MODULE 11: COMMUNICATIE IN DE ONDERWIJSPRAKTIJK
INLEIDING
Communiceren = bassicompetentie voor de leraar secundair onderwijs.
Ä bv. functioneel geheel 1: de leraar als begeleider van leer- en ontwikkelingsprocessen
Ä bv. functioneel geheel 6: leraar als partner van de ouders en verzorgers van de basiscompetentie
Communiceren binnen een bepaalde context
COMMUNICATIE AFGEBAKEND BINNEN DE KLASCONTEXT
3 Voorwaarden voor communicatie
1. Uitsturen van boodschap door zender
Ä non verbaal of verbaal
2. Communicatie is procesmatig
Ä verschillende fasen/stappen worden uitgevoerd waarbij de boodschap een betekenis krijgt in een bepaalde
context.
3. Communicatie is dynamisch
Ä er is een interactie tussen zenders en ontvangers
Twee invalshoeken om communicatie te interpreteren
Communicatie is een proces, dit betekent dat communicatie bestaat uit het doorlopen van verschillende stappen, waarbij een
boodschap een betekenis krijgt in een bepaalde context
1. Processchool
Ä communicatie als activiteit/gedrag
2. Semiotische school
Ä communicatie als werking of sociaal-culturele overdracht
Geschiedenis van communicatiemodellen
1. Eind jaren 1940 – transmissiemodellen volgens een lineair éénrichtingsproces
zender --> ontvanger
geslaagd indien ontvanger de boodschap verkrijgt zoals oorspronkelijk bedoeld was door zender
!Kritiek: het gaat voorbij aan het feit dat een ontvanger ook een actieve deelnemer is in het proces
2. Evolutie in 1950 naar een circulair tweerichtingsproces
Brengt voorwaarde 3 met zich mee, er is steeds een wisselwerking.
dit model definieert communicatie als een systeem – zie systeemtheorie Watzlawick
3. Systeemtheorie Watzlawick, 1967
gaat uit van ontvangersgericht communicatieproces.
een zender stemt de boodschap af op de ontvanger die hij voor ogen heeft.
doelgericht / intentionele communicatie (1e axioma van Watzlawick)
geslaagde communicatie = de boodschap correct ontvangen + boodschap zorgt voor effect bij ontvanger dat
bedoeld was.
Definitie voor klascommunicatie
1. Uitwisselen van verbale en non-verbale boodschappen
2. Doelstelling: leerdoel binnen leerproces realiseren (lerende deelaspect)
3. Goede relatie tussen leerkracht en leerlingen--> positief effect op leeromgeving en leerproces
(interpersoonlijk deelaspect)
We zien binnen klascommunicatie twee componenten: een inhoudelijke component (retorische benadering, lerend, educatieve
communicatie) en een interpersoonlijk/ relationeel aspect (relationele benadering, interpersoonlijke communicatie)
Educatieve communicatie:
INLEIDING
Communiceren = bassicompetentie voor de leraar secundair onderwijs.
Ä bv. functioneel geheel 1: de leraar als begeleider van leer- en ontwikkelingsprocessen
Ä bv. functioneel geheel 6: leraar als partner van de ouders en verzorgers van de basiscompetentie
Communiceren binnen een bepaalde context
COMMUNICATIE AFGEBAKEND BINNEN DE KLASCONTEXT
3 Voorwaarden voor communicatie
1. Uitsturen van boodschap door zender
Ä non verbaal of verbaal
2. Communicatie is procesmatig
Ä verschillende fasen/stappen worden uitgevoerd waarbij de boodschap een betekenis krijgt in een bepaalde
context.
3. Communicatie is dynamisch
Ä er is een interactie tussen zenders en ontvangers
Twee invalshoeken om communicatie te interpreteren
Communicatie is een proces, dit betekent dat communicatie bestaat uit het doorlopen van verschillende stappen, waarbij een
boodschap een betekenis krijgt in een bepaalde context
1. Processchool
Ä communicatie als activiteit/gedrag
2. Semiotische school
Ä communicatie als werking of sociaal-culturele overdracht
Geschiedenis van communicatiemodellen
1. Eind jaren 1940 – transmissiemodellen volgens een lineair éénrichtingsproces
zender --> ontvanger
geslaagd indien ontvanger de boodschap verkrijgt zoals oorspronkelijk bedoeld was door zender
!Kritiek: het gaat voorbij aan het feit dat een ontvanger ook een actieve deelnemer is in het proces
2. Evolutie in 1950 naar een circulair tweerichtingsproces
Brengt voorwaarde 3 met zich mee, er is steeds een wisselwerking.
dit model definieert communicatie als een systeem – zie systeemtheorie Watzlawick
3. Systeemtheorie Watzlawick, 1967
gaat uit van ontvangersgericht communicatieproces.
een zender stemt de boodschap af op de ontvanger die hij voor ogen heeft.
doelgericht / intentionele communicatie (1e axioma van Watzlawick)
geslaagde communicatie = de boodschap correct ontvangen + boodschap zorgt voor effect bij ontvanger dat
bedoeld was.
Definitie voor klascommunicatie
1. Uitwisselen van verbale en non-verbale boodschappen
2. Doelstelling: leerdoel binnen leerproces realiseren (lerende deelaspect)
3. Goede relatie tussen leerkracht en leerlingen--> positief effect op leeromgeving en leerproces
(interpersoonlijk deelaspect)
We zien binnen klascommunicatie twee componenten: een inhoudelijke component (retorische benadering, lerend, educatieve
communicatie) en een interpersoonlijk/ relationeel aspect (relationele benadering, interpersoonlijke communicatie)
Educatieve communicatie:
