Voeding bij gezondheid en
ziekte
LEERDOELEN
Les 1
1. de rol van de diëtist in de behandeling van een patiënt
beschrijven,
- De verpleegkundige schakelt indien nodig de diëtist is.
De diëtiste beoordeeld de voedingstoestand en voedingsbehoefte, schrijft een dieet
voor en geeft hier voorlichting over. Dit kan een tijdelijk dieet zijn of een echte
verandering in je eetpatroon.
- Dieet = een voeding die om medische redenen aan speci eke eisen moet voldoen ten
behoeve van een individu
2. de richtlijnen ‘goede voeding’ toelichten,
Richtlijnen goede voeding vormen een belangrijke basis voor het voedingsbeleid van
de
overheid en voor de voedingsvoorlichting in ons land. Gericht op voorkomen van
hart/vaatziekten, hypertensie, DM type 2, tandcariës en -erosies en bepaalde vormen
van
kanker.
Adviezen in de richtlijnen goede voeding 2006 zijn:
- Zorg voor een gevarieerde voeding
- Zorg dagelijks voor voldoende lichaamsbeweging: ten minste 5 maar voorkeur alle
dagen van de week minstens een half uur matig inspannende lichamelijke activiteiten
( etste , stevige lopen, tuinieren)
- Gebruik dagelijks ruim groente, fruit en volkoren graanproducten: 150-200 gr
groente— 200gr fruit —30-40 gr vezel
- Eet regelmatig (vette ) vis: 2 porties a 100-150 gram (wv 1 vette vis)
- Gebruik zo weinig mogelijk producten met een hoog gehalte aan verzadigde
vetzuren en enkelvoudig trans-verzadigde vetzuren: Verzadigde-> beperken tot
minder dan 10 energieprocent ->trans-onverzadigd->Beperken tot minder dan 1
energieprocent.
- Beperk frequent gebruik bam voedingsmiddelen en dranken met gemakkelijke
vergistbare suikers en dranken met een hoog gehalte aan voedingszuren: Tot 7 eet/
drinkmomenten per dag incl hoofdmaaltijd
- Beperk de inname van keukenzout: Max 6 gr per dag
- Bijalcoholgebruik: wees matig:
fi fi
, Man -> 2 standaardglazen
Vrouw-> 1 standaardglas
Beneden 18 jaar ontraden, zo ook bij zwangere vrouwen/ willen worden/borstvoeding
geven
(Richtlijn boek aangehouden, in PP nog paar andere dingen erbij )
Verandering:
- Aanbeveling groente van 200 naar 250 gram
- Dagelijks handje noten ( gezonde vetten)
- 1x per week peulvruchten
- 1x per week vis
- 3 koppen groene of zwarte thee per dag
- Geen extra zout/suiker, niet bewerkt, geen hard vet, niet uit blik, geen vruchtensap,
geen alcohol
- Gezonde producten
3. de organisaties en instanties in Nederland die van belang zijn
op het gebied van voedingsvoorlichting en voedingsrichtlijnen
beschrijven.
Verschillende instanties richten zich op voedingsvoorlichting, elk met een ander doel
waardoor verschillende adviezen:
⁃ Industrie en landbouw > omzet eigen product verhogen
⁃ Consumentenverenigingen > geldbewust, kwaliteit en juiste informatie
⁃ Patiëntenverenigingen > leven prettiger maken
⁃ Alternatieve bewegingen > gezond mens in een gezond milieu
In de gezondheidszorg houden met name diëtisten, vpk, praktijkondersteuners en
artsen zich
bezig met voedingsvoorlichting > gezondheid handhaven of verbeteren.
Voedingscentrum
- Speci eke instantie die zich in NL bezighoudt met voedingsvoorlichting.
Ge nancieerd door de overheid
Ivoren Kruis
- Houdt zich bezig met de bestijding van tand en tandvleesziekten
NL hartstichting
- Voedingsvoorlichten hart en vaat ziekte voorkomen
NIGZ = Nationaal Instituut voor Gezondheidsbevordering
- Voorlichting over gezondheid in het algemeen
fi fi
, 4. de regels van de Schijf van Vijf noemen, de betekenis daarvan
toelichten en de relatie van elk vak van de schijf met de
gezondheid toelichten
De schijf van 5 is een hulpmiddel bij het geven van voorlichting over voeding, sluit aan
bij
Nederlands voedingspatroon. Noten en zaden zijn hierin niet opgenomen.
