Samenvatting Testvision Minor voeding &
ziektepreventie
Inhoudsopgave
Richtlijn gezonde voeding.......................................................................................................2
Schijf van vijf........................................................................................................................... 4
Koolhydraten......................................................................................................................... 11
Vezels................................................................................................................................... 16
Eiwitten................................................................................................................................. 20
Eiwitbehoefte......................................................................................................................... 23
Vetten.................................................................................................................................... 25
Vet oplosbare vitamines........................................................................................................29
Vitamines en vocht................................................................................................................ 33
Mineralen en alcohol.............................................................................................................41
Leerdoelen van Canvas beantwoord.....................................................................................48
Koolhydraten...............................................................................................................................................................................................49
Eiwitten........................................................................................................................................................................................................50
Weet welke spijsverteringsenzymen waar geproduceerd worden, en welke functie ze hebben..............................................................61
1
,Richtlijn gezonde voeding
Definitie van dieet:
- Leefregels om het eetpatroon aan te passen, vaak wordt afvallen bedoelt.
Medische definitie
- Een voeding die om medische redenen aan specifieke eisen moet voldoen.
Verschillende soorten diëten
- Energiebeperkt dieet (afvallen)
- Energieverrijkt dieet (aankomen)
- Andere verrijkingen en beperking:
o Koolhydraten (diabetes)
o Vetten (hart- en vaatziekten)
o Eiwitten (nierziekten, arcopenie)
o Vezels (obstipatie)
o Vocht (nierziektes)
o Specifieke mineralen (absorptiestoornis
o Vitamines en talloze andere molecule in de dagelijkse voeding
Verschillende populaire dieten (het is geen dieet, het wordt niet voorgeschreven, het is een
experiment met jezelf)
- Paleodieet: nemen oervoedsel tot zich: vlees, vis, noten, fruit, groente. Geen
geraffineerde producten zoals brood etc.
- Montignac diet: 20 jaar geleden deden BN’ers dit, koolhydraten namen ze op een
ander moment dan de eiwitten en vetten en zouden ze daarvan afvallen.
- Sonja bakker: schrijft richtlijnen gezonde voeding voor met een receptenboek
- Ketogeen dieet: koolhydraten verbannen, je beperkt de inname van je
voedingsstoffen en hierdoor val je af.
- Intermittent fasting: 8 uur op een dag eten en de rest van de dag niet. Kan bij veel
mensen goed helpen om af te vallen want ze snacken 16 uur lang niet. Dan beperk je
je heel erg waardoor je dus afvalt.
Richtlijnen goede voeding
- Beoordeling van wetenschappelijke bevindingen op hun praktische betekenis
- Eigen commissie richtlijnen goede voeding o.l.v. proffessor Daan Kromhout
- Boodschappen om chronische ziekte te voorkomen in de algemene bevolking
- Primair gericht op de Nederlandse top tien van ziekten, gemeten naar sterfte,
verloren levensjaren en ziektelast
- Formuleringen in termen van voedingsmiddelen
- Gebruikt onderzoek: randomized controlled trials en prospectief cohort onderzoek
- In 2015 een sterke toename van gebruikte meta analyses
Andere adviezen gezondheidsraad
- Richtlijnen schijf van vijf
- Voedingsnormen voor vitamines en mineralen voor volwassenen
- Alcohol en hersenontwikkeling bij ouderen
- Vitamine K bij zuigelingen
- Beweegrichtlijnen
Take home messages
- In de media is voeding zeer populair
2
, - In media berichten staat er 9 van de 10 keer geen hard bewijs voor klinische effecten
in mensen.
- Alleen klinische experimenten geven goed bewijst.
- De gezondheidsraad verzamelt elke vijf jaar bewijs en geeft advies dmv richtlijnen
goede voeding
- Het voedingscentrum gebruikt de Schijf van Vijf om richtlijnen over te dragen aan het
publiek.
Het doel van de Richtlijn goede voeding is de PREVENTIE van
ziekte en NIET het bestrijden van ziekte.
Stellingen
- De aanbevolen hoeveelheid (ADH) van een voedingsstof is gebaseerd op het
minimum van wat iemand nodig heeft. ONJUIST, 97,5 % krijgen genoeg binnen
wat we nodig hebben. Sommige mensen hebben meer nodig dan de ander.
3
, Schijf van vijf
Miller en Rollnick hebben de motiverende gespreksvoering uitgedacht in de verslavingszorg.
Het onderwerp van gedragsverandering staat centraal. Het kan te maken hebben met:
- Leefstijl
- Omgaan met lastige taken
- Psyisch welbevinden
- Iets nieuws leren
Wat dus niet bij MVG hoort is:
- Uitleggen hoe iets zit
- Iemand terecht wijzen of oordelen
- Voorschrijven van iets
Dit helpt niet want diegene kan gaan denken wat de redenen zijn om niet te veranderen of
waarom het voor diegene niet helpt. De persoon schiet in de verdediging. We gaan dus NIET
overtuigen.
