Samenvatting Sociologie
Hoofdstuk 1 wat is sociologie?
Sociologie = het systematisch onderzoek van de menselijke samenleving.
Sociologisch perspectief = een geheel eigen gezichtspunt.
Mondiaal of globaal perspectief = het bestuderen van de wereld in zijn geheel en de plaats
die onze samenleving daarin inneemt.
Hoge-inkomenslanden = landen met de hoogste algemene levensstandaard.
Middeninkomenslanden = landen met een levensstandaard, die we als we de wereld in zijn
geheel bekijken, gemiddeld kunnen noemen.
Lage-inkomenslanden = landen met een lage levensstandaard, waarvan de meeste inwoners
arm zijn.
Aan de hand van het sociologisch perspectief kunnen we nagaan wat er wel en niet klopt aan
het ‘alledaags denken’.
Het sociologisch perspectief geeft ons een beter inzicht in de mogelijkheden en de
hindernissen die we in het dagelijks leven tegenkomen.
Het sociologisch perspectief geeft ons de mogelijkheid een actieve rol te spelen in de
samenleving waarvan we deel uitmaken.
De sociologie helpt ons om in een wereld te leven die zich kenmerkt door diversiteit.
Positivisme = inzicht werven op basis van wetenschappelijk onderzoek.
Moderniteit = sociale patronen die het resultaat zijn van industrialisering.
Arbeidsverdeling = gespecialiseerd economische activiteit.
Anomie = een situatie waarin een samenleving het individu weinig morele richtlijnen te
bieden heeft.
Drie hoofdvragen van de sociologie:
1. Hoe is de sociale (on)gelijkheid mogelijk?
2. Hoe werkt het proces van rationalisering (modernisering) van de wereld?
3. Hoe is sociale (wan)orde mogelijk?
Ferdinand Tonnies beschreef de modernisering als de overgang van Gemeinschaft naar
Gesellschaft, die gekenmerkt wordt door het verdwijnen van traditionele gemeenschappen
en de opkomst van individualisme.
Emile Durkheim verklaarde de modernisering in termen van de zich uitbreidende
arbeidsverdeling in een samenleving.
Max weber beschouwde modernisering in termen van het naar de achtergrond verdwijnen
van een traditioneel wereldbeeld en het op de voorgrond treden van rationaliteit.
, Karl Marx beschouwde de modernisering als de triomf van het kapitalisme over het
feodalisme.
Structureel functionalisme: samenleving in een complex systeem; bestaat uit verschillende
subsystemen; die samenhangen en allemaal bijdragen aan het functioneren van de
samenleving.
Conflictsociologie: samenleving bestaat uit ongelijkheid, hierdoor ontstaan conflicten die
verandering veroorzaken.
Symbolische interactionisme: richt zich op sociale interacties tussen mensen in de
samenleving.
Sociologische verbeeldingskracht = het vermogen om brede maatschappelijke
ontwikkelingen in verband te brengen met de individuele ervarings- en belevingswereld.
Vier kenmerken modernisering:
1. Verdwijnen kleine traditionele gemeenschappen.
2. Individuele keuzemogelijkheden.
3. Grote sociale diversiteit.
4. Oriëntatie op toekomst en tijdbewustzijn.
Gemeinschaft: groepsbelang, positie in de groep, traditie in ere houden en groep bij elkaar
houden, saamhorigheid, eer.
Gesellschaft: individuele vrijheid, gelijkheid, persoonlijke mening, eigen belang, schuld.
Hoofdstuk 3 socialisatie: van jeugd tot ouderdom
Socialisatie = het levenslange proces van sociale ervaringen dat mensen in staat stelt om
hun eigen mogelijkheden te realiseren en zich de cultuur waarvan zij deel uitmaken eigen te
maken.
Persoonlijkheid = onze relatief consistente wijzen van handelen, denken en voelen.
Freuds persoonlijkheidsmodel:
Bestaat uit: ID, EGO en SUPER-EGO.
ID: representeert de fundamentele driften van de mens.
Onbewust, eisen directe bevrediging.
EGO: de bewuste poging van een individu om de aangeboren driften die bevrediging
nastreven in evenwicht te brengen met de eisen die de samenleving stelt.
Realistisch gaan benaderen.
SUPER-EGO: de geïnternaliseerde waarden en normen van de cultuur waarvan we
deel uitmaken.
Fluistert waarom we niet alles wat we willen hebben, kunnen krijgen.
De ID en het SUPER-EGO blijven met elkaar in conflict, maar het EGO neemt, als het goed is,
de touwtjes in handen.
