ZWANGERSCHAP 1 FUNCTIONELE VERANDERINGEN
FUNCTIONELE VERANDERINGEN BIJ DE VROUW TIJDENS DE ZWANGERSCHAP
1. Fysiologische aanpassingen in het lichaam
Tijdens de zwangerschap zal het lichaam op veel vlakken veranderen. We bespreken 11 in
totaal:
Veranderingen op vlak van
Huid Longfunctie
Borsten Nieren
Genitaliën & voortplantingsorganen Spijsvertering
Endocriene veranderingen Bewegingsapparaat
Hart- & vaatstelsel Psychische veranderen
Bloed
Als vroedvrouw is het belangrijk om te kunnen inspelen op deze veranderingen en dus:
- Te weten wat de theorie achter deze veranderingen zijn
- Wat het juiste beleid is om deze aan te pakken, wat mogen we als vroedvrouw & Wat
kan men het beste adviseren (Vil mbt risicoselectie).
- Hoe men de zwangere hierover kan informen & alles uitleggen
Het is hiernaast ook belangrijk dat de vroedvrouw in dit klachtenpatroon kan onderscheiden
wat er fysiologisch is (& ze moet begeleiden & opvolgen) en wat er hier pathologisch is
(doorverwijzen noodzakelijk).
1.1. DE HUID
Op de huid kunnen we 6 veranderingen waarnemen:
1 – Temperatuursverhoging
- Oorzaak: Een verhoogde huidperfusie door:
o Een algemeen toegenoemen bloedcirculatie door
Verhoogde vaatrelaxatie door progesteron
o Stofwisseling
- Uit zich in: Warme rode handpalmen + veel makkelijker warm worden
2 – Gewichtsverhoging van de huid
- Oorzaak:(idem) Door verhoogde doorbloeding neemt gewicht van de huid toe.
- Uit zich in: verhoogde vochtabsorptie in huid (stralende & gezonde huid)
3 – Pigmentatie
- Oorzaak: Verhoogde pigmentproductie door oestrogeen
- Uit zich in: Pigmentate rond tepelhof, zwangerschapsmasker door
de zon, linea nigrea/alba
o Sterker bij een zwarte huid dan bij een blanke huid
4 – Beharing
- Oorzaak: Door vermindering oestrogeen & toename in progesteron
- Uit zich in: toenemende beharing thv. De buik & de rug etc.
1
, ZWANGERSCHAP 1 FUNCTIONELE VERANDERINGEN
5 – Striae
- Oorzaak: Onderhuids opscheuren van collageenvezels door rek!
- Uit zich in: Blauwverkleurende striemen die pas verbleken na
zwangerschap (verdwijnen niet !!)
- Oplossing: geen oplossing, alleen mogelijks voorkomen
o Onderhoud & hydrateer huid goed door bv. Amandelolie op te smeren.
6 – Transpiratie
- Oorzaak: …
- Uit zich in: verhoogde afscheiding van vocht langs de huid.
1.2. DE BORSTEN
De borsten zullen in de zwangerschap toenemen & zullen gespannen &
zwaar beginnen aan te voelen. Vaak wijten de toename van de borst aan
een toename van vetweefsel, maar deze heeft echter maar een kleine
bijdrage in de bortstoename. De voornaamste reden van
borstveranderingen is afhankelijk van in welke week de vrouw zich
bevindt:
In de eerste 8 weken:
- Oorzaak: Er is een snelle toename in hormonen waardoor er een
verhoogde doorbloeding plaatsvindt = hyperaemi die leidt tot de borstveranderingen
- Uit zich in: Vooral volumetoename
Na de eerste 8 weken :
- Oorzaak: de melkkanaaltjes gaan groeien & toenemen door oestrogeen alsook de
pigmentatie zal door dit hormoon veranderen. De alveolen gaan hypertroferen door
progesteron
- Uit zich in: Volumetoename borst alsook verhoogde pigmentatie & veranderingen
aaan de tepel & tepelhof
o Alveolaire hypertrofie = spierweefsel met secretaalepitheel wordt groter
Zorgt echt voor de melk
o Melatonine = tepelhofvergroting
o Transudaat = tepels die wat gaan lekken
= vocht uit bloedvaatwandjes die via de melkkanaaltjes wordt
afgescheiden
1.3. Genitaliën & voortplantingsorganen
Zowel in de uterus als in de cervix uteri zullen er veranderingen plaatsvinden
1.3.1. Uterus
In de uterus zal de foetus zich ontwikkelen, dit wilt zeggen dat de uterus zal moeten
uitrekken in functie van de foetus. Deze veranderingen zullen door oestrogeen &
progesteron in de eerste 10 weken komen door hyperplasie (=hoge celdeling), in de 10 de tot
20ste week door hypertrofie (= vergroten aanwezige cellen) & na 20 weken door rek. De
veranderingen die plaatsvinden is vooral op structureel vlak en zijn:
- Gewicht: van 60gr naar 1200gr
- Volume: van mm3 naar 4,5L
- Vorm: van peer naar ovaal
- Ligging: vanuit klein bekken naar proc. Xyphoideus
2
FUNCTIONELE VERANDERINGEN BIJ DE VROUW TIJDENS DE ZWANGERSCHAP
1. Fysiologische aanpassingen in het lichaam
Tijdens de zwangerschap zal het lichaam op veel vlakken veranderen. We bespreken 11 in
totaal:
Veranderingen op vlak van
Huid Longfunctie
Borsten Nieren
Genitaliën & voortplantingsorganen Spijsvertering
Endocriene veranderingen Bewegingsapparaat
Hart- & vaatstelsel Psychische veranderen
Bloed
Als vroedvrouw is het belangrijk om te kunnen inspelen op deze veranderingen en dus:
- Te weten wat de theorie achter deze veranderingen zijn
- Wat het juiste beleid is om deze aan te pakken, wat mogen we als vroedvrouw & Wat
kan men het beste adviseren (Vil mbt risicoselectie).
