Hoofdstuk 1 : Kennismaking met de psychologie
Deel 1 : soorten stromingen
Experimenteel-kwantitatieve benadering (verklarend) (vooral onderzoek + experimenten) Kwalitatieve benadering (luisteren naar cliënt)
Bewustzijnspsychologie Wundt (EU) Gestaltpsychologie Köhler & Lewin (EU) Dieptesychologie Freud (EU)
- 1879: Leipzig → laboratorium - Het geheel is meer dan de som van de delen bewuste Hetgeen wat er nu gebeurt
- experimenten & introspectie
onderbewuste/voorbewuste De kennis waar men over moet nadenken
onbewuste: schaamtegedachtes & Alle keuzes die je maakt worden in het
zelfbescherming onderbewuste geregeld
Structuralisme Titchner (VS) Funtionalisme (VS) Humanistische psychologie Maslow & Rogers (VS)
- Structuur van het bewustzijn - Functie van het bewustzijn - Reactie op 2 hoofdstromingen (behaviorisme & dieptepsychologie)
- Scheikunde van de geest - Behaviorisme - Behoeftehiërarchie Maslow
- Psychologie van de 3de weg: mens centraal
Behaviorisme Watson, Pavlov (VS) (1e echte) Neobehaviorisme Hull & Tolman (VS)
- Pavlov, conditioneringsproces - Het nieuwe behaviorisme
- S-R connecties - S-O-R connecties
- Black box
Deel 2: de verre geschiedenis en anderen
De verre voorgeschiedenis Hedendaagse stromingen Enkele definities
De oudheid Middeleeuwen 1. Cognitieve psychologie Covert gedrag Overt gedrag
Filosofie stelt de vragen wat is ons denken Weinig filosofie omdat het niet mogelijk was door de - De mens is een informatieverwerker met Wetenschappelijk Innerlijk
Socrates, Plato & Aristotes kerk een input (S) en een output (R) waarneembaar waarneembaar
- Black box → white box gedrag gedrag
REDE Rationalisme Descartes ZIEN Empirisme Locke, Bacon, Stuart Mill 2. Positieve psychologie Psychologie De wetenschappelijke
- Res cogitans & res extensa - Tabula rasa - Bevorderen van positieve gevoelens en studie van het gedrag
- methodische twijfel ➔ cogito ergo sum - Kennis is macht gedachten en mentale activiteit
- Het denken is de enige manier om tot - Het enige waar men zeker van is, is wat men - ± 30 jaar oud van een individu
kennis te komen waarneemt - Mindfulness
, Hoofdstuk 3: De waarneming
Drie psychologische activiteiten
Selecteren Structureren interpreteren
De verschillende zintuigen Figuur & achtergrond - Waarneming is steeds een persoonlijke
Exteroceptieve zintuigen De 5 basiszintuigen Voortdurend elementen op de voor- & achtergrond plaatsen inkleuring
- afstandszintuigen
- nabijheidszintuigen Kenmerken van de figuur - Samenwerking tss denotatie & connotatie
De grens Tussen F en A behoort tot de F
Interoceptieve zintuigen Ontvangen informatie van binnenin het
lichaam Figuur springt vooruit Springt vooruit tov A en de achterste doorlopen
Propriocentieve zintuigen Lichten ons vooral in omtrent de positie Verschuiving Een beweging plaats vindt tss F en A, F springt naar voor
van het eigen lichaam = evenwichtszin
& kinesthesie Centraal in onze beleving de F maakt het meeste indruk
Beperkingen van de zintuigen Onomkeerbare figuren 3 dingen die we gebruiken bij de interpretatie
Adequate prikkel Energievorm waarvoor een receptor het Wat op een bepaald moment F was, kan A worden en omgekeerd 2. Vroegere ervaringen
meest gevoelig is 1. Structereringsfactoren: Gestaltwetten Leren dingen anders te zien doorheen ervaringen.
