Prof. De Bondt: Jeugdrecht
DEEL 3: JEUGDDELINQUENTIE
H0: VLAAMSE BEVOEGDHEDEN
“Het toepassingsgebied van de regionale regelgeving is – gelet op Art 44 JBW – gekoppeld aan de woonplaats
van de personen met het ouderlijk gezag” niet kijken waar de feiten gepleegd zijn (in tegenstelling tot het
strafrecht) geen rekening met gescheiden ouders of kind dat op andere plaats woont dan ouder
Casus Marlies: éénoudergezin maar ouder kan niet voor kind zorgen VOS wordt in pleeggezin geplaatst,
relatie met biologische moeder verwaterd, moeder is naar Brussel verhuist en wil niet meer herinnerd worden
aan verleden
Moeder heeft wel nog ouderlijk gezag (pleegzorg zorgt voor veilige context maar heeft geen impact op
ouderlijk gezag, Marlies pleegt feit en komt voor jeugdrechter zou Brusselse jeugdrechter moeten zijn,
terwijl het Vlaams meisje is
Casus Els en Eric: samen op school maar wonen aan andere kant van grens (ene Vlaams andere Brussel),
zorgen voor brandstichting: ene Vlaamse jeugdrechter en andere Brusselse, MAAR groot verschil tussen BR en
VL: Brussel heeft geen plekken om plaatsingsmaatregelen uit te voeren uitvoering gebeurt dus in
Vlaanderen of Wallonie
H1: Basisprincipes decreet
1.1 DE VERANTWOORDELIJKE MINDERJARIGEN
Leeftijdsgrenzen
- Minderjarigheid als beschermingsstatuut (-18)
- Geen uitdrukkelijke minimumleeftijd voor strafrechtelijke verantwoordelijkheid in JBW
- Art 4 §2 JDD – beneden de leeftijd van 12 jaar is er een onweerlegbaar vermoeden van
onverantwoordelijkheid SR verantwoordelijkheid vs. SR meerderjarigheid
o Wanneer val je onder volwassen SR? 18 jaar, maar onder 18 kan je wel SR verantwoordelijk
zijn als je valt onder systeem dat SR van aard is, DUS is je rechtssysteem waaronder je valt SR
van aard, dan ben je SR verantwoordelijk
- + 16: uithandengeving dus kan SR verantwoordelijk zijn
- -16: is jeugdrecht strafrechtelijk van aard? Nee dus niet SR verantwoordelijk
- 2 belangrijke uitzonderingen op jeugddelinquentierecht
o Uithandengeving: OM stelt vordering in tegen minderjarige die is ouder is dan 16, en besluit
dat reacties binnen jeugddelinquentierecht niet voldoende zijn komt voor gewone
strafrechter of politierechter
o Soort delict dat jongere gepleegd heeft: als jongere ouder is dan 16 en wetten en
verorderingen heeft overtreden inzake verkeer, kan jongere voor gewone rechtbank komen
- Uitzondering: omgekeerde uithandengeving: OM kan beslissen dat het beter is om
jongere te behandelen op basis van jeugddelinquentierecht
1
, Prof. De Bondt: Jeugdrecht
Verantwoordelijkheid als rode draad
- Historische afwijzing van strafrechtelijk karakter
- Nationale kwalificatie vs EHRM criteria voor de beoordeling van nationaal recht
- Implicaties voor Europese samenwerking: op EU niveau ingezet op arsenaal om samen te kunnen
werken, kan dit ook gebruikt worden voor minderjarigen? Afhankelijk van feit of minderjarige SR
verantwoordelijk is Bv. dan kan je jongere overleveren aan buitenland
- Casus Merel PPT: ze is 15 jaar, ingezet door broer om cocaine af te wegen en in zakjes te
steken verkoopt in NL waar iemand hieraan sterft NL wil haar overlevering, kan dit? Is
ze SR verantwoordelijk? Ja? Dan kan het
- Piotrowski-zaak: 17, Poolse jongen in BE aangetroffen en Polen stuurt aanhoudingsmandaat
naar BE, in regelgeving staat dat je moet meewerking tenzij betrokkene niet SR
verantwoordelijk is (zie schemas), zijn jongeren bij ons SR verantwoordelijk? Piotrowski
kan onder volwassen SR vallen en hij kan dus SR verantwoordelijk zijn en hij werd uitgeleverd
- Nood aan een nieuwe analyse?
