Bouw en ontwikkeling menselijk lichaam I
Implantatie
Inleiding
Implantatie/innesteling/nidatie dag 6 na de bevruchting – dag 14
Gecontroleerde invasie:
1. Trofoblast invadeert in het endometrium (meest oppervlakkige laag van baarmoeder) en
trekt de kiemknop mee
2. Grote delingsactiviteit van de trofoblast op deze plaats
3. Ontstaan van een syncytium = syncytiotrofoblast. De rest van de trofoblast wordt het
cytotrofoblast genoemd
4. Verdere innesteling van de vrucht in de baarmoederwand
5. Syncytiotrofoblast groeit volledig rondom de cytotrofoblast
Lagen baarmoeder:
- Endometrium = mucosa (slijmvlies).
Functionele laag/decidua
Wordt elke menstruatiecyclus afgebroken en weer heropgebouwd vanuit de basale laag.
Nog verder onderverdeeld in compacte en spongieuze laag.
Basale laag
- Myometrium dikke laag gladde spieren (weeën)
- Perimetrium buikvlies
Innesteling kan een implantatiebloeding veroorzaken, deze wonde wordt met een stollingsprop
(fibrine) wordt afgesloten.
,Door de implantatie treden er enkele veranderingen op in het endometrium dit noemen we de
deciduareactie:
o Endometriumlaag wordt breder
o Klieren van endometrium worden actiever
o Stromacellen slaan glycogeen en lipiden op (=vroege energiebron voor de kiem)
o Arteriën in het endometrium dilateren en gaan zich spiralig kronkelen
In syncytiotrofoblast onstaan lacunen (holten). Deze komen vanaf de 3de maand in contact met
maternale bloedvaten in het endometrium zodat moederlijk bloed in deze lacunen kan circuleren.
Tot voor die 3de maand zijn de lacunen gevuld met een plasma-achtig filtraat van het moederlijk
bloed.
Later volgt de versmelting van de lacunen intervilleuze ruimte van de placenta.
Cellen van de kiemknop herschikken zich:
- Hypoblast groeit aan de binnenzijde van het cytotrofoblast uit tot een aaneengesloten laag
dooierzak (yolk sac).
- Ontwikkeling amnionholte. Epiblast is de cellaag hiervan die tegen het hypoblast aansluit.
Tweelagige kiemschijf kiemschijf zit tussen de amnionholte en de primaire dooierzak.
,Extra-embryonale mesoderm/chorion is een cellaag die ontstaat tussen de amnionholte/dooierzak
en het cytotrofoblast. Deze cellen worden gevormd en vertrekken vanuit de wand van de dooierzak.
Er onstaan holten die versmelten tot het extra-embryonale coeloom of de chorionholte. Aan de
caudale zijde ontstaat geen holte: dit blijft een volle weefselbrug tussen kiemschijf en trofoblast =
hechtsteel.
Vervolgens ontstaan er chorionvlokken/primaire villi door uitbreiding van het cytotrofoblast in het
syncytiotrofoblast in de vorm van knopvormige uitstulpingen. In de primaire villi vestigt het chorion
zich ook al snel, vanaf dan zijn het secundaire villi (dag 15). Later gebeurt er ingroei van foetale
bloedvaatjes in de villi, vanaf dan zijn het tertiaire villi (einde week 3).
, De plaats van de implantatie
De blastocyste nestelt zich aan de dorso-craniale zijde van de fundus van de uterus (=baarmoeder).
Bij extra-uteriene zwangerschappen zijn er meestal snel klachten (pijn en bloedverlies):
o In de eileider door vernauwingen in de eileider of door slechte werking van de ciliën aan het
oppervlak van het tuba-epitheel.
o In de buikholte, vooral in excavatio recto-uterina (=ruimte van Douglas), dit is het laagste
punt van de buikholte. In dit geval werd de eicel in de verkeerde richting door de eileider
getransporteerd.
o Dicht bij of in de baarmoederhals veroorzaakt placenta previa: ernstig bloedverlies tijdens
laatste maanden en de placenta verspert de weg bij de geboorte.
Samengevat wat er gebeurt tijdens de implantatie (tem week 2):
Dag 1 Bevruchting. Door versmelting van een haploïde mannelijke en vrouwelijke
pronucleus, ontstaat een diploïd organisme onder de vorm van een zygote. Dit
gebeurt in de ampulla van de eileider.
Dag 2 De zygote ondergaat opeenvolgende mitosen, de klieving.
Dag 3 De kiem bevindt zich in het morula-stadium en bereikt als zodanig het lumen
van de baarmoeder. De morula is nog omgeven door de zona pellucida.
Dag 4 In de morula ontstaat een holte, de kiem wordt nu blastocyste genoemd. Ze
bestaat uit een kiemknop, het trofoblast en de blastocystholte.
Dag 5 en De zona pellucida degenereert, de blastocyste komt vrij en de implantatie
6 begint. Het trofoblast differentieert tot syncytiotrofoblast en cytotrofoblast.
Aan de diepe zijde van de kiemknop ontstaat het hypoblast.
Dag 7 De blastocyste is gedeeltelijk in het endometrium van de uterus opgenomen.
Dag 8 De amnionholte ontstaat. De tweelagige kiemschijf ontstaat.
Dag 9 De primaire dooierzak is gevormd. Er ontstaan lacunen in het
syncytiotrofoblast.
Dag 11 Er ontstaan holten in het extra-embryonaal mesoderm, de aanleg van de
chorionholte.
Dag 12 Sterke expansie van de chorionholte.
Dag 13 De primaire villi of chorionvlokken ontstaan.
