BIOLOGIE
TH4: ROL VAN ENZYMEN BIJ STOFWISSELINGSPROCESSEN
1. Verschil tussen stofuitwisseling en stofwisseling
Stofuitwisseling: cellen wisselen stoffen uit met de omgeving
Stofwisseling of metabolisme: geheel van chemische reacties in een organisme of cel
waarbij stoffen worden omgezet in andere stoffen
2. Soorten stofwisselingreacties
2.1 Anabole reacties
Anabole reacties: grotere biomoleculen worden gevormd uit kleinere
Endo-energetisch (energie geïnvesteerd)
Geheel anabole reacties = opbouwstofwisseling, anabolisme of assimilatie
Vorming maltose door condensatiereactie:
Fotosynthese gebruikt lichtenergie:
6 CO2 + 6 H2O → C6H12O6 + 6 O2
2.2 Katabole reacties
Katabole reactie: grotere biomoleculen worden afgebroken tot kleinere
Exo-energetisch (energie komt vrij)
Geheel katabole reacties = afbraakstofwisseling, katabolisme of dissimilatie
Vertering van lactose:
Celademhaling:
C6H12O6 + 6 O2 → 6 CO2 + 6 H2O
, 3. Enzymen
3.1 Enzymen katalyseren chemische reacties
Botsingtheorie: een reactie treedt op als:
Deeltjes voldoende hevig met elkaar botsen (temperatuur, kinetische energie)
Deeltjes op gepaste wijze (richting, positie) met elkaar botsen
Lichaamstemperatuur relatief laag --> trage reacties --> enzymen nodig
Enzymen zijn biokatalysatoren
o Versnellen (katalyseren) een chemische reactie zonder zelf deel te nemen aan
de reactie
3.2 Structuur en werking van enzymen
3.2.1 Enzymen zijn proteïnen
Een enzym is een proteïne:
Één of meer polypeptideketens
In een specifieke driedimensionale structuur
3.2.2 Vorming van het enzym-substraatcomplex
Enzymen bezitten een actief centrum
--> substraat past hier precies in
Enzym + substraat = enzym-substraatcomplex
Enzym + substraatmolecule(n) enzym-substraatcomplex enzym + reactieproduct(en)
Enzymen worden zelf niet verbruikt bij de reactie --> kleine hoeveelheden voldoende
afbraak substraatmoleculen
opbouw substraatmoleculen
3.2.3 Enzymen verlagen de activeringsenergie
Start chemische reactie: activeringsenergie toevoegen (warmte)
opbouw substraatmoleculen
Enzymen verlagen de activeringsenergie:
TH4: ROL VAN ENZYMEN BIJ STOFWISSELINGSPROCESSEN
1. Verschil tussen stofuitwisseling en stofwisseling
Stofuitwisseling: cellen wisselen stoffen uit met de omgeving
Stofwisseling of metabolisme: geheel van chemische reacties in een organisme of cel
waarbij stoffen worden omgezet in andere stoffen
2. Soorten stofwisselingreacties
2.1 Anabole reacties
Anabole reacties: grotere biomoleculen worden gevormd uit kleinere
Endo-energetisch (energie geïnvesteerd)
Geheel anabole reacties = opbouwstofwisseling, anabolisme of assimilatie
Vorming maltose door condensatiereactie:
Fotosynthese gebruikt lichtenergie:
6 CO2 + 6 H2O → C6H12O6 + 6 O2
2.2 Katabole reacties
Katabole reactie: grotere biomoleculen worden afgebroken tot kleinere
Exo-energetisch (energie komt vrij)
Geheel katabole reacties = afbraakstofwisseling, katabolisme of dissimilatie
Vertering van lactose:
Celademhaling:
C6H12O6 + 6 O2 → 6 CO2 + 6 H2O
, 3. Enzymen
3.1 Enzymen katalyseren chemische reacties
Botsingtheorie: een reactie treedt op als:
Deeltjes voldoende hevig met elkaar botsen (temperatuur, kinetische energie)
Deeltjes op gepaste wijze (richting, positie) met elkaar botsen
Lichaamstemperatuur relatief laag --> trage reacties --> enzymen nodig
Enzymen zijn biokatalysatoren
o Versnellen (katalyseren) een chemische reactie zonder zelf deel te nemen aan
de reactie
3.2 Structuur en werking van enzymen
3.2.1 Enzymen zijn proteïnen
Een enzym is een proteïne:
Één of meer polypeptideketens
In een specifieke driedimensionale structuur
3.2.2 Vorming van het enzym-substraatcomplex
Enzymen bezitten een actief centrum
--> substraat past hier precies in
Enzym + substraat = enzym-substraatcomplex
Enzym + substraatmolecule(n) enzym-substraatcomplex enzym + reactieproduct(en)
Enzymen worden zelf niet verbruikt bij de reactie --> kleine hoeveelheden voldoende
afbraak substraatmoleculen
opbouw substraatmoleculen
3.2.3 Enzymen verlagen de activeringsenergie
Start chemische reactie: activeringsenergie toevoegen (warmte)
opbouw substraatmoleculen
Enzymen verlagen de activeringsenergie:
