Florence Lamberts 3VBh 27/09/2021
Diabetes
TYPE DIABETES EN BEHANDELINGEN
De behandeling van diabetes type 1 en 2 is verschillende van elkaar
- Type 1 = minstens 4x per dag insuline injecteren
- Type 2 = soms onmiddellijk ter aanvulling van orale antidiabetica insuline injecteren (soms pas na verloop
van tijd)
Basisregels rond insuline en orale antidiabetica toedienen
- Is de glycemiemeting correct verlopen?
- Wat is de bekomen waarde? Wat met correcties?
- Wat is de huidige lichamelijke en psychische toestand van de patiënt?
- Wanneer wordt de maaltijd genuttigd?
Insulinecurves
Insulines bestaan in
- Ultra kortwerkende (UKW)
- Kort werkende (KW)
- Middellang werkende (MLW)
- Langwerkende (LW)
- MIX vormen zoals
(UKW/MLW/KW/MLW)
Al deze soorten hebben een
verschillende werkingstijd. Door deze
verschillen in werkingstijd, wordt
ervoor gezorgd dat er steeds insuline
aanwezig is in het lichaam. Ze hebben
ook een impact op de eetpatronen,
specifieke aandacht voor
lichaamsbeweging enz.
Bolus insulines
Ultra kortwerkende insulines (= ultra snelwerkende) - Worden vlak voor of vlak na de maaltijd
Bv: Novorapid/Apidra/Humalog ingespoten
- Ze bereiken hun piek 1 a 2 uur na het toedienen
- De insuline werkt tot 4 uur na het toedienen
Kortwerkende insuline (= snelwerkende) - Worden 15 a 30 minuten voor de maaltijd
Bv: Actrapid/Humuline/Insuman rapid ingespoten
- Ze bereiken hun piek 2 a 4 uur na toediening en
werken tot 8 uur na
pag. 1
, Florence Lamberts 3VBh 27/09/2021
Basale insulines
Middellang werkende insulines (intermediare) - Deze insuline werkt matig langzaam en wordt
Bv: Insulatard vooral s’avonds toegediend
- Na 4 a 8 uur bereikt de insuline zijn piek en
werkt tot 12 uur na
Langwerkende insuline ( = traagwerkende) - Heeft zijn werking gedurende ong 24 uur
Bv: lantus/levemis/entoujeo - Deze insuline heeft geen piek werking
Ultralangwerkende insuline ( ultra traagwerkende) - Werking overlapt, hierdoor mag er speling van
Bv: Tresiba max 5 uur zitten op het moment van toedienen
- Werkt tot 5 dagen na
- Moet dagelijks worden toegediend
Andere
Mix insulines - Een combinatie van insulinesoorten
Bv: Humuline mix/Novomix (30-50-70)/Humalog mix 25 - Worden meestal 2x per dag toegediend bij de
ochtend en de avondmaaltijd
Je moet als verpleegkundige weten met welk type insuline een zorgvrager behandeld wordt, zo kan je correct
handelen en gepaste verpleegkundige zorg geven
Orale antidiabetica
De werking van orale antidiabetica,kunnen onderverdeeld worden in 4 grote groepen
Medicatie met als doel
Insuline beter laten werken De gevoeligheid voor insuline verbetert
Bv: Biguaniden en Glitazones --> staan bekend onder Biguaniden - Insuline werkt beter thv de
de namen Glucophage/Metformax en actos Metformine lichaamscellen
- Glucose in bloed -->
Voorkeur opnamesnelheid wordt via de
medicatie darm vertraagd
- Vanuit de reserves in de lever
wordt eveens minder glucose
aangemaakt
- Begin klachten =
misselijkheid,diarree,buikkrampen
--> na maaltijd geen te vette
voeding
--> risico op hypo is gering
Glitazones - Insuline gevoeligheid van de
cellen
- Niet zo vaak voorgeschreven
- patiënten met
insulineresistentie krijgen
deze med als behandeling
- Nevenwerking =
gewichtstoename en oedeem
