Reflectie-en leervaardigheden 2021-2022
Reflectie-en leervaardigheden
Samenvatti ng 2021-2022 Januari
Hoofdstuk 1: Leren
1ste leertheorie:
Kennis en vaardigheden worden volgens hen geleerd door prikkels van buitenaf.
-> directe instructie, uitoefenen en trainen zijn belangrijk om gedrag aan te leren en te automatiseren.
= Pavloveffect
Vb. Bel rinkelen als hond vlees ziet-> na een tijd kwijlde de hond als het enkel de bel hoorde.
2de leertheorie:
Het cognitivisme (Piaget, vygotsky en Gagné) -> actief en zelfstandig leerproces
-> Mensen leren door nieuwe leerstof te verbinden aan al aanwezige kennis of bestaande cognitieve sc
schema’s.
Focus-> hoe er geleerd wordt (proces) en niet wat.
3de leertheorie:
Constructivisten-> construeren van kennis op basis van individuele ervaringen.
Perspectieven op leren:
Leren is een cognitief proces – Denken staat voorop
Leren is een proces waarbij ook emoties een rol spelen
Leren is zowel een individueel als een sociaal proces
Leren leidt vaak, niet altijd tot een gedragsverandering
Leren heeft te maken met iets nieuws toevoegen
Leren is zowel een onbewust proces als bewuste activiteit en vertrekt vaak vanuit iets niet weten.
Je hebt ook een abstracte vorm van leren -> Kennis verwerven uit een boek
Je kunt ook ervaringsgericht leren:
leren door te doen en te realiseren wat je doet
Is reflectief leren (t.o.v. routinematig denken)
Is systematisch en kritisch situaties onderzoeken
Zo kom je tot nieuwe kennis en nieuwe handelingen
Is combinatie van denken en doen
Gebeurt zowel individueel als in contact met anderen
Ook emoties spelen mee
Leren is een proces van kennisconstructie = betekenis geven aan ervaringen
Leren is een actief proces = van externe sturing naar zelfsturing met eigen verantwoordelijkheid
Leren is voortbouwen op aanwezige kennis = bewust worden van impliciete kennis
Leren is een sociaal proces = interactie met anderen
Leren is situatie- en context gebonden = invloed van omgeving en omstandigheden
Vormen van kennis:
Kennis uit formele bronnen: theorie, theoretische modellen, modellen, methodieken, technieken.
Kennis uit informele bronnen: collega’s, media, tijdschriften, kranten
Kennis uit eigen ervaringen: het dagelijks leven als bron van kennis
Verborgen kennis: onbewust opgeslagen informatie en observaties. Intuïtie is ook verborgen kennis.
,Reflectie-en leervaardigheden 2021-2022
Leerstijlen van Kolb:
Ziet er als volgt uit
De vier stappen in leren:
1. concreet ervaren. Je doet concrete en persoonlijke ervaringen op.
2. Reflecteren en observeren. Je kijkt terug op die ervaringen, mijmert daarover, analyseert wat er is gebeurd.
3. abstracte begripsvorming en generalisatie. Je neemt afstand van de ervaringen en zoekt naar kapstokken en
modellen om de ervaringen te ordenen en te schematiseren.
4. Actief experimenteren. Je maakt hypotheses en deze zullen getest worden in toekomstig handelen. Je maakt
gebruik van eerdere ervaringen en probeert de opgedane kennis en vaardigheid uit in nieuwe situaties.
Dit leidt dan opnieuw tot concrete ervaringen.
Twee dimensies in het leren:
1. Eerste dimensie loopt van concreet ervaren (kennen) naar abstract begrijpen (weten).
° kennen is een ervaring met iets (apprehensie)
° weten is in het bezit zijn van een waarheid, een feit over iets, dat je in een taal kunt uitdrukken en zo
gemakkelijk kunt overdragen (comprehensie).
