Organisatie en financiering van de
gezondheidszorg in België
Examenvragen: MCQ en open vragen
Inhoud
1. Sociale zekerheid ............................................................................................................................. 4
1.1 Soorten sociale zekerheid ....................................................................................................... 4
1.2 Financiering sociale zekerheid................................................................................................. 4
1.2.1 Sociale bijdragen werknemers ........................................................................................ 4
1.2.2 Sociale bijdrage zelfstandigen ......................................................................................... 5
1.2.3 Sociale bijdrage abtenaren .............................................................................................. 6
1.3 Ziekte en invaliditeit verzekering ............................................................................................ 6
1.3.1 Voorwaarden ................................................................................................................... 6
1.3.2 Wat w terugbetaald? ....................................................................................................... 7
1.3.3 Hoe verloopt de terugbetaling ........................................................................................ 7
1.4 Maximum fractuur .................................................................................................................. 8
1.4.1 MaF bescheiden inkomens .............................................................................................. 8
1.4.2 Sociale MaF: gezin met .................................................................................................... 8
1.4.3 MaF vr kind <19j .............................................................................................................. 8
1.4.4 Regeling zorgbehoevenden ............................................................................................. 8
1.5 Bijzonder solidariteitsfonds (BSF)............................................................................................ 8
1.5.1 Ziekte uitkering werknemersletsel .................................................................................. 9
1.5.2 Ziekte uitkering zelfstandigen ......................................................................................... 9
1.5.3 Probleemstelling: er zijn steeds meer mensen die niet meer kunnen werken............. 10
1.6 Moederschapsuitkering......................................................................................................... 10
2. Arbeidsongevallen (AO)................................................................................................................. 10
2.1 De professionele-risicoverzekeringen: gemeenschappelijke kenmerken ............................. 10
2.2 Arbeidsongevallen verzekering ............................................................................................. 10
2.2.1 Wetgeving...................................................................................................................... 10
2.2.2 Wat is een (arbeids-) ongeval? ...................................................................................... 10
2.2.3 Schadeloosstelling ......................................................................................................... 11
A. Consolidatie ....................................................................................................................... 12
B. Blijvende arbeidsongeschiktheid ....................................................................................... 12
2.2.4 Procedure: aangifte ....................................................................................................... 12
A. Medisch attest ................................................................................................................... 12
1
, B. Bekrachtiging ..................................................................................................................... 14
C. ‘Regeling’ vh AO................................................................................................................. 15
D. Herziening (vd regeling)..................................................................................................... 15
E. Na de herzieningstermijn .................................................................................................. 15
3. Controlegeneeskunde ................................................................................................................... 15
3.1 Aanvraag en financiering controlegeneeskunde ................................................................... 15
3.2 Voorwaarden ......................................................................................................................... 16
3.3 Voorwaarden voor recht op gewaarborgd loon.................................................................... 16
3.4 Controle arts .......................................................................................................................... 17
3.4.1 Wettelijke voorwaarden om controlearts te zijn .......................................................... 17
3.4.2 Opdracht controle arts .................................................................................................. 17
3.4.3 Wettelijke verplichtingen .............................................................................................. 17
3.4.4 Wet op de controlegeneeskunde .................................................................................. 18
3.4.5 Deontologische verplichtingen ...................................................................................... 18
3.4.6 Sancties vr controle-arts................................................................................................ 18
4. Hoe bepaald je of een gezondheidssysteem goed werkt? ............................................................ 18
4.1 HCS (health care system) goals ............................................................................................. 19
4.2 Performance indicators – PI .................................................................................................. 20