De regels van de Schijf van 5 toegelicht:
1. Gevarieerd eten
Belangrijk om alle benodigde voedingsstoffen
binnen te krijgen. Samenstelling
voeding is heel divers en bevat nooit alle
voedingsstoffen. Eenzijdige voeding leidt tot
tekorten / of juist te veel van een voedingsstof.
2. Niet te veel & Beweeg
Het handhaven van een goed lichaamsgewicht is
essentieel voor de gezondheid
3. Minder verzadigd vet
Verkleind de kans op hart/vaatziekten. Advies vooral
onverzadigde vetzuren en 1 tot
2x per week vis vanwege de visvetzuren
4. Veel groente, fruit en brood
Deze voedingsmiddelen zijn rijk aan voedingsvezels,
vitamines, mineralen en andere
belangrijke voedingsstoffen die het risisco op chronische ziekten verlagen. Leveren
weinig caloriën, waardoor lichaamsgewicht gehandhaafd.
5. Veiligheid
De consument kan met een aantal
eenvoudige maatregelen een
voedselinfectie of
voedselvergiftiging voorkomen
, 5. uitleggen op basis waarvan de aanbevolen dagelijkse
hoeveelheid en op basis waarvan deze hoeveelheid is
vastgelegd/vastgesteld
6. het verschil of de gelijkenis tussen de aanbevolen dagelijkse
hoeveelheden van Nederlandse volwassenen (19-50 jaar) en
zijn/haar eigen voeding aanduiden,
7. het verschil tussen micronutriënten en macronutriënten
uitleggen
- Eiwitten, vetten en koolhydraten worden wel macrovoedingsstoffen genoemd.
Vitamines, mineralen en spoorelementen worden ook wel de microvoedingsstoffen
genoemd.
ziekte
LEERDOELEN
Les 1
1. de rol van de diëtist in de behandeling van een patiënt
beschrijven,
- De verpleegkundige schakelt indien nodig de diëtist is.
De diëtiste beoordeeld de voedingstoestand en voedingsbehoefte, schrijft een dieet
voor en geeft hier voorlichting over. Dit kan een tijdelijk dieet zijn of een echte
verandering in je eetpatroon.
- Dieet = een voeding die om medische redenen aan speci eke eisen moet voldoen ten
behoeve van een individu
2. de richtlijnen ‘goede voeding’ toelichten,
Richtlijnen goede voeding vormen een belangrijke basis voor het voedingsbeleid van
de
overheid en voor de voedingsvoorlichting in ons land. Gericht op voorkomen van
hart/vaatziekten, hypertensie, DM type 2, tandcariës en -erosies en bepaalde vormen
van
kanker.
Adviezen in de richtlijnen goede voeding 2006 zijn:
- Zorg voor een gevarieerde voeding
- Zorg dagelijks voor voldoende lichaamsbeweging: ten minste 5 maar voorkeur alle
dagen van de week minstens een half uur matig inspannende lichamelijke activiteiten
( etste , stevige lopen, tuinieren)
- Gebruik dagelijks ruim groente, fruit en volkoren graanproducten: 150-200 gr
groente— 200gr fruit —30-40 gr vezel
- Eet regelmatig (vette ) vis: 2 porties a 100-150 gram (wv 1 vette vis)
- Gebruik zo weinig mogelijk producten met een hoog gehalte aan verzadigde
vetzuren en enkelvoudig trans-verzadigde vetzuren: Verzadigde-> beperken tot
minder dan 10 energieprocent ->trans-onverzadigd->Beperken tot minder dan 1
energieprocent.
