HC3. Traumatologie huid, weke delen en extremiteiten
Inhoud:
Leerboek spoedeisende hulp
o 7.13 Extremiteitentrauma
o 7.14 Steek en schotwonden
o 8. Extremiteiten en weke delen
PHTLS
o Hoofdstuk 12 Trauma van het bewegingsapparaat
Anatomie en fysiologie
o H7 Het spierstelsel
Pathologie
o H16 Aandoeningen van het motorische stelsel
1
, Leerboek spoedeisende hulp
7.13 Extremiteitentrauma
7.13.1 Vaatletsel
Kernmerken van dreigende extremiteiten:
- Distale witte kleur van huid.
- Koud aspect bij palpatie.
- Afwezige perifere pulsatie.
- Afwezige CRT.
- Hypothermie kan bijdragen aan perifere vasoconstrictie.
- Matige perifere circualtie duidt op verstoorde circulatie door hypovolemische
shock.
Aanvullend onderzoek:
- Echodopplermeting om te kijken of er perifere bloedstroom is.
- Angiografie kan ernst van letsel zichtbaar maken.
Letsels met vaak dreigende vaatletsel:
- Supracondylaire humerusfractuur (vooral kinderen)
- Fumeruschachtfractuur
- Supracondylaire femurfractuur
- Knieluxatie
- Ernstige open fractuur
- Penetrerend letsel (schot en steekwonden)
Algemeen:
- Door trombosevorming kan er een secundaire afsluiting binnen 6-24 uur
ontstaan van een intact vaatletsel, vooral bij knieluxaties van de arteria
poplitea.
- Hou rekening met oedeem en zwelling door reperfusie en kans op
compartimentensyndroom.
- Valsaneurysma kan na uren/ dagen ontstaan, diagnostiek is
echodoppleronderzoek.
7.13.2 Crushsyndroom
- Bij ernstige extremiteitenletsel vooral bij langdurige beknelling kan er
wekedelenletsel ontstaan.
- Door spiersterfte ontstaat myoglobinurie , dit geeft kans op nierinsufficiëntie
door tubulusverstopping.
- Behandeling is geforceerde diurese met minimaal 100 ml urine per uur.
- Diuretica noodzakelijk.
- Bij extremiteitsletsel moet soms beschadigd of dood letsel verwijderd worden.
7.13.3 Compartimentensyndroom
- Weefseldruk in spiercompartimenten is te hoog waardoor weefselcirculatie
verstoord raakt.
- Kenmerken:
> Pijn ondanks behandelde fractuur.
> Oververmogen van het aanspannen van spiergroep.
2
, > Dwangstand met verkorting van aangedane spiergroep, hierdoor vaak
gebogen extremiteit.
> Extreem pijnlijk bij passieve rek, bij tenen strekken.
- Behandelen met operatieve decompressie door fasciotomie.
7.14 Steek en schotwonden
7.14.1 Secundaire onderzoek en specifieke diagnostiek
- Bij schotwonden is kogelbaan ook stompletsel.
- Top-tot-teen onderzoek noodzakelijk.
- Bij penetrerende verwonding van hals of romp, altijd röntgenonderzoek.
7.14.2 Behandeling
Hoofd:
- Meestal schotwond.
- Prognose meestal niet goed, hangt af van locatie.
Hals:
- Veel letsel kan conservatief behandeld worden.
- Ernstige en met veel bloedverlies chirurgisch behandeld.
- Letsel aan trachea, oesophagus en larynx ook meestal chirurgisch.
- Letsel aan plexus brachialis primair herstel door ervaren neurochirurg, in NL
maar 2 ziekenhuizen met voldoende expertise.
Thorax:
- Opletten bij pneumothorax voor luchtlekkage vanuit parenchym of bronchustak,
operatie noodzakelijk.
- Bij oesofagusruptuur door verwonding door mediastinum operatie nodig.
Buik:
- Echografie altijd nodig.
- Na 6-12 uur van verwonding nog steeds klachten niet verdwenen, operatie
aangewezen.
- Bij teken van peritonitis of vrije lucht bij radiologisch onderzoek duidt op
perforatie van hol orgaan en operatie is aangewezen.
Wervelkolom:
- Schade aan wervelkolom meestal dwarslaesies.
Extremiteiten:
- Extra aandacht besteden aan mogelijk vaat of zenuwbeschadiging.