4.3 Ruwe data.............................................................................................................................. 22
4.4 Measure / estimate / forecast? (MEF) .................................................................................. 23
4.5 Voorbeeldvragen ................................................................................................................... 25
5. Kwaliteit van zorg .......................................................................................................................... 25
5.1 Wat is kwaliteit van zorg? ..................................................................................................... 25
5.2 Casus ...................................................................................................................................... 26
5.3 Open communicatie tav de patiënt....................................................................................... 27
5.4 Organisatiegebonden incidenten .......................................................................................... 27
5.5 Second victims ....................................................................................................................... 28
5.6 Take home messages ............................................................................................................ 28
6. Hulpverlening bij noodtoestanden/rampen ................................................................................. 29
6.1 Structuur en toepassingsveld vd noodplanning .................................................................... 29
6.2 Het medisch interventieplan (MIP) ....................................................................................... 30
6.2.1 Alarmering ..................................................................................................................... 30
6.2.2 Mobilisatie van middelen en personeel via noodcentrale 112 ..................................... 30
A. Klassieke middelen (= permanent actief in 112-systeem) ................................................ 30
B. Supplementaire medische hulpmiddelen en personeel ................................................... 31
C. Niet-medische hulpdiensten ............................................................................................. 31
2
, D. Beleidsverantwoordelijken................................................................................................ 31
6.2.3 Coördinatie .................................................................................................................... 31
6.2.4 Preliminaire evacuatie ................................................................................................... 32
6.2.5 Triage ............................................................................................................................. 33
6.2.6 Verzorgingszones in vooruit-geschoven medische post (VMP) .................................... 33
6.2.7 Regulatie ........................................................................................................................ 33
6.3 Aandachtspunten .................................................................................................................. 34
6.3.1 Aandachtspunten voor de eerste MUG ........................................................................ 34
6.3.2 Aandachtspunten voor eerste hulpverleners................................................................ 34
7. Organisatie van dringende hulp: 112 systeem .............................................................................. 35
7.1 Noodcentrale 112 .................................................................................................................. 35
7.2 Ambulanciers en ziekenwagendiensten ................................................................................ 36
7.3 Paramedische Interventieteam (PIT)..................................................................................... 37
7.4 Mobiele Urgentie Groep (MUG) ............................................................................................ 37
7.5 Spoedgevallendiensten ......................................................................................................... 38
7.6 Naar welk ziekenhuis? ........................................................................................................... 38
7.7 Vragen/bemerkingen/klachten ............................................................................................. 38
3
, 1. Sociale zekerheid
• Belang en organisatie sociale zekerheid
o Nadruk op regeling en impact op vergoedingen vr ptn/werknemer
o Niet: historiek, modellen, bevoegdheidsverdeling
• Ziekte en invaliditeitsverzekering
• Organisatie: 3 stelsels waartoe de ptn kan behoren → andere regels
o Werknemersstelsel (RSZ) = meest voorkomend
▪ Mensen die in loondienst werken in de dienst v iemand anders
o Zelfstandigen (RSVZ)
o Ambtenaren (RSZPPO)
▪ Werken vr openbare sector
• 3 basisprincipes/functies vd sociale zekerheid: solidariteit
o Vervangingsinkomen bij loonverlies (werkloosheid, pensionering, arbeidsongeschikt)
o Aanvulling op inkomen ter compensatie v ‘sociale lasten’ (ziektekosten, kinderbijslag)
o Bijstandsuitkeringen (indien je onvrijwillig niet over beroepsinkomen beschikt)
▪ Bv geboren met zware handicap waardoor je niet kan werken
1.1 Soorten sociale zekerheid
• Klassieke sociale zekerheid: 7 takken (werknemers)
o Rust- en overlevingspensioenen
o Werkloosheid
o Arbeidsongevallenverzekering (w verder besproken H2)
o Beroepsziektenverzekering
o Gezinsbijslag
o Ziekte- en invaliditeitsverzekering (w verder besproken in H1.3)
o Jaarlijkse vakantie
• Sociale bijstand: 4 takken (zelfstandigen)
o Bestaansminimum (leefloon)
o Inkomensgarantie vr ouderen
o Gewaarborgde gezinsbijslag
o Tegemoetkoming aan gehandicapten
o → doel: iedereen in staat stellen om te voldoende aan de primaire behoeften
1.2 Financiering sociale zekerheid
• Solidariteit staat centraal en w gewaarborgd doordat
o Werkenden betalen bijdragen volgens hun loon
▪ Hoger loon → meer bijdragen betalen
▪ Ook mensen die met een uitkering betalen mee volgens hun mogelijkheden
o Financiering gebeurt gemeenschap (alle burgers)
o Vakbonden, ziekenfondsen en werkgeversorganisaties beslissen mee
• 50% v de uitgave vr Belgische overheid gaat naar sociale bescherming en gezondheidszorg
1.2.1 Sociale bijdragen werknemers
• Werknemers zijn verzekerd vr de 7 takken!
