Arbeidsrecht
1 Inleiding
Arbeidsrecht= de relatie tussen de werkgever en de werknemer
Sociaal recht= de relatie met de organisatie van de rijksdienst
2 Collectieve arbeidsverhoudingen
2.1 Organisatie voor werknemers en voor werkgevers
2.1.1 Organisaties voor werknemers
Professionele vakorganisaties (vakbonden): voor werknemers per bedrijfstak
- voorbeeld: BTB (Belgische transportarbeidsbond)
Interprofessionele organisaties (vakverbonden): organisatie waarbij professionele
vakbonden zijn aangesloten (= koepel)
- voorbeeld: ACV, ABVV, ACLVB
ACV= Algemeen Christelijke vakverbond
ABVV= Algemeen Belgisch Vakverbond
ACLVB= Algemene Centrale der Liberale Vakbonden van België
2.1.2 Organisaties voor werkgevers
Professionele werkgeversorganisaties: voor werkgevers per bedrijfstak
- voorbeeld: Agoria voor technologische industrie
Interprofessionele werkgeversorganisaties: organisatie waarbij professionele
organisaties zijn aangesloten
- voorbeeld: VBO (Verbond van Belgische Ondernemingen)
2.1.3 Rechtspersoonlijkheid van de organisaties voor WN en WG
De meeste organisaties hebben geen rechtspersoonlijkheid
Ze krijgen van de wet wel een functionele rechtspersoonlijkheid, hiermee kunnen ze
o.a. collectieve arbeidsovereenkomsten sluiten, deelnemen bij de
arbeidsrechtbanken...
2 beroepsverenigingen van boekhouders die gaan fuseren:
- IAB (Instituut van de Accountants en Belastingconsulenten)
- BIBF (Beroepsinstituut van Erkende Boekhouders en Fiscalisten)
Arbeidsrecht 1
,2.2 Collectief overleg
2.2.1 Begrip bedrijfsorganisatie
= oprichting, bevoegdheid, samenstelling en werking van de instellingen voor overleg
tussen werkgevers en werknemers
Niveau Op economisch gebied Op sociaal gebied
Nationaal
Interprofessioneel Centrale Raad voor het Nationale Arbeidsraad (NAR)
Bedrijfsleven (CRB)
Nationaal Paritair Comité
Professioneel
Nationaal Paritair Subcomité
Regionaal professioneel Regionaal Paritair Comité
Regionaal Paritair Subcomité
Onderneming Ondernemingsraad
Comité voor Preventie en Bescherming op het werk
2.2.2 Nationale Arbeidsraad (NAR)
wet van 29 mei 1952 tot inrichting van de Nationale Arbeidsraad
Samenstelling: paritair samengesteld, bestaat dus uit een gelijk aantal
vertegenwoordigers van de werkgever- en werknemersorganisaties, de
raad bestaat uit een voorzitter en 26 werkende leden die voor 4 jaar door
de Koning benoemd zijn.
Bevoegdheden: adviezen geven aan een minister of aan het parlement over
vraagstukken van sociale aard, adviezen uitbrengen over
bevoegdheidsconflicten tussen paritaire comités. Ze hebben de
bevoegdheid om collectieve arbeidsovereenkomsten te sluiten
2.2.3 Paritair comité (PC)
= opgericht op het niveau van de bedrijfstak bij Koninklijk Besluit en is paritair
samengesteld uit vertegenwoordigers van de representatieve professionele
organisaties van WG en WN. Paritaire subcomités zijn mogelijk op verzoek van de
Koning
Samenstelling: de voorzitter wordt door de Koning benoemd, het aantal leden hangt af
van de belangrijkheid van de sector. Leden zijn benoemd voor 4 jaar.
