Tab 3.6 Medisch Technische Zorg 2 Dr. Lins
Nierziekten
H1 - Chronisch nierlijden
Anatomie & functie
o 2 nieren, 150-160g per nier, gemiddeld 12x6x3cm
o Bestaan uit schors, merg, nierkelken & nierbekken
o Microscopische eenheid van de nier = nefron
o Elke niet bevat 1-1.5 miljoen nefronen
o Nefron bestaat uit filter + buisje
o Nefron + interstitium staan in voor filterende werking, waterhuishouding & zuur-base
evenwicht
Nefron Renine vrijzetting
Nierfunctie
Definities
o Homeostase
Onderhouden van een constante extracellulaire omgeving, nodig voor normaal
functioneren van de cellen
o Filtratie
In 1ste instantie worden water, elektrolyten & opgeloste stoffen gefilterd(pimaire urine)
,Tab 3.6 Medisch Technische Zorg 2 Dr. Lins
o Reabsorptie
Terug opnemen van substantie uit het filtraat in de buisjes
o Secretie
Toevoegen van substantie aan filtraat in buisjes
o Excretie
Definitieve verwijderen van substantie via urine
Water- en elektrolyten
o Homeostase van vocht en electrolieten
o Bloedflow door nier: 1 – 1,5 Lbloed of 0,6 L plasma/min
o Filtraat: 125 ml/min (primaire urine) = 180 L/dag
o Concentratie effect: 0,5 – 2 L definitieve urine
o Bij nierinsufficiëntie: minder filtraat minder def. urine
o Bij tubulaire aantasting: vroegtijdig verliesconcentrerend vermogen
Zuur-base evenwicht
o Homeostase vanzuur-base
o Eliminatie van zuren
o Aanmaak bicarbonaat
o pH ± 4,5 – 5
o Nierinsufficiëntie: acidose
Eliminatie
o Excretie afvalstoffen
o Excretie medicatie
o Nierinsufficiëntie: opstapeling afvalstoffen, medicatie
o Aanpassing medicatie aan nierfunctienodig
Endocriene functies
De nier is 1 van de belangrijkste endocriene organen
o Regulatie hemodynamiek met o.m. productie van vasoconstricterende en
vasodilaterende stoffen
Productie van renine: bloeddrukverhogend
Interactie met Renine-Angiotensine-Aldosterone-Systeem
Productie van prostaglandinen: zowel dilatatie alsconstrictie
Productie van vasodilaterende hormonen: bradykinine,e.a.
o Calcium/fosforbalans en botmetabolisme
Productie actieve vorm van vitamine D3
Interactie met parathormoon secretie in bijschildklier
o Erythropoiese
Productie van erythropoietine
, Tab 3.6 Medisch Technische Zorg 2 Dr. Lins
Stoornissen bij nierlijden
Hypertensie
o Toename van renineproductie
o Stoornis in renine –angiotensinemechanisme
o Volumedependente factoren door retentie van vocht
o Rol andere vasodilaterende en vasoconstrictorische hormonen
o Symptomen:
hoge BD verhoogd risico voor cardiovasculaire ziekten
draagt ook bij tot verdere achteruitgang van de nierfunctie
Anemie
Symptomen zijn moeheid, bleekheid, cardiovasculaire verwikkelingen
Erythropoietine
o Groeifactor stimuleert in beenmerg productie van rode bloedcellen
o Geproduceerd in nieren (90%) & lever (10%)
o Gebruikt voor behandeling anemie bij nierlijden
Andere factoren: ijzertekort, verhoogde afbraak RBC
Botziekte
o Renale osteodystrofie: symptomen
Botpijn, verhoogde kans op facturen, neerslag calcium in buiten bot met mogelijk
zenuwpijnen, jeuk, vaatverkalkingen
o Stoornissen :
Calcium/fosforbalans uit evenwicht
Hyperfosfatemie door vermindering van fosforexcretie
Verminderde productie van actieve vitamineD3
Laag normale -tot Hypocalciëmie
Secundaire hyperparathyroidie: te veel bijschildklierhormoon
Anderen hormonen bij nierlijden
o Insuline Afbraak door nier Minder insuline nodig
o Geslachtshormoon Gedaald Minder fertiliteit
o Schildklierhormoon Gedaald Kan stoornis geven
Meten nierfunctie
o Glomerulaire filtratie snelheid (GFR = glomerular filtration rate)
o Andere functies, meer in kaderstudies
Glomerulaire functies
o Indirecte meting door middel van het bepalen van de renale uitscheidingssnelheid van
bepaalde stoffen
o Deze kunnen endogeen of exogeen zijn, zo kan klaring ook gebruikt worden om de
uitscheiding van een medicament te meten
o Klaring wordt gedefinieerd als
Volume plasma dat in bepaalde tijdseenheid volledig van een bepaalde stof wordt
gezuiverd
Endogeen kreatinine is meest gebruikte marker in dagelijkse praktijk
Nierziekten
H1 - Chronisch nierlijden
Anatomie & functie
o 2 nieren, 150-160g per nier, gemiddeld 12x6x3cm
o Bestaan uit schors, merg, nierkelken & nierbekken
o Microscopische eenheid van de nier = nefron
o Elke niet bevat 1-1.5 miljoen nefronen
o Nefron bestaat uit filter + buisje
o Nefron + interstitium staan in voor filterende werking, waterhuishouding & zuur-base
evenwicht
Nefron Renine vrijzetting
Nierfunctie
Definities
o Homeostase
Onderhouden van een constante extracellulaire omgeving, nodig voor normaal
functioneren van de cellen
o Filtratie
In 1ste instantie worden water, elektrolyten & opgeloste stoffen gefilterd(pimaire urine)
,Tab 3.6 Medisch Technische Zorg 2 Dr. Lins
o Reabsorptie
Terug opnemen van substantie uit het filtraat in de buisjes
o Secretie
Toevoegen van substantie aan filtraat in buisjes
o Excretie
Definitieve verwijderen van substantie via urine
Water- en elektrolyten
o Homeostase van vocht en electrolieten
o Bloedflow door nier: 1 – 1,5 Lbloed of 0,6 L plasma/min
o Filtraat: 125 ml/min (primaire urine) = 180 L/dag
o Concentratie effect: 0,5 – 2 L definitieve urine
o Bij nierinsufficiëntie: minder filtraat minder def. urine
o Bij tubulaire aantasting: vroegtijdig verliesconcentrerend vermogen
Zuur-base evenwicht
o Homeostase vanzuur-base
o Eliminatie van zuren
o Aanmaak bicarbonaat
o pH ± 4,5 – 5
o Nierinsufficiëntie: acidose
Eliminatie
o Excretie afvalstoffen
o Excretie medicatie
o Nierinsufficiëntie: opstapeling afvalstoffen, medicatie
o Aanpassing medicatie aan nierfunctienodig
Endocriene functies
De nier is 1 van de belangrijkste endocriene organen
o Regulatie hemodynamiek met o.m. productie van vasoconstricterende en
vasodilaterende stoffen
Productie van renine: bloeddrukverhogend
Interactie met Renine-Angiotensine-Aldosterone-Systeem
Productie van prostaglandinen: zowel dilatatie alsconstrictie
Productie van vasodilaterende hormonen: bradykinine,e.a.
o Calcium/fosforbalans en botmetabolisme
Productie actieve vorm van vitamine D3
Interactie met parathormoon secretie in bijschildklier
o Erythropoiese
Productie van erythropoietine
, Tab 3.6 Medisch Technische Zorg 2 Dr. Lins
Stoornissen bij nierlijden
Hypertensie
o Toename van renineproductie
o Stoornis in renine –angiotensinemechanisme
o Volumedependente factoren door retentie van vocht
o Rol andere vasodilaterende en vasoconstrictorische hormonen
o Symptomen:
hoge BD verhoogd risico voor cardiovasculaire ziekten
draagt ook bij tot verdere achteruitgang van de nierfunctie
Anemie
Symptomen zijn moeheid, bleekheid, cardiovasculaire verwikkelingen
Erythropoietine
o Groeifactor stimuleert in beenmerg productie van rode bloedcellen
o Geproduceerd in nieren (90%) & lever (10%)
o Gebruikt voor behandeling anemie bij nierlijden
Andere factoren: ijzertekort, verhoogde afbraak RBC
Botziekte
o Renale osteodystrofie: symptomen
Botpijn, verhoogde kans op facturen, neerslag calcium in buiten bot met mogelijk
zenuwpijnen, jeuk, vaatverkalkingen
o Stoornissen :
Calcium/fosforbalans uit evenwicht
Hyperfosfatemie door vermindering van fosforexcretie
Verminderde productie van actieve vitamineD3
Laag normale -tot Hypocalciëmie
Secundaire hyperparathyroidie: te veel bijschildklierhormoon
Anderen hormonen bij nierlijden
o Insuline Afbraak door nier Minder insuline nodig
o Geslachtshormoon Gedaald Minder fertiliteit
o Schildklierhormoon Gedaald Kan stoornis geven
Meten nierfunctie
o Glomerulaire filtratie snelheid (GFR = glomerular filtration rate)
o Andere functies, meer in kaderstudies
Glomerulaire functies
o Indirecte meting door middel van het bepalen van de renale uitscheidingssnelheid van
bepaalde stoffen
o Deze kunnen endogeen of exogeen zijn, zo kan klaring ook gebruikt worden om de
uitscheiding van een medicament te meten
o Klaring wordt gedefinieerd als
Volume plasma dat in bepaalde tijdseenheid volledig van een bepaalde stof wordt
gezuiverd
Endogeen kreatinine is meest gebruikte marker in dagelijkse praktijk