Wet v. nabijheid/dichtheid Dicht bij elkaar gelegen prikkels worden als 1 geheel Kan soms ook niet aangeleerd zijn.
absolute drempel Het moment waarop men waarneemt gezien 3. Dynamische affectieve factoren
→ relatief Wet v. gelijkehid Elementen die op elkaar lijken, beschouwen we als 2 soorten projectie
samenhorend - Complementaire projectie = ziet wat je wilt zien
Pijngrens het moment waarop de pijn de prikkel Wet v. gemeenschappelijk lot Elementen met zelfde richting hebben, zien we als - Supplementaire projectie = wat bij jezelf aanw.
overheerst samenhorend is, zie je in anderen
Wet v. geslotenheid Elementen gesloten zien ook als is dit niet zo 4. De context
Differentiële drempel het minimumverschil dat nodig is om 2 De interpretatie hangt af van de context waarin
Geneigd om continue patronen te zien
De wet van Weber prikkels van elkaar te kunnen overscheiden Wet v. continuïteit de waarneming plaatsvindt
➔ weberfractie Overkoepelende wetten & verklaart de andere wetten.
Wet v. Prägnaz/eenvoud Geneigd om zo eenvoudig mogelijk waar te nemen.
De selectieve aandacht - een constante prikkels wordt na een tijd
- Habituatie, genegeerd door bewustzijn 1.1 De cogniteif-psychologische benadering Stimulatie
doel: energie besparen - externe en interne factoren Bottum-up proces Top-down proces (subjectief)
Werkt van onder naar boven wijze waarop we de binnenkomende info. Ordenen en
Subliminaal materiaal Prikkels onder de waarnemingsdrempel enkelv. Stimuli → geheel er vormen/patronen in herkennen
Een onbewuste waarneming (Bijlage 3.2) Transductie
Waarnemingsconstanties/perceptuele constanties
Cocktailpartyfenomeen Hetgeen wat naar de A verdwijnt is niet grootteconstantie, plaatsconstantie, vormconstantie & kleur-herlderheidsconstantie
weg, maar wordt als het ware op de zijlijn Waarnemingsillusies
gehouden voor het geval dat Ponzo-illusie, maanillusie, Muller-Lyer-illusie & treinillusie Sensatie = gewaarwording
Culturele verschillen in het structureringsproces
Verschillende contextgevoeligheid
verklaring: ervaring in mentaal omvormen van 2D Perceptie = waarneming
Deel 1 : soorten stromingen
Experimenteel-kwantitatieve benadering (verklarend) (vooral onderzoek + experimenten) Kwalitatieve benadering (luisteren naar cliënt)
Bewustzijnspsychologie Wundt (EU) Gestaltpsychologie Köhler & Lewin (EU) Dieptesychologie Freud (EU)
- 1879: Leipzig → laboratorium - Het geheel is meer dan de som van de delen bewuste Hetgeen wat er nu gebeurt
- experimenten & introspectie
onderbewuste/voorbewuste De kennis waar men over moet nadenken
onbewuste: schaamtegedachtes & Alle keuzes die je maakt worden in het
zelfbescherming onderbewuste geregeld
Structuralisme Titchner (VS) Funtionalisme (VS) Humanistische psychologie Maslow & Rogers (VS)
- Structuur van het bewustzijn - Functie van het bewustzijn - Reactie op 2 hoofdstromingen (behaviorisme & dieptepsychologie)
- Scheikunde van de geest - Behaviorisme - Behoeftehiërarchie Maslow
- Psychologie van de 3de weg: mens centraal
Behaviorisme Watson, Pavlov (VS) (1e echte) Neobehaviorisme Hull & Tolman (VS)
- Pavlov, conditioneringsproces - Het nieuwe behaviorisme
- S-R connecties - S-O-R connecties
- Black box
Deel 2: de verre geschiedenis en anderen
De verre voorgeschiedenis Hedendaagse stromingen Enkele definities
De oudheid Middeleeuwen 1. Cognitieve psychologie Covert gedrag Overt gedrag
Filosofie stelt de vragen wat is ons denken Weinig filosofie omdat het niet mogelijk was door de - De mens is een informatieverwerker met Wetenschappelijk Innerlijk
Socrates, Plato & Aristotes kerk een input (S) en een output (R) waarneembaar waarneembaar
- Black box → white box gedrag gedrag