, Reflectie-en leervaardigheden 2021-2022
2. Tweede dimensie loopt van actief experimenteren naar reflecties observeren.
° Actief experimenteren is naar buiten gericht (extraversie, extensie)
° Reflectief observeren is naar binnen gericht (introversie, intentie)
De vier leerstijlen
1. Doener. Leren door te doen. Praktijk- en doelgericht.
2. Bezinner (dromer). Eerst kijken en dan doen. Verbeeldingskracht en fantasie.
3. Denker. Goed beslagen ten ijs komen. Eerst grondig doordenken.
4. Beslisser. Heldere structuur nodig. Theorie aan praktijk toetsen. Doelgericht, planmatig en besluitvaardig.
Met een korte leerstijlentest kan je uitzoeken op welke manier jij meestal een probleem aanpakt.
-> Je krijgt 9 vragen:
- Bij elke vraag staan vier antwoorden.
- jij kiest uit die vier antwoorden het antwoord dat het best bij jou past. Dit antwoord krijgt 4
punten van jou
- Het antwoord dat daarna het best bij jou past, krijgt 3 punten.
- Het antwoord daarna 2 punten en hetgeen dat het minst past 1 punt.
- Let wel: elk antwoord krijgt punten.
- Mss vind je alle antwoorden toch goed, alsnog moet je de punten verdelen!
In deze opleiding gaat het om competentiegericht leren.
Competentie = Handelen in gevarieerde situaties op basis van kennis, houdingen en vaardigheden.
Dit leren -> leidt tot groei, ontwikkeling en verandering.
We spreken over transformationeel leren als het gaat om een wezenlijke verandering.
Transformationeel leren scheiden we in 3 niveaus:
Doen = Leren door actie
Denken = leren door je bewust te worden van achterliggende opvattingen
Willen = Leren door keuzes te maken.
Drie niveaus staan in verbinding door ‘loops’ (lussen)
1. Single-loop-leren (enkelslag leren)
Gebeurt op gedragsniveau. Je kijkt naar jouw actie, beoordeelt deze en je stelt handelen bij.
“Doe ik het goed?”
2. Double-loop-leren (dubbelslag leren)
Hier betrek je ook jouw onderliggende waarden en vooronderstellingen er bij. Je maakt een extra lus door te
Reflectie-en leervaardigheden
Samenvatti ng 2021-2022 Januari
Hoofdstuk 1: Leren
1ste leertheorie:
Kennis en vaardigheden worden volgens hen geleerd door prikkels van buitenaf.
-> directe instructie, uitoefenen en trainen zijn belangrijk om gedrag aan te leren en te automatiseren.
= Pavloveffect
Vb. Bel rinkelen als hond vlees ziet-> na een tijd kwijlde de hond als het enkel de bel hoorde.
2de leertheorie:
Het cognitivisme (Piaget, vygotsky en Gagné) -> actief en zelfstandig leerproces
-> Mensen leren door nieuwe leerstof te verbinden aan al aanwezige kennis of bestaande cognitieve sc
schema’s.
Focus-> hoe er geleerd wordt (proces) en niet wat.
3de leertheorie:
Constructivisten-> construeren van kennis op basis van individuele ervaringen.
Perspectieven op leren:
Leren is een cognitief proces – Denken staat voorop
Leren is een proces waarbij ook emoties een rol spelen
Leren is zowel een individueel als een sociaal proces
Leren leidt vaak, niet altijd tot een gedragsverandering
Leren heeft te maken met iets nieuws toevoegen
Leren is zowel een onbewust proces als bewuste activiteit en vertrekt vaak vanuit iets niet weten.
Je hebt ook een abstracte vorm van leren -> Kennis verwerven uit een boek
Je kunt ook ervaringsgericht leren:
leren door te doen en te realiseren wat je doet
Is reflectief leren (t.o.v. routinematig denken)
Is systematisch en kritisch situaties onderzoeken
Zo kom je tot nieuwe kennis en nieuwe handelingen
Is combinatie van denken en doen
Gebeurt zowel individueel als in contact met anderen
Ook emoties spelen mee
Leren is een proces van kennisconstructie = betekenis geven aan ervaringen
Leren is een actief proces = van externe sturing naar zelfsturing met eigen verantwoordelijkheid
Leren is voortbouwen op aanwezige kennis = bewust worden van impliciete kennis
Leren is een sociaal proces = interactie met anderen
Leren is situatie- en context gebonden = invloed van omgeving en omstandigheden
Vormen van kennis:
Kennis uit formele bronnen: theorie, theoretische modellen, modellen, methodieken, technieken.