• Uitbetalingen v uitkeringen/prestaten gebeurt door volgende organen
o RVA: rijksdienst vr arbeidsvoorziening
o FPD: federale pensioendienst
o RIZIV: rijksinstituut vr ziekte- en invaliditeitsverzekering
4
gezondheidszorg in België
Examenvragen: MCQ en open vragen
Inhoud
1. Sociale zekerheid ............................................................................................................................. 4
1.1 Soorten sociale zekerheid ....................................................................................................... 4
1.2 Financiering sociale zekerheid................................................................................................. 4
1.2.1 Sociale bijdragen werknemers ........................................................................................ 4
1.2.2 Sociale bijdrage zelfstandigen ......................................................................................... 5
1.2.3 Sociale bijdrage abtenaren .............................................................................................. 6
1.3 Ziekte en invaliditeit verzekering ............................................................................................ 6
1.3.1 Voorwaarden ................................................................................................................... 6
1.3.2 Wat w terugbetaald? ....................................................................................................... 7
1.3.3 Hoe verloopt de terugbetaling ........................................................................................ 7
1.4 Maximum fractuur .................................................................................................................. 8
1.4.1 MaF bescheiden inkomens .............................................................................................. 8
1.4.2 Sociale MaF: gezin met .................................................................................................... 8
1.4.3 MaF vr kind <19j .............................................................................................................. 8
1.4.4 Regeling zorgbehoevenden ............................................................................................. 8
1.5 Bijzonder solidariteitsfonds (BSF)............................................................................................ 8
1.5.1 Ziekte uitkering werknemersletsel .................................................................................. 9
1.5.2 Ziekte uitkering zelfstandigen ......................................................................................... 9
1.5.3 Probleemstelling: er zijn steeds meer mensen die niet meer kunnen werken............. 10
1.6 Moederschapsuitkering......................................................................................................... 10
2. Arbeidsongevallen (AO)................................................................................................................. 10
2.1 De professionele-risicoverzekeringen: gemeenschappelijke kenmerken ............................. 10
2.2 Arbeidsongevallen verzekering ............................................................................................. 10
2.2.1 Wetgeving...................................................................................................................... 10
2.2.2 Wat is een (arbeids-) ongeval? ...................................................................................... 10
2.2.3 Schadeloosstelling ......................................................................................................... 11
A. Consolidatie ....................................................................................................................... 12
B. Blijvende arbeidsongeschiktheid ....................................................................................... 12
2.2.4 Procedure: aangifte ....................................................................................................... 12
A. Medisch attest ................................................................................................................... 12
1
, B. Bekrachtiging ..................................................................................................................... 14
C. ‘Regeling’ vh AO................................................................................................................. 15
D. Herziening (vd regeling)..................................................................................................... 15
E. Na de herzieningstermijn .................................................................................................. 15
3. Controlegeneeskunde ................................................................................................................... 15
3.1 Aanvraag en financiering controlegeneeskunde ................................................................... 15
3.2 Voorwaarden ......................................................................................................................... 16
3.3 Voorwaarden voor recht op gewaarborgd loon.................................................................... 16
3.4 Controle arts .......................................................................................................................... 17
3.4.1 Wettelijke voorwaarden om controlearts te zijn .......................................................... 17
3.4.2 Opdracht controle arts .................................................................................................. 17
3.4.3 Wettelijke verplichtingen .............................................................................................. 17
3.4.4 Wet op de controlegeneeskunde .................................................................................. 18
3.4.5 Deontologische verplichtingen ...................................................................................... 18
3.4.6 Sancties vr controle-arts................................................................................................ 18
4. Hoe bepaald je of een gezondheidssysteem goed werkt? ............................................................ 18
4.1 HCS (health care system) goals ............................................................................................. 19
4.2 Performance indicators – PI .................................................................................................. 20
4.3 Ruwe data.............................................................................................................................. 22