- Nationale kwalificatie als aanknopingspunt, geenszins doorslaggevend van aard
(inconsistenties in retoriek retoriek is wel een beetje SR, men gebruikt ook woord
“strafprocedure”)
- Aard van de procedure: ruikt naar SR, zelfde maar andere rechter
o Toepassingsgebied (generiek specifieke groep)
o Finaliteit van de procedure (afschrikkend effect)
- Aard van de maatregelen: vrijheidsbeperkingen tot 7 jaar komen voor in jeugdrecht SR van
aard
- Quid overlevering Merel? Ze moet meewerken en als uitvoerende staat kan je enkel weigeren
als betrokkene NIET SR verantwoordelijk gesteld kan worden, dit is in Vlaanderen zo maar is
anders in Wallonie of Brussel als haar ze verhuisd met haar ouders zou dit anders zijn, dan
is ze niet SR verantwoordelijk
- Verschillende uitkomst afhankelijk van toepasselijke regelgeving
Jeugddelicten zoals omschreven in het materieel strafrecht
Om minderjarige schuldig te verklaren aan jeugddelict, moeten volgende elementen aanwezig zijn:
- Materieel element van misdrijf
- Materiele toerekening van het feit van de dader
- Bewust karakter van gepleegde feit
- Aanwezigheid van opzet indien dit vereist is voor de strafbaarheid van het gedrag
- Afwezigheid van rechtvaardigings- of schulduitsluitingsgronden
2
DEEL 3: JEUGDDELINQUENTIE
H0: VLAAMSE BEVOEGDHEDEN
“Het toepassingsgebied van de regionale regelgeving is – gelet op Art 44 JBW – gekoppeld aan de woonplaats
van de personen met het ouderlijk gezag” niet kijken waar de feiten gepleegd zijn (in tegenstelling tot het
strafrecht) geen rekening met gescheiden ouders of kind dat op andere plaats woont dan ouder
Casus Marlies: éénoudergezin maar ouder kan niet voor kind zorgen VOS wordt in pleeggezin geplaatst,
relatie met biologische moeder verwaterd, moeder is naar Brussel verhuist en wil niet meer herinnerd worden
aan verleden
Moeder heeft wel nog ouderlijk gezag (pleegzorg zorgt voor veilige context maar heeft geen impact op
ouderlijk gezag, Marlies pleegt feit en komt voor jeugdrechter zou Brusselse jeugdrechter moeten zijn,
terwijl het Vlaams meisje is
Casus Els en Eric: samen op school maar wonen aan andere kant van grens (ene Vlaams andere Brussel),
zorgen voor brandstichting: ene Vlaamse jeugdrechter en andere Brusselse, MAAR groot verschil tussen BR en
VL: Brussel heeft geen plekken om plaatsingsmaatregelen uit te voeren uitvoering gebeurt dus in
Vlaanderen of Wallonie
H1: Basisprincipes decreet
1.1 DE VERANTWOORDELIJKE MINDERJARIGEN
Leeftijdsgrenzen
- Minderjarigheid als beschermingsstatuut (-18)
- Geen uitdrukkelijke minimumleeftijd voor strafrechtelijke verantwoordelijkheid in JBW
- Art 4 §2 JDD – beneden de leeftijd van 12 jaar is er een onweerlegbaar vermoeden van
onverantwoordelijkheid SR verantwoordelijkheid vs. SR meerderjarigheid
o Wanneer val je onder volwassen SR? 18 jaar, maar onder 18 kan je wel SR verantwoordelijk
zijn als je valt onder systeem dat SR van aard is, DUS is je rechtssysteem waaronder je valt SR
van aard, dan ben je SR verantwoordelijk