Kennis uit informele bronnen: collega’s, media, tijdschriften, kranten
Kennis uit eigen ervaringen: het dagelijks leven als bron van kennis
Verborgen kennis: onbewust opgeslagen informatie en observaties. Intuïtie is ook verborgen kennis.
,Reflectie-en leervaardigheden 2021-2022
Leerstijlen van Kolb:
Ziet er als volgt uit
De vier stappen in leren:
1. concreet ervaren. Je doet concrete en persoonlijke ervaringen op.
2. Reflecteren en observeren. Je kijkt terug op die ervaringen, mijmert daarover, analyseert wat er is gebeurd.
3. abstracte begripsvorming en generalisatie. Je neemt afstand van de ervaringen en zoekt naar kapstokken en
modellen om de ervaringen te ordenen en te schematiseren.
4. Actief experimenteren. Je maakt hypotheses en deze zullen getest worden in toekomstig handelen. Je maakt
gebruik van eerdere ervaringen en probeert de opgedane kennis en vaardigheid uit in nieuwe situaties.
Dit leidt dan opnieuw tot concrete ervaringen.
Twee dimensies in het leren:
1. Eerste dimensie loopt van concreet ervaren (kennen) naar abstract begrijpen (weten).
° kennen is een ervaring met iets (apprehensie)
° weten is in het bezit zijn van een waarheid, een feit over iets, dat je in een taal kunt uitdrukken en zo
gemakkelijk kunt overdragen (comprehensie).
, Reflectie-en leervaardigheden 2021-2022
2. Tweede dimensie loopt van actief experimenteren naar reflecties observeren.
° Actief experimenteren is naar buiten gericht (extraversie, extensie)
° Reflectief observeren is naar binnen gericht (introversie, intentie)
De vier leerstijlen
1. Doener. Leren door te doen. Praktijk- en doelgericht.
2. Bezinner (dromer). Eerst kijken en dan doen. Verbeeldingskracht en fantasie.
3. Denker. Goed beslagen ten ijs komen. Eerst grondig doordenken.
4. Beslisser. Heldere structuur nodig. Theorie aan praktijk toetsen. Doelgericht, planmatig en besluitvaardig.
Met een korte leerstijlentest kan je uitzoeken op welke manier jij meestal een probleem aanpakt.
-> Je krijgt 9 vragen:
- Bij elke vraag staan vier antwoorden.
- jij kiest uit die vier antwoorden het antwoord dat het best bij jou past. Dit antwoord krijgt 4
punten van jou
- Het antwoord dat daarna het best bij jou past, krijgt 3 punten.
- Het antwoord daarna 2 punten en hetgeen dat het minst past 1 punt.
- Let wel: elk antwoord krijgt punten.
- Mss vind je alle antwoorden toch goed, alsnog moet je de punten verdelen!
In deze opleiding gaat het om competentiegericht leren.
Competentie = Handelen in gevarieerde situaties op basis van kennis, houdingen en vaardigheden.
Dit leren -> leidt tot groei, ontwikkeling en verandering.
We spreken over transformationeel leren als het gaat om een wezenlijke verandering.
Transformationeel leren scheiden we in 3 niveaus:
Doen = Leren door actie
Denken = leren door je bewust te worden van achterliggende opvattingen
Willen = Leren door keuzes te maken.
Drie niveaus staan in verbinding door ‘loops’ (lussen)
1. Single-loop-leren (enkelslag leren)
Gebeurt op gedragsniveau. Je kijkt naar jouw actie, beoordeelt deze en je stelt handelen bij.
“Doe ik het goed?”
2. Double-loop-leren (dubbelslag leren)
Hier betrek je ook jouw onderliggende waarden en vooronderstellingen er bij. Je maakt een extra lus door te