Hoofdstuk 1 wat is sociologie?
Sociologie = het systematisch onderzoek van de menselijke samenleving.
Sociologisch perspectief = een geheel eigen gezichtspunt.
Mondiaal of globaal perspectief = het bestuderen van de wereld in zijn geheel en de plaats
die onze samenleving daarin inneemt.
Hoge-inkomenslanden = landen met de hoogste algemene levensstandaard.
Middeninkomenslanden = landen met een levensstandaard, die we als we de wereld in zijn
geheel bekijken, gemiddeld kunnen noemen.
Lage-inkomenslanden = landen met een lage levensstandaard, waarvan de meeste inwoners
arm zijn.
Aan de hand van het sociologisch perspectief kunnen we nagaan wat er wel en niet klopt aan
het ‘alledaags denken’.
Het sociologisch perspectief geeft ons een beter inzicht in de mogelijkheden en de
hindernissen die we in het dagelijks leven tegenkomen.
Het sociologisch perspectief geeft ons de mogelijkheid een actieve rol te spelen in de
samenleving waarvan we deel uitmaken.
De sociologie helpt ons om in een wereld te leven die zich kenmerkt door diversiteit.
Positivisme = inzicht werven op basis van wetenschappelijk onderzoek.
Moderniteit = sociale patronen die het resultaat zijn van industrialisering.
Arbeidsverdeling = gespecialiseerd economische activiteit.
Anomie = een situatie waarin een samenleving het individu weinig morele richtlijnen te
bieden heeft.
Drie hoofdvragen van de sociologie:
1. Hoe is de sociale (on)gelijkheid mogelijk?
2. Hoe werkt het proces van rationalisering (modernisering) van de wereld?
3. Hoe is sociale (wan)orde mogelijk?
Ferdinand Tonnies beschreef de modernisering als de overgang van Gemeinschaft naar
Gesellschaft, die gekenmerkt wordt door het verdwijnen van traditionele gemeenschappen
en de opkomst van individualisme.
Emile Durkheim verklaarde de modernisering in termen van de zich uitbreidende
arbeidsverdeling in een samenleving.
Max weber beschouwde modernisering in termen van het naar de achtergrond verdwijnen
van een traditioneel wereldbeeld en het op de voorgrond treden van rationaliteit.
, Karl Marx beschouwde de modernisering als de triomf van het kapitalisme over het
feodalisme.
Structureel functionalisme: samenleving in een complex systeem; bestaat uit verschillende
subsystemen; die samenhangen en allemaal bijdragen aan het functioneren van de
samenleving.
Conflictsociologie: samenleving bestaat uit ongelijkheid, hierdoor ontstaan conflicten die
verandering veroorzaken.
Symbolische interactionisme: richt zich op sociale interacties tussen mensen in de
samenleving.
Sociologische verbeeldingskracht = het vermogen om brede maatschappelijke
ontwikkelingen in verband te brengen met de individuele ervarings- en belevingswereld.
Vier kenmerken modernisering:
1. Verdwijnen kleine traditionele gemeenschappen.
2. Individuele keuzemogelijkheden.
3. Grote sociale diversiteit.
4. Oriëntatie op toekomst en tijdbewustzijn.
Gemeinschaft: groepsbelang, positie in de groep, traditie in ere houden en groep bij elkaar
houden, saamhorigheid, eer.
Gesellschaft: individuele vrijheid, gelijkheid, persoonlijke mening, eigen belang, schuld.
Hoofdstuk 3 socialisatie: van jeugd tot ouderdom
Socialisatie = het levenslange proces van sociale ervaringen dat mensen in staat stelt om
hun eigen mogelijkheden te realiseren en zich de cultuur waarvan zij deel uitmaken eigen te
maken.
Persoonlijkheid = onze relatief consistente wijzen van handelen, denken en voelen.
Freuds persoonlijkheidsmodel:
Bestaat uit: ID, EGO en SUPER-EGO.
ID: representeert de fundamentele driften van de mens.
Onbewust, eisen directe bevrediging.
EGO: de bewuste poging van een individu om de aangeboren driften die bevrediging
nastreven in evenwicht te brengen met de eisen die de samenleving stelt.
Realistisch gaan benaderen.
SUPER-EGO: de geïnternaliseerde waarden en normen van de cultuur waarvan we
deel uitmaken.
Fluistert waarom we niet alles wat we willen hebben, kunnen krijgen.
De ID en het SUPER-EGO blijven met elkaar in conflict, maar het EGO neemt, als het goed is,
de touwtjes in handen.