- Per voorkeur niet gebruiken
bij patiënten met coronaire
problemen
Bevordering van vrijstelling van insuline i/d pancreas Stimuleren de werking van de pancreas in het
Bv: Sulfonylurea en Gliniden -- >staan bekend onder de aanmaken en uitscheiden van insuline
namen Diamicron/Uni-diamicron en Glurenorm - Best 20 tot 30 minuten voor de maaltijd
ingenomen
- Kunnen hypoglycemie veroorzaken
pag. 2
, Florence Lamberts 3VBh 27/09/2021
Gliniden - Voorkomen de
Bv: Novonorm glucosepiek in het bloed
na de maaltijd
- Worden best 20 a 30 min
voor de maaltijd
ingenomen
- Groot risico op het
uitlokken hypoglycemie
Inwerken op incretines - Bij personen met diabetes type 2 is aangetoond
--> Incretines zijn hormonen die worden afgescheiden dat er een tekort is aan deze hormonen
in de darm waardoor de glycemie stijgt
--> ze worden vrijgemaakt wanneer er een voedselbrij - Om dit tegen te gaan zijn de Gliptines
de darmen bereikt (tabletvorm) ontwikkeld
--> Ze regelen het vrijkomen van glucose na de maaltijd Bv: Januvia, Janumet, Galvus, Eucreas etc…
--> Ze stimuleren de insulineproductie en remmen de - Belangrijkste nevenwerkingen --> maag-
aanmaak van glucagon af darmstoornissen
--> Ze zorgen er eveneens voor dat de maag trager - Maag-en darmstoornissen kunnen voorkomen
geledigd wordt en veroorzaken een verzadigingsgevoel worden door het advies te geven langzaam te
--> Deze natuurlijke hormonen worden snel afgebroken eten en te stoppen wanneer er een
eens ze vrijkomen in het bloed verzadigingsgevoel optreedt
- Klein risico op het optreden van hypoglycemie
- Naast de medicatie die rechtstreeks gaan
inwerken op de enzymes die incretines gaan
afbreken zijn er ook producten ontwropen die
het hormoon synthetisch nabootsen
• Voordeel dat ze minder snel worden
afgebroken dan de natuurlijke
hormonen
• Deze dienen geïnjecteerd te worden en
zijn gekend onder
Bv: Victoza,Lyxumia,Byetta
Inwerken thv nieren Gliflozines - Deze medicatie
Bv: forxiga, Jardiance zorgt ervoor dat
een teveel aan
glucose in het bloed
zal worden
uitgescheiden via
de urine
- Zorgen zo voor een
daling van de
glycemie
- Belangrijkste
nevenwerking =
ontstaan van
infecties thv de
urinewegen en
genitaliën
(makkelijk te
behandelen)
- Weinig kans op het
uitlokken van een
hypoglycemie
pag. 3
Diabetes
TYPE DIABETES EN BEHANDELINGEN
De behandeling van diabetes type 1 en 2 is verschillende van elkaar
- Type 1 = minstens 4x per dag insuline injecteren
- Type 2 = soms onmiddellijk ter aanvulling van orale antidiabetica insuline injecteren (soms pas na verloop
van tijd)
Basisregels rond insuline en orale antidiabetica toedienen
- Is de glycemiemeting correct verlopen?
- Wat is de bekomen waarde? Wat met correcties?
- Wat is de huidige lichamelijke en psychische toestand van de patiënt?
- Wanneer wordt de maaltijd genuttigd?
Insulinecurves
Insulines bestaan in
- Ultra kortwerkende (UKW)
- Kort werkende (KW)
- Middellang werkende (MLW)
- Langwerkende (LW)
- MIX vormen zoals
(UKW/MLW/KW/MLW)
Al deze soorten hebben een
verschillende werkingstijd. Door deze
verschillen in werkingstijd, wordt
ervoor gezorgd dat er steeds insuline
aanwezig is in het lichaam. Ze hebben
ook een impact op de eetpatronen,
specifieke aandacht voor
lichaamsbeweging enz.