Expert coach ontwikkel je met MVG. Je leert te begeleiden.
Mensen willen wel veranderen maar niet veranderd worden.
Kernwaarden PACO
Het uitgangspunt is dat iedereen gemotiveerd is maar misschien niet voor hetzelfde als dat
de coach is.
Kernwaarden zeggen iets over de manier hoe de coach aanwezig zijn in het gesprek:
- Partnerschap: uitgangspunt is dat beide gesprekspartners gelijk zijn. De een staat
niet boven de ander.
- Acceptatie: je gaat uit van de autonomie van de ander ookal sta je zelf niet achter zijn
keuzes. Je moet dit kunnen begrijpen door waar te nemen vanuit het perspectief van
de ander.
- Compassie: begaan zijn met wat de ander doormaakt. Begrijpen en begeleiden, je
gunt de ander echt iets.
- Ontlokken/ boven water krijgen/ naar buiten luisteren.
Technieken ORBS
Bevorderen van zelfonderzoek
Er zijn vier basis technieken die bij elke fase van de gesprekken ingezet worden.
1. Open vragen stellen, deze nodigen uit tot zelf onderzoek
2. Reflectief luisteren, je moet spiegelen naar wat de andere zojuist heeft gezegd maar
dan in andere woorden. ‘dus je ….’ ‘dus je wil onafhankelijk zijn.’ Etc.
3. Bevestigen: compliment geven over wat wel is gelukt, dat bevorderd creativiteit dat
iemand nodig heeft om zelf tot antwoorden te komen. Het is aanmoedigend.
4. Samenvatten: aan het eind maar ook tussentijds van het gesprek. Je helpt de
gedachten te structureren en maakt een overzicht van het verhaal van de ander.
Processen EFOP
Eerst aansluiten en eigenaarschap blijft bij de ander.
- Engageren: aangaan van een samenwerkingsrelatie op basis van vertrouwen,
aansluiting. Je moet realiseren dat reflecties belangrijk zijn, gelijk geven betekent dit
dus niet. ‘je hebt gelijk, blijf maar roken’, ‘het allerliefst zou je willen blijven roken’.
- Focus: hierin wordt bepaald waar het gesprek over gaat
4
ziektepreventie
Inhoudsopgave
Richtlijn gezonde voeding.......................................................................................................2
Schijf van vijf........................................................................................................................... 4
Koolhydraten......................................................................................................................... 11
Vezels................................................................................................................................... 16
Eiwitten................................................................................................................................. 20
Eiwitbehoefte......................................................................................................................... 23
Vetten.................................................................................................................................... 25
Vet oplosbare vitamines........................................................................................................29
Vitamines en vocht................................................................................................................ 33
Mineralen en alcohol.............................................................................................................41
Leerdoelen van Canvas beantwoord.....................................................................................48
Koolhydraten...............................................................................................................................................................................................49
Eiwitten........................................................................................................................................................................................................50
Weet welke spijsverteringsenzymen waar geproduceerd worden, en welke functie ze hebben..............................................................61
1
,Richtlijn gezonde voeding
Definitie van dieet:
- Leefregels om het eetpatroon aan te passen, vaak wordt afvallen bedoelt.
Medische definitie
- Een voeding die om medische redenen aan specifieke eisen moet voldoen.
Verschillende soorten diëten
- Energiebeperkt dieet (afvallen)
- Energieverrijkt dieet (aankomen)
- Andere verrijkingen en beperking:
o Koolhydraten (diabetes)
o Vetten (hart- en vaatziekten)
o Eiwitten (nierziekten, arcopenie)
o Vezels (obstipatie)
o Vocht (nierziektes)
o Specifieke mineralen (absorptiestoornis
o Vitamines en talloze andere molecule in de dagelijkse voeding
Verschillende populaire dieten (het is geen dieet, het wordt niet voorgeschreven, het is een
experiment met jezelf)
- Paleodieet: nemen oervoedsel tot zich: vlees, vis, noten, fruit, groente. Geen
geraffineerde producten zoals brood etc.
- Montignac diet: 20 jaar geleden deden BN’ers dit, koolhydraten namen ze op een
ander moment dan de eiwitten en vetten en zouden ze daarvan afvallen.
- Sonja bakker: schrijft richtlijnen gezonde voeding voor met een receptenboek
- Ketogeen dieet: koolhydraten verbannen, je beperkt de inname van je
voedingsstoffen en hierdoor val je af.
- Intermittent fasting: 8 uur op een dag eten en de rest van de dag niet. Kan bij veel
mensen goed helpen om af te vallen want ze snacken 16 uur lang niet. Dan beperk je
je heel erg waardoor je dus afvalt.