REDE Rationalisme Descartes ZIEN Empirisme Locke, Bacon, Stuart Mill 2. Positieve psychologie Psychologie De wetenschappelijke
- Res cogitans & res extensa - Tabula rasa - Bevorderen van positieve gevoelens en studie van het gedrag
- methodische twijfel ➔ cogito ergo sum - Kennis is macht gedachten en mentale activiteit
- Het denken is de enige manier om tot - Het enige waar men zeker van is, is wat men - ± 30 jaar oud van een individu
kennis te komen waarneemt - Mindfulness
, Hoofdstuk 3: De waarneming
Drie psychologische activiteiten
Selecteren Structureren interpreteren
De verschillende zintuigen Figuur & achtergrond - Waarneming is steeds een persoonlijke
Exteroceptieve zintuigen De 5 basiszintuigen Voortdurend elementen op de voor- & achtergrond plaatsen inkleuring
- afstandszintuigen
- nabijheidszintuigen Kenmerken van de figuur - Samenwerking tss denotatie & connotatie
De grens Tussen F en A behoort tot de F
Interoceptieve zintuigen Ontvangen informatie van binnenin het
lichaam Figuur springt vooruit Springt vooruit tov A en de achterste doorlopen
Propriocentieve zintuigen Lichten ons vooral in omtrent de positie Verschuiving Een beweging plaats vindt tss F en A, F springt naar voor
van het eigen lichaam = evenwichtszin
& kinesthesie Centraal in onze beleving de F maakt het meeste indruk
Beperkingen van de zintuigen Onomkeerbare figuren 3 dingen die we gebruiken bij de interpretatie
Adequate prikkel Energievorm waarvoor een receptor het Wat op een bepaald moment F was, kan A worden en omgekeerd 2. Vroegere ervaringen
meest gevoelig is 1. Structereringsfactoren: Gestaltwetten Leren dingen anders te zien doorheen ervaringen.
Wet v. nabijheid/dichtheid Dicht bij elkaar gelegen prikkels worden als 1 geheel Kan soms ook niet aangeleerd zijn.
absolute drempel Het moment waarop men waarneemt gezien 3. Dynamische affectieve factoren
→ relatief Wet v. gelijkehid Elementen die op elkaar lijken, beschouwen we als 2 soorten projectie
samenhorend - Complementaire projectie = ziet wat je wilt zien
Pijngrens het moment waarop de pijn de prikkel Wet v. gemeenschappelijk lot Elementen met zelfde richting hebben, zien we als - Supplementaire projectie = wat bij jezelf aanw.
overheerst samenhorend is, zie je in anderen
Wet v. geslotenheid Elementen gesloten zien ook als is dit niet zo 4. De context
Differentiële drempel het minimumverschil dat nodig is om 2 De interpretatie hangt af van de context waarin
Geneigd om continue patronen te zien
De wet van Weber prikkels van elkaar te kunnen overscheiden Wet v. continuïteit de waarneming plaatsvindt
➔ weberfractie Overkoepelende wetten & verklaart de andere wetten.
Wet v. Prägnaz/eenvoud Geneigd om zo eenvoudig mogelijk waar te nemen.
De selectieve aandacht - een constante prikkels wordt na een tijd
- Habituatie, genegeerd door bewustzijn 1.1 De cogniteif-psychologische benadering Stimulatie
doel: energie besparen - externe en interne factoren Bottum-up proces Top-down proces (subjectief)
Werkt van onder naar boven wijze waarop we de binnenkomende info. Ordenen en
Subliminaal materiaal Prikkels onder de waarnemingsdrempel enkelv. Stimuli → geheel er vormen/patronen in herkennen
Een onbewuste waarneming (Bijlage 3.2) Transductie
Waarnemingsconstanties/perceptuele constanties
Cocktailpartyfenomeen Hetgeen wat naar de A verdwijnt is niet grootteconstantie, plaatsconstantie, vormconstantie & kleur-herlderheidsconstantie
weg, maar wordt als het ware op de zijlijn Waarnemingsillusies
gehouden voor het geval dat Ponzo-illusie, maanillusie, Muller-Lyer-illusie & treinillusie Sensatie = gewaarwording
Culturele verschillen in het structureringsproces
Verschillende contextgevoeligheid
verklaring: ervaring in mentaal omvormen van 2D Perceptie = waarneming