4.4 Measure / estimate / forecast? (MEF) .................................................................................. 23
4.5 Voorbeeldvragen ................................................................................................................... 25
5. Kwaliteit van zorg .......................................................................................................................... 25
5.1 Wat is kwaliteit van zorg? ..................................................................................................... 25
5.2 Casus ...................................................................................................................................... 26
5.3 Open communicatie tav de patiënt....................................................................................... 27
5.4 Organisatiegebonden incidenten .......................................................................................... 27
5.5 Second victims ....................................................................................................................... 28
5.6 Take home messages ............................................................................................................ 28
6. Hulpverlening bij noodtoestanden/rampen ................................................................................. 29
6.1 Structuur en toepassingsveld vd noodplanning .................................................................... 29
6.2 Het medisch interventieplan (MIP) ....................................................................................... 30
6.2.1 Alarmering ..................................................................................................................... 30
6.2.2 Mobilisatie van middelen en personeel via noodcentrale 112 ..................................... 30
A. Klassieke middelen (= permanent actief in 112-systeem) ................................................ 30
B. Supplementaire medische hulpmiddelen en personeel ................................................... 31
C. Niet-medische hulpdiensten ............................................................................................. 31
2
, D. Beleidsverantwoordelijken................................................................................................ 31
6.2.3 Coördinatie .................................................................................................................... 31
6.2.4 Preliminaire evacuatie ................................................................................................... 32
6.2.5 Triage ............................................................................................................................. 33
6.2.6 Verzorgingszones in vooruit-geschoven medische post (VMP) .................................... 33
6.2.7 Regulatie ........................................................................................................................ 33
6.3 Aandachtspunten .................................................................................................................. 34
6.3.1 Aandachtspunten voor de eerste MUG ........................................................................ 34
6.3.2 Aandachtspunten voor eerste hulpverleners................................................................ 34
7. Organisatie van dringende hulp: 112 systeem .............................................................................. 35
7.1 Noodcentrale 112 .................................................................................................................. 35
7.2 Ambulanciers en ziekenwagendiensten ................................................................................ 36
7.3 Paramedische Interventieteam (PIT)..................................................................................... 37
7.4 Mobiele Urgentie Groep (MUG) ............................................................................................ 37
7.5 Spoedgevallendiensten ......................................................................................................... 38
7.6 Naar welk ziekenhuis? ........................................................................................................... 38
7.7 Vragen/bemerkingen/klachten ............................................................................................. 38
3
, 1. Sociale zekerheid
• Belang en organisatie sociale zekerheid
o Nadruk op regeling en impact op vergoedingen vr ptn/werknemer
o Niet: historiek, modellen, bevoegdheidsverdeling
• Ziekte en invaliditeitsverzekering
• Organisatie: 3 stelsels waartoe de ptn kan behoren → andere regels
o Werknemersstelsel (RSZ) = meest voorkomend
▪ Mensen die in loondienst werken in de dienst v iemand anders
o Zelfstandigen (RSVZ)
o Ambtenaren (RSZPPO)
▪ Werken vr openbare sector
• 3 basisprincipes/functies vd sociale zekerheid: solidariteit
o Vervangingsinkomen bij loonverlies (werkloosheid, pensionering, arbeidsongeschikt)
o Aanvulling op inkomen ter compensatie v ‘sociale lasten’ (ziektekosten, kinderbijslag)
o Bijstandsuitkeringen (indien je onvrijwillig niet over beroepsinkomen beschikt)
▪ Bv geboren met zware handicap waardoor je niet kan werken
1.1 Soorten sociale zekerheid
• Klassieke sociale zekerheid: 7 takken (werknemers)
o Rust- en overlevingspensioenen
o Werkloosheid
o Arbeidsongevallenverzekering (w verder besproken H2)
o Beroepsziektenverzekering
o Gezinsbijslag
o Ziekte- en invaliditeitsverzekering (w verder besproken in H1.3)
o Jaarlijkse vakantie
• Sociale bijstand: 4 takken (zelfstandigen)
o Bestaansminimum (leefloon)
o Inkomensgarantie vr ouderen
o Gewaarborgde gezinsbijslag
o Tegemoetkoming aan gehandicapten
o → doel: iedereen in staat stellen om te voldoende aan de primaire behoeften
1.2 Financiering sociale zekerheid
• Solidariteit staat centraal en w gewaarborgd doordat
o Werkenden betalen bijdragen volgens hun loon
▪ Hoger loon → meer bijdragen betalen
▪ Ook mensen die met een uitkering betalen mee volgens hun mogelijkheden
o Financiering gebeurt gemeenschap (alle burgers)
o Vakbonden, ziekenfondsen en werkgeversorganisaties beslissen mee
• 50% v de uitgave vr Belgische overheid gaat naar sociale bescherming en gezondheidszorg
1.2.1 Sociale bijdragen werknemers
• Werknemers zijn verzekerd vr de 7 takken!
• Uitbetalingen v uitkeringen/prestaten gebeurt door volgende organen
o RVA: rijksdienst vr arbeidsvoorziening
o FPD: federale pensioendienst
o RIZIV: rijksinstituut vr ziekte- en invaliditeitsverzekering
4
