1
Samenvatting: Mondgezondheid en
Maatschappij I:
Partim: Sociologie en Gezondheid:
Oorzaak van slechte tanden:
• Niet altijd enkel slecht gepoetst, maar ook andere factoren
o Roken, drugs, sociaal isolement, genetica…
• Wat zie ik, en wat heeft tot deze situatie geleid?
o Kritisch reflecteren over oorzaak en gevolg
o Is het meetinstrument juist
o Opsporen van ongelijkheden
• Belangrijke nadruk op preventief beeld
o Voorkomen is beter dan genezen
Sociologie:
• Studie van de mens in relatie tot zijn omgeving
• Gedragspatronen
• Interactie in en tussen groepen
• Sociale bewegingen en veranderingen
Gezondheid:
• Relatieve term:
o Gezondheid is meer dan afwezigheid van ziekte
o Onderliggende problemen die we niet zien bijvoorbeeld
• Multidimensionaal:
o Medisch-biologisch (somatisch)
o Ervaring, beleving (psychisch)
o Maar ook sociale compartiment
• Indicatoren:
o Discomfort en pijn
o Impairment:
▪ Verstoring normale lichamelijke/psychische processen door ziekte
o Functionele beperktheid
o Disability
o Handicap (niet meer in
staat zijn te voldoen aan
verwachtingen)
M&M Dylan De Neve
, 2
Disease, illness, sickness:
• Disease (A):
o Biologische factoren die aan de basis liggen van de ziekte (Cirkel A)
o Kanker, cariës
• Illness (B):
o Subjectieve ervaring van de patiënt (Cirkel B)
o De klachten waarmee de patiënt naar de tandarts komt
o Pijn
• Cirkel F:
o Pathologische processen die in die mate aanwezig zijn dat ze het dagelijks
functioneren van de patiënt kunnen comprimeren
• Sickness (C):
o Nadruk op sociale rol van ziekte met bijhorende rechten en plichten
o Gezondheid en ziekte zal dus sterk afhangen van de individuele patiënt
o Depressie
Concept mondgezondheid:
• Gedefinieerd als een dynamische staat van welzijn, rekening houdend met fysieke, mentale
en sociale aspecten
o Met inbegrip van basis levensverwachtingen
• 3 kernelementen:
o Gezondheidstoestand van de mond
o Fysiologisch functioneren
o Psychosociale functie
• 3 kernelementen hangen af van gezondheidsdeterminanten
• Verschil duidelijk maken tussen somatisch en psychisch
• Bijvoorbeeld tandbederf hebben, maar geen psychisch probleem
o Maar bijvoorbeeld, gezonde tanden, wel psychisch probleem
Gezondheidsdeterminanten:
• Het geheel aan persoonlijke, sociale, economische en omgevingsfactoren dat de gezondheid
van individuen en gemeenschappen beïnvloedt
Mortaliteit:
• Sterftecijfer binnen een bepaalde populatie
o Gelijk aan aantal sterftegevallen binnen deze populatie
• Meestal aangeduid per x aantal personen
• Kan berekend worden voor een specifieke aandoening
Standardised Mortality Ratio (SMR):
• Wordt gebruikt voor het vergelijken van de mortaliteit tussen verschillende subgroepen
binnen een populatie
• Oversterfte:
o SMR is groter dan 1
M&M Dylan De Neve
, 3
Morbiditeit:
• Betekent dat een persoon zich in een toestand van ziekte bevindt
o Meerdere aandoeningen, co-morbiditeit
• In epidemiologie, morbiditeitsgraad:
o Hoeveel inwoners hebben een bepaalde aandoening
• Ander woord is prevalentie
Incidentie:
• Het aantal nieuwe gevallen van ziekte over een bepaalde tijdspanne
ASA-score:
• Gebruikt om de risico’s te kunnen inschatten van een eventuele behandeling
• ASA-klasse 1:
o Gezonde persoon, zonder chronisch medicatiegebruik
• ASA-klasse 2:
o Patiënt met lichte systemische aandoening, al dan niet medicatie
▪ Geen beperking van normale activiteiten
• ASA-klasse 3:
o Patiënt met ernstige systemische aandoening:
▪ Aandoening beperkt normale activiteiten
• ASA-klasse 4:
o Patiënt met zeer ernstige systemische aandoening
▪ Chronisch en constante bedreiging voor het leven
• ASA-klasse 5:
o Zwaar zieke patiënt, die waarschijnlijk niet langer dan 24 uur zal overleven zonder
ingreep
• ASA-klasse 6:
o Hersendode patiënt, organen worden verwijderd en mogelijks getransplanteerd
worden
Levensverwachting:
• Wetenschappelijk gebaseerde ‘voorspelling’
• Hoeveel jaren heeft een persoon gemiddeld nog te leven
• Is over de jaren algemeen toegenomen
o Door grote technische en medische vooruitgang
• Niet voor iedereen gelijk
Gezondheidsverwachting:
• Verschillend van levensverwachting
• Geeft aan hoeveel jaren een persoon op een bepaalde leeftijd nog te leven heeft in een
goede gezondheid, vrij van ziekte of beperkingen
M&M Dylan De Neve
Samenvatting: Mondgezondheid en
Maatschappij I:
Partim: Sociologie en Gezondheid:
Oorzaak van slechte tanden:
• Niet altijd enkel slecht gepoetst, maar ook andere factoren
o Roken, drugs, sociaal isolement, genetica…
• Wat zie ik, en wat heeft tot deze situatie geleid?
