Samenvatting OMI (volledig)

Orthopedagogische interventies en methoden
1 Inleiding
1.1 De cyclus van het orthopedagogisch handelen
Doelen: bv. zorgen voor
comfort, dingen aanleren

Voorbereiding bv. welke
zaken gaan we gebruiken om
ons doel te bereiken?
Basishouding als begeleider is
hier zeer belangrijk!

Uitvoeringsfase: ortho’s zijn
denkers en doeners

Evaluatie: evalueren tijdens
ons handelen en na ons
handelen en indien nodig
bijsturen

,Methodiek: geheel van praktijkinzichten en stellingen, geeft voornamelijk een richting aan

Methode: geeft concreet aan hoe je het moet doen, dikwijls voorzien van een stappenplan

Methodisch Agogisch handelen: ‘professioneel handelen’
 Doelgericht: doelstellingen (intentioneel)
 Systematisch: stapsgewijze
 Planmatig: aan de hand van een plan
 Bewust: niet intuïtief

1.2 De implementatie van een methodiek
Komst van implementatie:
 Via internationale universiteit of hogeschool naar Vlaanderen.
 Vaak via een orthopedagoog of psycholoog die instaat voor de implementatie.
 Sterker indien ‘pilootproject’ gedragen door verschillende organisaties via train de trainer.
 Soms is de tijd nog niet rijp, niet het gepaste tijdstip.
 Soms wordt er verder opgewerkt door organisaties, eigen variante.

VTO – Beleid van de organisatie = vorming, training en opleiding
 Studiedagen/congressen/symposia: intern organiseren of extern volgen
 Expertise delen bv. informatiemarkten: intern of extern
 Deelnemen aan kenniscentra, netwerken en platformen
 Zelfstudie – levenslang leren

,Achterliggend mens- en wereldbeeld:
 Humanistisch (de mens staat centraal, holistisch) bv. Gentle Teaching, Basale stimulatie
 Psychodynamisch (onbewust, verleden) bv. Dösen
 Systeemtheoretisch (mensen maken deel uit van systemen) bv. oplossingsgericht werken
 Gedragstherapeutisch (vooral gedrag en gedragsverandering bv. Stop 4-7 programma
 Eclectisch model (elementen uit verschillende denkkaders combineren)

10 punten die je goed moet afwegen wanneer je aan de slag gaat:
 Doelgroep-relevant? Bv. wat is de leefwereld?
 Voldoende effectiviteit bewezen? Heeft de methodiek enige duurzaamheid? Hebben andere
organisaties ervaringen?
 Complementair met reeds gebruikte methodieken?
 Ga ik de methode volledig leren of laat ik mij enkel inspireren?
 Welke vorming hebben ik en andere nodig?
 Hoe kan ik zorgen voor een draagvlak? Wie van het personeel moet erbij betrokken worden?
 Hoe gaan we de context erbij betrekken?
 Wat is min persoonlijk engagement?
 Willen we investeren qua financiële middelen, accommodatie/ materiaal en personeel?
 Is dit het goede tijdstip?

, 2 Preventie
2.1 Ontstaansgeschiedenis
Historie:
 Oorspronkelijk rond 19e eeuw in somatische gezondheidszorg (bij ernstige ziektes) bv. bij
bestrijding van covid worden er preventieve acties genomen
 Gedurende tijd heeft dit zich verspreid naar andere sectoren bv. geestelijke gezondheidszorg
 Vooral gericht op het kind  ontstaan wetten omtrent jeugdbescherming
 Na 2e wereldoorlog preventie over de verschillende sectoren van het sociale werkveld

2.2 Definitie
Preventie = alle doelbewuste en systematische initiatieven die er op gericht zijn om problemen te
voorkomen
 Initiatieven: we doen iets bewust, gebeurt niet zomaar
 Systematisch: voorkomt een probleem via een doordachte, doelbewuste weg
 Probleem: zorgen dat een bepaald probleem zich niet kan manifesteren of uitbreiden bv.
gezondheidsproblemen en huisvestigingsbeleid dicht bij een vervuilde industriële site
 Voorkomen: bij een probleem je afvragen hoe je dit de volgende keer kan voorkomen of ervoor
zorgen dat het niet ergen wordt bv. grieppreventie
 Doelbewust: het heeft als doel om een probleem te voorkomen

2.3 Preventief handelen
2.3.1 Protectieve en risicofactoren
Protectieve factoren = beschermende factoren bv. een goed sociaal netwerk

Risicofactoren = factoren die problemen in de hand werken bv. beperkt vermogen om problemen op
te lossen

 Risicofactoren wegwerken en protectieve factoren vergroten

2.3.2 Micro- meso- en macroniveau
Voorbeelden preventieve actie rond druggebruik:
 Micro: film bekijken rond drugs en een gesprek doen met de jongere hierover
 Meso: nadenken samen met de cliënten en team over hoe je de jongeren kan informeren over
druggebruik
 Macro: overheid die subsidies toekent aan de website www.drughulp.be

2.3.3 Signalering: voorkomen van complexere problemen
 Belang van begeleider om zo vroeg mogelijk signalen op te vangen