3
Inhoud:
Leerboek spoedeisende hulp
o 7.13 Extremiteitentrauma
o 7.14 Steek en schotwonden
o 8. Extremiteiten en weke delen
PHTLS
o Hoofdstuk 12 Trauma van het bewegingsapparaat
Anatomie en fysiologie
o H7 Het spierstelsel
Pathologie
o H16 Aandoeningen van het motorische stelsel
1
, Leerboek spoedeisende hulp
7.13 Extremiteitentrauma
7.13.1 Vaatletsel
Kernmerken van dreigende extremiteiten:
- Distale witte kleur van huid.
- Koud aspect bij palpatie.
- Afwezige perifere pulsatie.
- Afwezige CRT.
- Hypothermie kan bijdragen aan perifere vasoconstrictie.
- Matige perifere circualtie duidt op verstoorde circulatie door hypovolemische
shock.
Aanvullend onderzoek:
- Echodopplermeting om te kijken of er perifere bloedstroom is.
- Angiografie kan ernst van letsel zichtbaar maken.
Letsels met vaak dreigende vaatletsel:
- Supracondylaire humerusfractuur (vooral kinderen)
- Fumeruschachtfractuur
- Supracondylaire femurfractuur
- Knieluxatie
- Ernstige open fractuur
- Penetrerend letsel (schot en steekwonden)
Algemeen:
- Door trombosevorming kan er een secundaire afsluiting binnen 6-24 uur
ontstaan van een intact vaatletsel, vooral bij knieluxaties van de arteria
poplitea.
- Hou rekening met oedeem en zwelling door reperfusie en kans op
compartimentensyndroom.
- Valsaneurysma kan na uren/ dagen ontstaan, diagnostiek is
echodoppleronderzoek.
7.13.2 Crushsyndroom
- Bij ernstige extremiteitenletsel vooral bij langdurige beknelling kan er
wekedelenletsel ontstaan.
- Door spiersterfte ontstaat myoglobinurie , dit geeft kans op nierinsufficiëntie
door tubulusverstopping.
- Behandeling is geforceerde diurese met minimaal 100 ml urine per uur.
- Diuretica noodzakelijk.
- Bij extremiteitsletsel moet soms beschadigd of dood letsel verwijderd worden.
7.13.3 Compartimentensyndroom
- Weefseldruk in spiercompartimenten is te hoog waardoor weefselcirculatie
verstoord raakt.
- Kenmerken:
> Pijn ondanks behandelde fractuur.
> Oververmogen van het aanspannen van spiergroep.
2
, > Dwangstand met verkorting van aangedane spiergroep, hierdoor vaak
gebogen extremiteit.
> Extreem pijnlijk bij passieve rek, bij tenen strekken.
- Behandelen met operatieve decompressie door fasciotomie.
7.14 Steek en schotwonden
7.14.1 Secundaire onderzoek en specifieke diagnostiek
- Bij schotwonden is kogelbaan ook stompletsel.
- Top-tot-teen onderzoek noodzakelijk.
- Bij penetrerende verwonding van hals of romp, altijd röntgenonderzoek.
7.14.2 Behandeling
Hoofd:
- Meestal schotwond.
- Prognose meestal niet goed, hangt af van locatie.
Hals:
- Veel letsel kan conservatief behandeld worden.
- Ernstige en met veel bloedverlies chirurgisch behandeld.
- Letsel aan trachea, oesophagus en larynx ook meestal chirurgisch.
- Letsel aan plexus brachialis primair herstel door ervaren neurochirurg, in NL
maar 2 ziekenhuizen met voldoende expertise.
Thorax:
- Opletten bij pneumothorax voor luchtlekkage vanuit parenchym of bronchustak,
operatie noodzakelijk.
- Bij oesofagusruptuur door verwonding door mediastinum operatie nodig.
Buik:
- Echografie altijd nodig.
- Na 6-12 uur van verwonding nog steeds klachten niet verdwenen, operatie
aangewezen.
- Bij teken van peritonitis of vrije lucht bij radiologisch onderzoek duidt op
perforatie van hol orgaan en operatie is aangewezen.
Wervelkolom:
- Schade aan wervelkolom meestal dwarslaesies.
Extremiteiten:
- Extra aandacht besteden aan mogelijk vaat of zenuwbeschadiging.
3