o Kritisch reflecteren over oorzaak en gevolg
o Is het meetinstrument juist
o Opsporen van ongelijkheden
• Belangrijke nadruk op preventief beeld
o Voorkomen is beter dan genezen
Sociologie:
• Studie van de mens in relatie tot zijn omgeving
• Gedragspatronen
• Interactie in en tussen groepen
• Sociale bewegingen en veranderingen
Gezondheid:
• Relatieve term:
o Gezondheid is meer dan afwezigheid van ziekte
o Onderliggende problemen die we niet zien bijvoorbeeld
• Multidimensionaal:
o Medisch-biologisch (somatisch)
o Ervaring, beleving (psychisch)
o Maar ook sociale compartiment
• Indicatoren:
o Discomfort en pijn
o Impairment:
▪ Verstoring normale lichamelijke/psychische processen door ziekte
o Functionele beperktheid
o Disability
o Handicap (niet meer in
staat zijn te voldoen aan
verwachtingen)
M&M Dylan De Neve
, 2
Disease, illness, sickness:
• Disease (A):
o Biologische factoren die aan de basis liggen van de ziekte (Cirkel A)
o Kanker, cariës
• Illness (B):
o Subjectieve ervaring van de patiënt (Cirkel B)
o De klachten waarmee de patiënt naar de tandarts komt
o Pijn
• Cirkel F:
o Pathologische processen die in die mate aanwezig zijn dat ze het dagelijks
functioneren van de patiënt kunnen comprimeren
• Sickness (C):
o Nadruk op sociale rol van ziekte met bijhorende rechten en plichten
o Gezondheid en ziekte zal dus sterk afhangen van de individuele patiënt
o Depressie
Concept mondgezondheid:
• Gedefinieerd als een dynamische staat van welzijn, rekening houdend met fysieke, mentale
en sociale aspecten
o Met inbegrip van basis levensverwachtingen
• 3 kernelementen:
o Gezondheidstoestand van de mond
o Fysiologisch functioneren
o Psychosociale functie
• 3 kernelementen hangen af van gezondheidsdeterminanten
• Verschil duidelijk maken tussen somatisch en psychisch
• Bijvoorbeeld tandbederf hebben, maar geen psychisch probleem
o Maar bijvoorbeeld, gezonde tanden, wel psychisch probleem
Gezondheidsdeterminanten:
• Het geheel aan persoonlijke, sociale, economische en omgevingsfactoren dat de gezondheid
van individuen en gemeenschappen beïnvloedt
Mortaliteit:
• Sterftecijfer binnen een bepaalde populatie
o Gelijk aan aantal sterftegevallen binnen deze populatie
• Meestal aangeduid per x aantal personen
• Kan berekend worden voor een specifieke aandoening
Standardised Mortality Ratio (SMR):
• Wordt gebruikt voor het vergelijken van de mortaliteit tussen verschillende subgroepen
binnen een populatie
• Oversterfte:
o SMR is groter dan 1
M&M Dylan De Neve
, 3
Morbiditeit:
• Betekent dat een persoon zich in een toestand van ziekte bevindt
o Meerdere aandoeningen, co-morbiditeit
• In epidemiologie, morbiditeitsgraad:
o Hoeveel inwoners hebben een bepaalde aandoening
• Ander woord is prevalentie
Incidentie:
• Het aantal nieuwe gevallen van ziekte over een bepaalde tijdspanne
ASA-score:
• Gebruikt om de risico’s te kunnen inschatten van een eventuele behandeling
• ASA-klasse 1:
o Gezonde persoon, zonder chronisch medicatiegebruik
• ASA-klasse 2:
o Patiënt met lichte systemische aandoening, al dan niet medicatie
▪ Geen beperking van normale activiteiten
• ASA-klasse 3:
o Patiënt met ernstige systemische aandoening:
▪ Aandoening beperkt normale activiteiten
• ASA-klasse 4:
o Patiënt met zeer ernstige systemische aandoening
▪ Chronisch en constante bedreiging voor het leven
• ASA-klasse 5:
o Zwaar zieke patiënt, die waarschijnlijk niet langer dan 24 uur zal overleven zonder
ingreep
• ASA-klasse 6:
o Hersendode patiënt, organen worden verwijderd en mogelijks getransplanteerd
worden
Levensverwachting:
• Wetenschappelijk gebaseerde ‘voorspelling’
• Hoeveel jaren heeft een persoon gemiddeld nog te leven
• Is over de jaren algemeen toegenomen
o Door grote technische en medische vooruitgang
• Niet voor iedereen gelijk
Gezondheidsverwachting:
• Verschillend van levensverwachting
• Geeft aan hoeveel jaren een persoon op een bepaalde leeftijd nog te leven heeft in een
goede gezondheid, vrij van ziekte of beperkingen
M&M Dylan De Neve