Bolus insulines
Ultra kortwerkende insulines (= ultra snelwerkende) - Worden vlak voor of vlak na de maaltijd
Bv: Novorapid/Apidra/Humalog ingespoten
- Ze bereiken hun piek 1 a 2 uur na het toedienen
- De insuline werkt tot 4 uur na het toedienen
Kortwerkende insuline (= snelwerkende) - Worden 15 a 30 minuten voor de maaltijd
Bv: Actrapid/Humuline/Insuman rapid ingespoten
- Ze bereiken hun piek 2 a 4 uur na toediening en
werken tot 8 uur na
pag. 1
, Florence Lamberts 3VBh 27/09/2021
Basale insulines
Middellang werkende insulines (intermediare) - Deze insuline werkt matig langzaam en wordt
Bv: Insulatard vooral s’avonds toegediend
- Na 4 a 8 uur bereikt de insuline zijn piek en
werkt tot 12 uur na
Langwerkende insuline ( = traagwerkende) - Heeft zijn werking gedurende ong 24 uur
Bv: lantus/levemis/entoujeo - Deze insuline heeft geen piek werking
Ultralangwerkende insuline ( ultra traagwerkende) - Werking overlapt, hierdoor mag er speling van
Bv: Tresiba max 5 uur zitten op het moment van toedienen
- Werkt tot 5 dagen na
- Moet dagelijks worden toegediend
Andere
Mix insulines - Een combinatie van insulinesoorten
Bv: Humuline mix/Novomix (30-50-70)/Humalog mix 25 - Worden meestal 2x per dag toegediend bij de
ochtend en de avondmaaltijd
Je moet als verpleegkundige weten met welk type insuline een zorgvrager behandeld wordt, zo kan je correct
handelen en gepaste verpleegkundige zorg geven
Orale antidiabetica
De werking van orale antidiabetica,kunnen onderverdeeld worden in 4 grote groepen
Medicatie met als doel
Insuline beter laten werken De gevoeligheid voor insuline verbetert
Bv: Biguaniden en Glitazones --> staan bekend onder Biguaniden - Insuline werkt beter thv de
de namen Glucophage/Metformax en actos Metformine lichaamscellen
- Glucose in bloed -->
Voorkeur opnamesnelheid wordt via de
medicatie darm vertraagd
- Vanuit de reserves in de lever
wordt eveens minder glucose
aangemaakt
- Begin klachten =
misselijkheid,diarree,buikkrampen
--> na maaltijd geen te vette
voeding
--> risico op hypo is gering
Glitazones - Insuline gevoeligheid van de
cellen
- Niet zo vaak voorgeschreven
- patiënten met
insulineresistentie krijgen
deze med als behandeling
- Nevenwerking =
gewichtstoename en oedeem
- Per voorkeur niet gebruiken
bij patiënten met coronaire
problemen
Bevordering van vrijstelling van insuline i/d pancreas Stimuleren de werking van de pancreas in het
Bv: Sulfonylurea en Gliniden -- >staan bekend onder de aanmaken en uitscheiden van insuline
namen Diamicron/Uni-diamicron en Glurenorm - Best 20 tot 30 minuten voor de maaltijd
ingenomen
- Kunnen hypoglycemie veroorzaken
pag. 2
, Florence Lamberts 3VBh 27/09/2021
Gliniden - Voorkomen de
Bv: Novonorm glucosepiek in het bloed
na de maaltijd
- Worden best 20 a 30 min
voor de maaltijd
ingenomen
- Groot risico op het
uitlokken hypoglycemie
Inwerken op incretines - Bij personen met diabetes type 2 is aangetoond
--> Incretines zijn hormonen die worden afgescheiden dat er een tekort is aan deze hormonen
in de darm waardoor de glycemie stijgt
--> ze worden vrijgemaakt wanneer er een voedselbrij - Om dit tegen te gaan zijn de Gliptines
de darmen bereikt (tabletvorm) ontwikkeld
--> Ze regelen het vrijkomen van glucose na de maaltijd Bv: Januvia, Janumet, Galvus, Eucreas etc…
--> Ze stimuleren de insulineproductie en remmen de - Belangrijkste nevenwerkingen --> maag-
aanmaak van glucagon af darmstoornissen
--> Ze zorgen er eveneens voor dat de maag trager - Maag-en darmstoornissen kunnen voorkomen
geledigd wordt en veroorzaken een verzadigingsgevoel worden door het advies te geven langzaam te
--> Deze natuurlijke hormonen worden snel afgebroken eten en te stoppen wanneer er een
eens ze vrijkomen in het bloed verzadigingsgevoel optreedt
- Klein risico op het optreden van hypoglycemie
- Naast de medicatie die rechtstreeks gaan
inwerken op de enzymes die incretines gaan
afbreken zijn er ook producten ontwropen die
het hormoon synthetisch nabootsen
• Voordeel dat ze minder snel worden
afgebroken dan de natuurlijke
hormonen
• Deze dienen geïnjecteerd te worden en
zijn gekend onder
Bv: Victoza,Lyxumia,Byetta
Inwerken thv nieren Gliflozines - Deze medicatie
Bv: forxiga, Jardiance zorgt ervoor dat
een teveel aan
glucose in het bloed
zal worden
uitgescheiden via
de urine
- Zorgen zo voor een
daling van de
glycemie
- Belangrijkste
nevenwerking =
ontstaan van
infecties thv de
urinewegen en
genitaliën
(makkelijk te
behandelen)
- Weinig kans op het
uitlokken van een
hypoglycemie
pag. 3