Richtlijnen goede voeding
- Beoordeling van wetenschappelijke bevindingen op hun praktische betekenis
- Eigen commissie richtlijnen goede voeding o.l.v. proffessor Daan Kromhout
- Boodschappen om chronische ziekte te voorkomen in de algemene bevolking
- Primair gericht op de Nederlandse top tien van ziekten, gemeten naar sterfte,
verloren levensjaren en ziektelast
- Formuleringen in termen van voedingsmiddelen
- Gebruikt onderzoek: randomized controlled trials en prospectief cohort onderzoek
- In 2015 een sterke toename van gebruikte meta analyses
Andere adviezen gezondheidsraad
- Richtlijnen schijf van vijf
- Voedingsnormen voor vitamines en mineralen voor volwassenen
- Alcohol en hersenontwikkeling bij ouderen
- Vitamine K bij zuigelingen
- Beweegrichtlijnen
Take home messages
- In de media is voeding zeer populair
2
, - In media berichten staat er 9 van de 10 keer geen hard bewijs voor klinische effecten
in mensen.
- Alleen klinische experimenten geven goed bewijst.
- De gezondheidsraad verzamelt elke vijf jaar bewijs en geeft advies dmv richtlijnen
goede voeding
- Het voedingscentrum gebruikt de Schijf van Vijf om richtlijnen over te dragen aan het
publiek.
Het doel van de Richtlijn goede voeding is de PREVENTIE van
ziekte en NIET het bestrijden van ziekte.
Stellingen
- De aanbevolen hoeveelheid (ADH) van een voedingsstof is gebaseerd op het
minimum van wat iemand nodig heeft. ONJUIST, 97,5 % krijgen genoeg binnen
wat we nodig hebben. Sommige mensen hebben meer nodig dan de ander.
3
, Schijf van vijf
Miller en Rollnick hebben de motiverende gespreksvoering uitgedacht in de verslavingszorg.
Het onderwerp van gedragsverandering staat centraal. Het kan te maken hebben met:
- Leefstijl
- Omgaan met lastige taken
- Psyisch welbevinden
- Iets nieuws leren
Wat dus niet bij MVG hoort is:
- Uitleggen hoe iets zit
- Iemand terecht wijzen of oordelen
- Voorschrijven van iets
Dit helpt niet want diegene kan gaan denken wat de redenen zijn om niet te veranderen of
waarom het voor diegene niet helpt. De persoon schiet in de verdediging. We gaan dus NIET
overtuigen.
Expert coach ontwikkel je met MVG. Je leert te begeleiden.
Mensen willen wel veranderen maar niet veranderd worden.
Kernwaarden PACO
Het uitgangspunt is dat iedereen gemotiveerd is maar misschien niet voor hetzelfde als dat
de coach is.
Kernwaarden zeggen iets over de manier hoe de coach aanwezig zijn in het gesprek:
- Partnerschap: uitgangspunt is dat beide gesprekspartners gelijk zijn. De een staat
niet boven de ander.
- Acceptatie: je gaat uit van de autonomie van de ander ookal sta je zelf niet achter zijn
keuzes. Je moet dit kunnen begrijpen door waar te nemen vanuit het perspectief van
de ander.
- Compassie: begaan zijn met wat de ander doormaakt. Begrijpen en begeleiden, je
gunt de ander echt iets.
- Ontlokken/ boven water krijgen/ naar buiten luisteren.
Technieken ORBS
Bevorderen van zelfonderzoek
Er zijn vier basis technieken die bij elke fase van de gesprekken ingezet worden.
1. Open vragen stellen, deze nodigen uit tot zelf onderzoek
2. Reflectief luisteren, je moet spiegelen naar wat de andere zojuist heeft gezegd maar
dan in andere woorden. ‘dus je ….’ ‘dus je wil onafhankelijk zijn.’ Etc.
3. Bevestigen: compliment geven over wat wel is gelukt, dat bevorderd creativiteit dat
iemand nodig heeft om zelf tot antwoorden te komen. Het is aanmoedigend.
4. Samenvatten: aan het eind maar ook tussentijds van het gesprek. Je helpt de
gedachten te structureren en maakt een overzicht van het verhaal van de ander.
Processen EFOP
Eerst aansluiten en eigenaarschap blijft bij de ander.
- Engageren: aangaan van een samenwerkingsrelatie op basis van vertrouwen,
aansluiting. Je moet realiseren dat reflecties belangrijk zijn, gelijk geven betekent dit
dus niet. ‘je hebt gelijk, blijf maar roken’, ‘het allerliefst zou je willen blijven roken’.
- Focus: hierin wordt bepaald waar het gesprek over gaat
4