- Beperk frequent gebruik bam voedingsmiddelen en dranken met gemakkelijke
vergistbare suikers en dranken met een hoog gehalte aan voedingszuren: Tot 7 eet/
drinkmomenten per dag incl hoofdmaaltijd
- Beperk de inname van keukenzout: Max 6 gr per dag
- Bijalcoholgebruik: wees matig:
fi fi
, Man -> 2 standaardglazen
Vrouw-> 1 standaardglas
Beneden 18 jaar ontraden, zo ook bij zwangere vrouwen/ willen worden/borstvoeding
geven
(Richtlijn boek aangehouden, in PP nog paar andere dingen erbij )
Verandering:
- Aanbeveling groente van 200 naar 250 gram
- Dagelijks handje noten ( gezonde vetten)
- 1x per week peulvruchten
- 1x per week vis
- 3 koppen groene of zwarte thee per dag
- Geen extra zout/suiker, niet bewerkt, geen hard vet, niet uit blik, geen vruchtensap,
geen alcohol
- Gezonde producten
3. de organisaties en instanties in Nederland die van belang zijn
op het gebied van voedingsvoorlichting en voedingsrichtlijnen
beschrijven.
Verschillende instanties richten zich op voedingsvoorlichting, elk met een ander doel
waardoor verschillende adviezen:
⁃ Industrie en landbouw > omzet eigen product verhogen
⁃ Consumentenverenigingen > geldbewust, kwaliteit en juiste informatie
⁃ Patiëntenverenigingen > leven prettiger maken
⁃ Alternatieve bewegingen > gezond mens in een gezond milieu
In de gezondheidszorg houden met name diëtisten, vpk, praktijkondersteuners en
artsen zich
bezig met voedingsvoorlichting > gezondheid handhaven of verbeteren.
Voedingscentrum
- Speci eke instantie die zich in NL bezighoudt met voedingsvoorlichting.
Ge nancieerd door de overheid
Ivoren Kruis
- Houdt zich bezig met de bestijding van tand en tandvleesziekten
NL hartstichting
- Voedingsvoorlichten hart en vaat ziekte voorkomen
NIGZ = Nationaal Instituut voor Gezondheidsbevordering
- Voorlichting over gezondheid in het algemeen
fi fi
, 4. de regels van de Schijf van Vijf noemen, de betekenis daarvan
toelichten en de relatie van elk vak van de schijf met de
gezondheid toelichten
De schijf van 5 is een hulpmiddel bij het geven van voorlichting over voeding, sluit aan
bij
Nederlands voedingspatroon. Noten en zaden zijn hierin niet opgenomen.
De regels van de Schijf van 5 toegelicht:
1. Gevarieerd eten
Belangrijk om alle benodigde voedingsstoffen
binnen te krijgen. Samenstelling
voeding is heel divers en bevat nooit alle
voedingsstoffen. Eenzijdige voeding leidt tot
tekorten / of juist te veel van een voedingsstof.
2. Niet te veel & Beweeg
Het handhaven van een goed lichaamsgewicht is
essentieel voor de gezondheid
3. Minder verzadigd vet
Verkleind de kans op hart/vaatziekten. Advies vooral
onverzadigde vetzuren en 1 tot
2x per week vis vanwege de visvetzuren
4. Veel groente, fruit en brood
Deze voedingsmiddelen zijn rijk aan voedingsvezels,
vitamines, mineralen en andere
belangrijke voedingsstoffen die het risisco op chronische ziekten verlagen. Leveren
weinig caloriën, waardoor lichaamsgewicht gehandhaafd.
5. Veiligheid
De consument kan met een aantal
eenvoudige maatregelen een
voedselinfectie of
voedselvergiftiging voorkomen
, 5. uitleggen op basis waarvan de aanbevolen dagelijkse
hoeveelheid en op basis waarvan deze hoeveelheid is
vastgelegd/vastgesteld
6. het verschil of de gelijkenis tussen de aanbevolen dagelijkse
hoeveelheden van Nederlandse volwassenen (19-50 jaar) en
zijn/haar eigen voeding aanduiden,
7. het verschil tussen micronutriënten en macronutriënten
uitleggen
- Eiwitten, vetten en koolhydraten worden wel macrovoedingsstoffen genoemd.
Vitamines, mineralen en spoorelementen worden ook wel de microvoedingsstoffen
genoemd.