- Hoe men de zwangere hierover kan informen & alles uitleggen
Het is hiernaast ook belangrijk dat de vroedvrouw in dit klachtenpatroon kan onderscheiden
wat er fysiologisch is (& ze moet begeleiden & opvolgen) en wat er hier pathologisch is
(doorverwijzen noodzakelijk).
1.1. DE HUID
Op de huid kunnen we 6 veranderingen waarnemen:
1 – Temperatuursverhoging
- Oorzaak: Een verhoogde huidperfusie door:
o Een algemeen toegenoemen bloedcirculatie door
Verhoogde vaatrelaxatie door progesteron
o Stofwisseling
- Uit zich in: Warme rode handpalmen + veel makkelijker warm worden
2 – Gewichtsverhoging van de huid
- Oorzaak:(idem) Door verhoogde doorbloeding neemt gewicht van de huid toe.
- Uit zich in: verhoogde vochtabsorptie in huid (stralende & gezonde huid)
3 – Pigmentatie
- Oorzaak: Verhoogde pigmentproductie door oestrogeen
- Uit zich in: Pigmentate rond tepelhof, zwangerschapsmasker door
de zon, linea nigrea/alba
o Sterker bij een zwarte huid dan bij een blanke huid
4 – Beharing
- Oorzaak: Door vermindering oestrogeen & toename in progesteron
- Uit zich in: toenemende beharing thv. De buik & de rug etc.
1
, ZWANGERSCHAP 1 FUNCTIONELE VERANDERINGEN
5 – Striae
- Oorzaak: Onderhuids opscheuren van collageenvezels door rek!
- Uit zich in: Blauwverkleurende striemen die pas verbleken na
zwangerschap (verdwijnen niet !!)
- Oplossing: geen oplossing, alleen mogelijks voorkomen
o Onderhoud & hydrateer huid goed door bv. Amandelolie op te smeren.
6 – Transpiratie
- Oorzaak: …
- Uit zich in: verhoogde afscheiding van vocht langs de huid.
1.2. DE BORSTEN
De borsten zullen in de zwangerschap toenemen & zullen gespannen &
zwaar beginnen aan te voelen. Vaak wijten de toename van de borst aan
een toename van vetweefsel, maar deze heeft echter maar een kleine
bijdrage in de bortstoename. De voornaamste reden van
borstveranderingen is afhankelijk van in welke week de vrouw zich
bevindt:
In de eerste 8 weken:
- Oorzaak: Er is een snelle toename in hormonen waardoor er een
verhoogde doorbloeding plaatsvindt = hyperaemi die leidt tot de borstveranderingen
- Uit zich in: Vooral volumetoename
Na de eerste 8 weken :
- Oorzaak: de melkkanaaltjes gaan groeien & toenemen door oestrogeen alsook de
pigmentatie zal door dit hormoon veranderen. De alveolen gaan hypertroferen door
progesteron
- Uit zich in: Volumetoename borst alsook verhoogde pigmentatie & veranderingen
aaan de tepel & tepelhof
o Alveolaire hypertrofie = spierweefsel met secretaalepitheel wordt groter
Zorgt echt voor de melk
o Melatonine = tepelhofvergroting
o Transudaat = tepels die wat gaan lekken
= vocht uit bloedvaatwandjes die via de melkkanaaltjes wordt
afgescheiden
1.3. Genitaliën & voortplantingsorganen
Zowel in de uterus als in de cervix uteri zullen er veranderingen plaatsvinden
1.3.1. Uterus
In de uterus zal de foetus zich ontwikkelen, dit wilt zeggen dat de uterus zal moeten
uitrekken in functie van de foetus. Deze veranderingen zullen door oestrogeen &
progesteron in de eerste 10 weken komen door hyperplasie (=hoge celdeling), in de 10 de tot
20ste week door hypertrofie (= vergroten aanwezige cellen) & na 20 weken door rek. De
veranderingen die plaatsvinden is vooral op structureel vlak en zijn:
- Gewicht: van 60gr naar 1200gr
- Volume: van mm3 naar 4,5L
- Vorm: van peer naar ovaal
- Ligging: vanuit klein bekken naar proc. Xyphoideus
2