Bevoegdheden:
- cao’s tot stand doen komen
- geschillen tussen WG en WN voorkomen of bijleggen
- regering, NAR en Centrale Raad voor het Bedrijfsleven adviseren
- andere taken vervullen die door of volgens de wet zijn toevertrouwd
Arbeidsrecht 2
, ! Kan pas beslissingen nemen als minstens 50% van de WG-vertegenwoordigers en 50%
van de WN-vertegenwoordigers aanwezig zijn
Paritaire comités en subcomités hebben een nummer per bedrijfstak:
- bevoegd voor WN die hoofdzakelijk handarbeid verrichten: honderdtallen
124: paritair comité voor het bouwbedrijf
- bevoegd voor WN die hoofzakelijk hoofdarbeid verrichten: tweehonderdtallen
207: paritair comité voor de audiovisuele sector
- bevoegdheid voor WN in het algemeen en hun WG: driehonderdtallen
336: paritair comité voor vrije beroepen
2.2.4 Ondernemingsraad
= opgericht op het niveau van de onderneming voor het overleg en de samenwerking
voor arbeidsaangelegenheden op economisch en sociaal gebied
Wanneer oprichten? Bij ondernemingen met gemiddeld 100 werknemers, deze wordt
berekend over een periode van 4 kwartalen. Werknemers ter
vervanging worden niet meegeteld
Samenstelling: het ondernemingshoofd is de voorzitter, deze wordt bijgestaan door WG-
afgevaardigden en WN-afgevaardigde, het aantal leden is afhankelijk van
het aantal personeelsleden, ze worden benoemd voor 4 jaar
WN-afgevaardigden mogen met max. 25 zijn. De WG-afgevaardigden
mogen niet met meer zijn dan die van de WN.
Kandidaten zijn beschermd tegen ontslag vanaf de dertigste dag voor de
verkiezingen, ook plaatsvervangers zijn beschermd.
Bevoegdheden:
- informatie geven aan personeelsleden op economisch, fiscaal en sociaal gebied
- advies geven
- beslissingen nemen
- toepassing van de wet controleren
Europese ondernemingsraad: als er 1000 werknemers zijn en minstens 150 in
minstens 2 verschillende lidstaten
2.2.5 Comité voor Preventie en Bescherming op het werk
= overlegorgaan op het niveau van de onderneming en is bevoegd voor het welzijn van
de werknemers bij de uitvoering van het werk, er moet in elke onderneming een
interne dienst voor preventie en bescherming worden ingericht met een
preventieadviseur
Wanneer oprichten? Bij ondernemingen met gemiddeld 100 werknemers, deze wordt
berekend over een periode van 4 kwartalen. Werknemers ter
vervanging worden niet meegeteld
Arbeidsrecht 3
1 Inleiding
Arbeidsrecht= de relatie tussen de werkgever en de werknemer
Sociaal recht= de relatie met de organisatie van de rijksdienst
2 Collectieve arbeidsverhoudingen
2.1 Organisatie voor werknemers en voor werkgevers
2.1.1 Organisaties voor werknemers
Professionele vakorganisaties (vakbonden): voor werknemers per bedrijfstak
- voorbeeld: BTB (Belgische transportarbeidsbond)
Interprofessionele organisaties (vakverbonden): organisatie waarbij professionele
vakbonden zijn aangesloten (= koepel)
- voorbeeld: ACV, ABVV, ACLVB
ACV= Algemeen Christelijke vakverbond
ABVV= Algemeen Belgisch Vakverbond
ACLVB= Algemene Centrale der Liberale Vakbonden van België
2.1.2 Organisaties voor werkgevers
Professionele werkgeversorganisaties: voor werkgevers per bedrijfstak
- voorbeeld: Agoria voor technologische industrie
Interprofessionele werkgeversorganisaties: organisatie waarbij professionele
organisaties zijn aangesloten
- voorbeeld: VBO (Verbond van Belgische Ondernemingen)
2.1.3 Rechtspersoonlijkheid van de organisaties voor WN en WG
De meeste organisaties hebben geen rechtspersoonlijkheid
Ze krijgen van de wet wel een functionele rechtspersoonlijkheid, hiermee kunnen ze
o.a. collectieve arbeidsovereenkomsten sluiten, deelnemen bij de
arbeidsrechtbanken...