- + 16: uithandengeving dus kan SR verantwoordelijk zijn
- -16: is jeugdrecht strafrechtelijk van aard? Nee dus niet SR verantwoordelijk
- 2 belangrijke uitzonderingen op jeugddelinquentierecht
o Uithandengeving: OM stelt vordering in tegen minderjarige die is ouder is dan 16, en besluit
dat reacties binnen jeugddelinquentierecht niet voldoende zijn komt voor gewone
strafrechter of politierechter
o Soort delict dat jongere gepleegd heeft: als jongere ouder is dan 16 en wetten en
verorderingen heeft overtreden inzake verkeer, kan jongere voor gewone rechtbank komen
- Uitzondering: omgekeerde uithandengeving: OM kan beslissen dat het beter is om
jongere te behandelen op basis van jeugddelinquentierecht
1
, Prof. De Bondt: Jeugdrecht
Verantwoordelijkheid als rode draad
- Historische afwijzing van strafrechtelijk karakter
- Nationale kwalificatie vs EHRM criteria voor de beoordeling van nationaal recht
- Implicaties voor Europese samenwerking: op EU niveau ingezet op arsenaal om samen te kunnen
werken, kan dit ook gebruikt worden voor minderjarigen? Afhankelijk van feit of minderjarige SR
verantwoordelijk is Bv. dan kan je jongere overleveren aan buitenland
- Casus Merel PPT: ze is 15 jaar, ingezet door broer om cocaine af te wegen en in zakjes te
steken verkoopt in NL waar iemand hieraan sterft NL wil haar overlevering, kan dit? Is
ze SR verantwoordelijk? Ja? Dan kan het
- Piotrowski-zaak: 17, Poolse jongen in BE aangetroffen en Polen stuurt aanhoudingsmandaat
naar BE, in regelgeving staat dat je moet meewerking tenzij betrokkene niet SR
verantwoordelijk is (zie schemas), zijn jongeren bij ons SR verantwoordelijk? Piotrowski
kan onder volwassen SR vallen en hij kan dus SR verantwoordelijk zijn en hij werd uitgeleverd
- Nood aan een nieuwe analyse?
- Nationale kwalificatie als aanknopingspunt, geenszins doorslaggevend van aard
(inconsistenties in retoriek retoriek is wel een beetje SR, men gebruikt ook woord
“strafprocedure”)
- Aard van de procedure: ruikt naar SR, zelfde maar andere rechter
o Toepassingsgebied (generiek specifieke groep)
o Finaliteit van de procedure (afschrikkend effect)
- Aard van de maatregelen: vrijheidsbeperkingen tot 7 jaar komen voor in jeugdrecht SR van
aard
- Quid overlevering Merel? Ze moet meewerken en als uitvoerende staat kan je enkel weigeren
als betrokkene NIET SR verantwoordelijk gesteld kan worden, dit is in Vlaanderen zo maar is
anders in Wallonie of Brussel als haar ze verhuisd met haar ouders zou dit anders zijn, dan
is ze niet SR verantwoordelijk
- Verschillende uitkomst afhankelijk van toepasselijke regelgeving
Jeugddelicten zoals omschreven in het materieel strafrecht
Om minderjarige schuldig te verklaren aan jeugddelict, moeten volgende elementen aanwezig zijn:
- Materieel element van misdrijf
- Materiele toerekening van het feit van de dader
- Bewust karakter van gepleegde feit
- Aanwezigheid van opzet indien dit vereist is voor de strafbaarheid van het gedrag
- Afwezigheid van rechtvaardigings- of schulduitsluitingsgronden
2
