benodigdheden voor de les:
- Digibord
- Powerpoint
- Storymap (
- De leerlingen hebben minstens één laptop per groep nodig
- Briefjes met postcodes voor opdracht 2 & 3
Persoonlijke leerdoelen voor de les:
1. Tijdens deze les wil ik vooral werken aan het einde van de les. Deze gaat tot nu toe bijna nooit vlekkeloos. Ik wil
een duidelijk einde hebben.
2. Het werken in expertgroepjes goed kunnen begeleiden.
2
, HvA Onderwijs en Opvoeding
tweedegraads lerarenopleidingen
fase in de les: tijd lesstof werkvorm wat doen de leerlingen? wat doe ik?
5 minuten Opstart van de les Klassikale start Op hun plek volgens de plattegrond op de
Start v.d. les: powerpoint gaan zitten
( = fase 1 Ebbens & Ettekoven)
• aandacht richten op de doelen
van de les
• aansluiten bij voorkennis
5 minuten Uitleg van de Klassikale uitleg Luisteren naar de uitleg. De uitleg geven over wat wij gaan
Midden: opdracht (fase 2 & 4) doen deze les.
verwerk naar eigen inzicht en in de
eigen volgorde 35/40 Storymap opdracht 1 Werken in groepjes Ze werken in groepjes aan de opdrachten Het zelfstandig werken begeleiden en
• uitleg geven minuten & 2 (fase 5) (expert van een 1 en 2 die beschreven staan op de de postcodes uitdelen wanneer de
( =fase 2 Ebbens & Ettekoven) bepaalde postcode) storymap uit. leerlingen bij opdracht 2 zijn. Opletten
• nagaan of belangrijke begrippen dat alle groepjes hun opdrachten
zijn overgekomen uitvoeren.
( =fase 3 Ebbens & Ettekoven)
• volledige instructie geven op
zelfwerkzaamheid of groepswerk 15 minuten Storymap opdracht 3 Nieuwe groepjes Ze werken in groepjes aan opdracht 3 en Het zelfstandig werken begeleiden.
( =fase 4 Ebbens & Ettekoven) (fase 5 & 3, als zij hun (experts van bereiden zich voor om eventueel aan de
• begeleiden van zelfwerkzaamheid gebied kunnen verschillende klas te vertellen wat ze geleerd hebben.
of groepswerk uitleggen aan andere postcodes)
( =fase 5 Ebbens & Ettekoven) groepsgenoten is de
stof goed
overgekomen)
3 minuten Afsluiten van de les Klassikaal Één groepje vertelt kort wat zij gevonden Ik wijs één groepje aan om kort te
Einde v.d. les: hebben. vertellen wat zij gevonden hebben
( =fase 6 Ebbens & Ettekoven) tijdens het maken van deze storymap
• afsluiten van de les m.b.t. de
beoogde doelen
• evaluatie van de les: wat ging
wel/niet goed?
• evt. huiswerk opgeven
3
, HvA Onderwijs en Opvoeding
tweedegraads lerarenopleidingen
Vooruit geplande scenario’s
Laptop van leerling 1 werkt niet → er is maar één werkende laptop per groepje nodig. De survey kan ook op de telefoon worden ingevuld.
Het internet ligt er compleet uit → de opdrachten op het bord projecteren (zie antwoorden model) en ze de vragen met een fysieke Bosatlas
laten maken.
Kaart 18A
Kaart 27
Powerpoint wil niet aan → groepjes verdelen door briefjes op de tafels te leggen
Storymap wil niet werken bij sommige leerlingen → probeer een andere laptop of op een telefoon
4