2 beroepsverenigingen van boekhouders die gaan fuseren:
- IAB (Instituut van de Accountants en Belastingconsulenten)
- BIBF (Beroepsinstituut van Erkende Boekhouders en Fiscalisten)
Arbeidsrecht 1
,2.2 Collectief overleg
2.2.1 Begrip bedrijfsorganisatie
= oprichting, bevoegdheid, samenstelling en werking van de instellingen voor overleg
tussen werkgevers en werknemers
Niveau Op economisch gebied Op sociaal gebied
Nationaal
Interprofessioneel Centrale Raad voor het Nationale Arbeidsraad (NAR)
Bedrijfsleven (CRB)
Nationaal Paritair Comité
Professioneel
Nationaal Paritair Subcomité
Regionaal professioneel Regionaal Paritair Comité
Regionaal Paritair Subcomité
Onderneming Ondernemingsraad
Comité voor Preventie en Bescherming op het werk
2.2.2 Nationale Arbeidsraad (NAR)
wet van 29 mei 1952 tot inrichting van de Nationale Arbeidsraad
Samenstelling: paritair samengesteld, bestaat dus uit een gelijk aantal
vertegenwoordigers van de werkgever- en werknemersorganisaties, de
raad bestaat uit een voorzitter en 26 werkende leden die voor 4 jaar door
de Koning benoemd zijn.
Bevoegdheden: adviezen geven aan een minister of aan het parlement over
vraagstukken van sociale aard, adviezen uitbrengen over
bevoegdheidsconflicten tussen paritaire comités. Ze hebben de
bevoegdheid om collectieve arbeidsovereenkomsten te sluiten
2.2.3 Paritair comité (PC)
= opgericht op het niveau van de bedrijfstak bij Koninklijk Besluit en is paritair
samengesteld uit vertegenwoordigers van de representatieve professionele
organisaties van WG en WN. Paritaire subcomités zijn mogelijk op verzoek van de
Koning
Samenstelling: de voorzitter wordt door de Koning benoemd, het aantal leden hangt af
van de belangrijkheid van de sector. Leden zijn benoemd voor 4 jaar.
Bevoegdheden:
- cao’s tot stand doen komen
- geschillen tussen WG en WN voorkomen of bijleggen
- regering, NAR en Centrale Raad voor het Bedrijfsleven adviseren
- andere taken vervullen die door of volgens de wet zijn toevertrouwd
Arbeidsrecht 2
, ! Kan pas beslissingen nemen als minstens 50% van de WG-vertegenwoordigers en 50%
van de WN-vertegenwoordigers aanwezig zijn
Paritaire comités en subcomités hebben een nummer per bedrijfstak:
- bevoegd voor WN die hoofdzakelijk handarbeid verrichten: honderdtallen
124: paritair comité voor het bouwbedrijf
- bevoegd voor WN die hoofzakelijk hoofdarbeid verrichten: tweehonderdtallen
207: paritair comité voor de audiovisuele sector
- bevoegdheid voor WN in het algemeen en hun WG: driehonderdtallen
336: paritair comité voor vrije beroepen
2.2.4 Ondernemingsraad
= opgericht op het niveau van de onderneming voor het overleg en de samenwerking
voor arbeidsaangelegenheden op economisch en sociaal gebied
Wanneer oprichten? Bij ondernemingen met gemiddeld 100 werknemers, deze wordt
berekend over een periode van 4 kwartalen. Werknemers ter
vervanging worden niet meegeteld
Samenstelling: het ondernemingshoofd is de voorzitter, deze wordt bijgestaan door WG-
afgevaardigden en WN-afgevaardigde, het aantal leden is afhankelijk van
het aantal personeelsleden, ze worden benoemd voor 4 jaar
WN-afgevaardigden mogen met max. 25 zijn. De WG-afgevaardigden
mogen niet met meer zijn dan die van de WN.
Kandidaten zijn beschermd tegen ontslag vanaf de dertigste dag voor de
verkiezingen, ook plaatsvervangers zijn beschermd.
Bevoegdheden:
- informatie geven aan personeelsleden op economisch, fiscaal en sociaal gebied
- advies geven
- beslissingen nemen
- toepassing van de wet controleren
Europese ondernemingsraad: als er 1000 werknemers zijn en minstens 150 in
minstens 2 verschillende lidstaten
2.2.5 Comité voor Preventie en Bescherming op het werk
= overlegorgaan op het niveau van de onderneming en is bevoegd voor het welzijn van
de werknemers bij de uitvoering van het werk, er moet in elke onderneming een
interne dienst voor preventie en bescherming worden ingericht met een
preventieadviseur
Wanneer oprichten? Bij ondernemingen met gemiddeld 100 werknemers, deze wordt
berekend over een periode van 4 kwartalen. Werknemers ter
vervanging worden niet meegeteld
Arbeidsrecht 3