Dag 14 De implantatie is afgewerkt. Tweelagige kiemschijf tussen amnionholte en de
Implantatie
Inleiding
Implantatie/innesteling/nidatie dag 6 na de bevruchting – dag 14
Gecontroleerde invasie:
1. Trofoblast invadeert in het endometrium (meest oppervlakkige laag van baarmoeder) en
trekt de kiemknop mee
2. Grote delingsactiviteit van de trofoblast op deze plaats
3. Ontstaan van een syncytium = syncytiotrofoblast. De rest van de trofoblast wordt het
cytotrofoblast genoemd
4. Verdere innesteling van de vrucht in de baarmoederwand
5. Syncytiotrofoblast groeit volledig rondom de cytotrofoblast
Lagen baarmoeder:
- Endometrium = mucosa (slijmvlies).
Functionele laag/decidua
Wordt elke menstruatiecyclus afgebroken en weer heropgebouwd vanuit de basale laag.
Nog verder onderverdeeld in compacte en spongieuze laag.
Basale laag
- Myometrium dikke laag gladde spieren (weeën)
- Perimetrium buikvlies
Innesteling kan een implantatiebloeding veroorzaken, deze wonde wordt met een stollingsprop
(fibrine) wordt afgesloten.
,Door de implantatie treden er enkele veranderingen op in het endometrium dit noemen we de
deciduareactie:
o Endometriumlaag wordt breder
o Klieren van endometrium worden actiever
o Stromacellen slaan glycogeen en lipiden op (=vroege energiebron voor de kiem)
o Arteriën in het endometrium dilateren en gaan zich spiralig kronkelen
In syncytiotrofoblast onstaan lacunen (holten). Deze komen vanaf de 3de maand in contact met
maternale bloedvaten in het endometrium zodat moederlijk bloed in deze lacunen kan circuleren.
Tot voor die 3de maand zijn de lacunen gevuld met een plasma-achtig filtraat van het moederlijk
bloed.
Later volgt de versmelting van de lacunen intervilleuze ruimte van de placenta.
Cellen van de kiemknop herschikken zich:
- Hypoblast groeit aan de binnenzijde van het cytotrofoblast uit tot een aaneengesloten laag
dooierzak (yolk sac).
- Ontwikkeling amnionholte. Epiblast is de cellaag hiervan die tegen het hypoblast aansluit.
Tweelagige kiemschijf kiemschijf zit tussen de amnionholte en de primaire dooierzak.
,Extra-embryonale mesoderm/chorion is een cellaag die ontstaat tussen de amnionholte/dooierzak
en het cytotrofoblast. Deze cellen worden gevormd en vertrekken vanuit de wand van de dooierzak.
Er onstaan holten die versmelten tot het extra-embryonale coeloom of de chorionholte. Aan de
caudale zijde ontstaat geen holte: dit blijft een volle weefselbrug tussen kiemschijf en trofoblast =
hechtsteel.
Vervolgens ontstaan er chorionvlokken/primaire villi door uitbreiding van het cytotrofoblast in het
syncytiotrofoblast in de vorm van knopvormige uitstulpingen. In de primaire villi vestigt het chorion
zich ook al snel, vanaf dan zijn het secundaire villi (dag 15). Later gebeurt er ingroei van foetale
bloedvaatjes in de villi, vanaf dan zijn het tertiaire villi (einde week 3).
, De plaats van de implantatie
De blastocyste nestelt zich aan de dorso-craniale zijde van de fundus van de uterus (=baarmoeder).
Bij extra-uteriene zwangerschappen zijn er meestal snel klachten (pijn en bloedverlies):
o In de eileider door vernauwingen in de eileider of door slechte werking van de ciliën aan het
oppervlak van het tuba-epitheel.
o In de buikholte, vooral in excavatio recto-uterina (=ruimte van Douglas), dit is het laagste
punt van de buikholte. In dit geval werd de eicel in de verkeerde richting door de eileider
getransporteerd.
o Dicht bij of in de baarmoederhals veroorzaakt placenta previa: ernstig bloedverlies tijdens
laatste maanden en de placenta verspert de weg bij de geboorte.
Samengevat wat er gebeurt tijdens de implantatie (tem week 2):
Dag 1 Bevruchting. Door versmelting van een haploïde mannelijke en vrouwelijke
pronucleus, ontstaat een diploïd organisme onder de vorm van een zygote. Dit
gebeurt in de ampulla van de eileider.
Dag 2 De zygote ondergaat opeenvolgende mitosen, de klieving.
Dag 3 De kiem bevindt zich in het morula-stadium en bereikt als zodanig het lumen
van de baarmoeder. De morula is nog omgeven door de zona pellucida.
Dag 4 In de morula ontstaat een holte, de kiem wordt nu blastocyste genoemd. Ze
bestaat uit een kiemknop, het trofoblast en de blastocystholte.
Dag 5 en De zona pellucida degenereert, de blastocyste komt vrij en de implantatie
6 begint. Het trofoblast differentieert tot syncytiotrofoblast en cytotrofoblast.
Aan de diepe zijde van de kiemknop ontstaat het hypoblast.
Dag 7 De blastocyste is gedeeltelijk in het endometrium van de uterus opgenomen.
Dag 8 De amnionholte ontstaat. De tweelagige kiemschijf ontstaat.
Dag 9 De primaire dooierzak is gevormd. Er ontstaan lacunen in het
syncytiotrofoblast.
Dag 11 Er ontstaan holten in het extra-embryonaal mesoderm, de aanleg van de
chorionholte.
Dag 12 Sterke expansie van de chorionholte.
Dag 13 De primaire villi of chorionvlokken ontstaan.
Dag 14 De implantatie is afgewerkt. Tweelagige kiemschijf tussen amnionholte en de
