SAMENVATTING THEORIE
Intramurale zorg CNA/RCA
Abstract
Dit is een verzameling van alle theorie van het blok Intramurale zorg CNA/RCA, fysiotherapie
jaar 2, Hogeschool Utrecht. Het bestaat uit hoorcolleges en relevante werkcolleges en
vaardigheidslessen. Afbeeldingen in dit document worden ook gebruikt in de lessen.
Ilse van den Boogaard
,Inhoud
Hoorcollege 1: hartactiviteit.................................................................................................................... 2
Hoorcollege 2: coronairlijden en hartpathofysiologie ............................................................................ 4
Werkcollege 1: medische diagnostiek ..................................................................................................... 7
Werkcollege 2: risicofactoren en BIBO.................................................................................................... 9
Hoorcollege CNA vroege revalidatie: .................................................................................................... 10
Hoorcollege 3: plasticiteit van het brein, pathofysiologie en herstel ................................................... 11
Hoorcollege 4: samenstelling bloed ...................................................................................................... 16
Hoorcollege 5: longpatiënt in beeld ...................................................................................................... 19
Hoorcollege 6: ernstige dyspneu ........................................................................................................... 20
Hoorcollege 7: dyspneu en sputum ...................................................................................................... 23
Hoorcollege 8: klinische inspanningsfysiologie ..................................................................................... 27
Vaardigheidsles 7 (COPD) ...................................................................................................................... 29
Hoorcollege 9: cognitieve functies ........................................................................................................ 31
Hoorcollege 10: hartfalen en klepafwijking .......................................................................................... 34
Hoorcollege 11: hartrevalidatie polikliniek ........................................................................................... 39
Hoorcollege 12: technologie in revalidatiezorg .................................................................................... 42
Werkcollege 10: oncologische behandelingen...................................................................................... 44
Hoorcollege 13: dementie en fysiotherapie .......................................................................................... 47
1
,Hoorcollege 1: hartactiviteit
Hartcyclus: de hartkleppen openen en sluiten door drukveranderingen. Je hebt de AV-kleppen
(atrium-ventrikel) en de semi-lunaire kleppen naar de aorta en pulmonalis.
Diastole: ventrikels ontspannen, bloed stroomt naar binnen
Systole: ventrikels spannen aan, bloed wordt naar buiten het hart gepompt.
1. Atriumcontractie (hoort bij diastole)
2. Ventrikelcontractie (systole)
a. Isovolumetrische contractiefase
b. Ejectiefase
3. Diastole:
a. Isovolumetrische relaxatie
b. Vullingsfase
4. Atriumcontractie etc.
Coronaire circulatie:
Vanuit de oorsprong van de aorta heb je de linker en rechter coronaire
arterie. Dit zorgt voor de energievoorziening van het hart. Bij een
verstopping bij deze aders zal het hart geen zuurstof meer krijgen en is
er een hartinfarct. De plek van deze verstopping is heel bepalend voor de gevolgen van het infarct.
Tijdens de diastole is er een goede doorbloeding van de coronaire arteriën.
De sinus coronarius zorgt ervoor dat het bloed weer terug naar het hart gaat, het is een
verzamelbloedvat waar al het bloed terecht komt waardoor het in het rechteratrium opgevangen kan
worden, dus ook van aders van het hart zelf.
De coronaire circulatie gebruikt heel veel zuurstof omdat het continu in actie moet zijn. Bij
inspanning gaat er meer bloed naar het hart omdat het hartminuutvolume omhoog gaat.
Ejectiefractie = slagvolume in rust / einddiastolische volume. --> bijvoorbeeld 80/120=67%
Slagvolume kan vergroten door:
1. Grotere ventrikels: er kan per slag meer bloed worden weggepompt
2. Sterkere hartspieren: grotere contractiekracht = contractiliteit.
3. Zenuwstelsel -> sympaticus -> groter slagvolume.
4. Frank-Starlingcurve: als je kijkt naar het volume aan het einde van de diastole heeft een
samenhang met de arbeid wat het hart kan verrichten. Als er een grotere vulling is, geeft dit
een krachtigere slag wat weer een grotere slagvolume geeft.
Hartfrequentie:
In de sinusknoop (SA-knoop) ontstaat de prikkel voor hartcontractie.
De intrinsieke hartfrequentie is de eigen frequentie van het hart en
dat is 100/110 per minuut in een geïsoleerd hart. De hartfrequentie
is de sinusritme wat in rust 50-80 slagen/min is.
- Sympaticus geeft signalen naar het hart bij inspanning,
hierdoor zal het een hogere activiteit krijgen.
- Parasympaticus: hartactiviteit neemt af, is actief in rust.
Op het moment dat de drempelwaarde wordt gehaald in de
sinusknoop ontstaat er een actiepotentiaal. Bij inspanning is er een
eerdere en snellere depolarisatie waardoor de drempelwaarde sneller wordt behaald en hierdoor
gaat de hartfrequentie omhoog. Onder invloed van de parasympaticus ligt het minimum lager dan
normaal en is de depolarisatie langzamer waardoor de hartfrequentie laag ligt.
2
, Hartwand en hartspierweefsel:
Het hart bestaat uit dwarsgestreept hartspierweefsel. Er zijn verbindingen waardoor signalen van de
ene naar de andere spiercel gestuurd kan worden. Signalen komen allemaal uit de sinusknoop en
gaat dus per hartspiercel naar de volgende via nexus-verbindingen. Hierdoor werkt het hart als
geheel en ook snel: sinsitium.
Vanuit de SA-knoop gaat het signaal als eerst naar het rechteratrium waar het terecht komt in de AV-
knoop. Hier is er even een pauze/vertraging zodat eerst de atria kunnen contracteren en zo extra
vulling kunnen geven aan de ventrikels. Daarna gaat de prikkel naar de bundel van His waar een
snelle impulsgeleiding is en zo de rest van het hart wordt geprikkeld.
Aflezen van ECG:
Het signaal wordt geleid door het hart wat begint met de sinusknoop. Met de elektroden meet je de
veranderingen van elektronen van + en -. Bij depolarisatie is de buitenkant van het hart - en de
binnenkant +. Dit wisselt zich af door het hele hart door.
- P = depolarisatie atria
- QRS = depolarisatie ventrikels, bij R is er een sterke reactie
- T = repolarisatie ventrikels, hierin is er herstel van ventrikels wat dus ook verandering in het
elektrodenveld geeft.
https://youtu.be/RYZ4daFwMa8
Longproblematiek door het hart:
Wanneer het hart niet goed functioneert en hierdoor bloed wordt opgehoopt in het hart kan dit
komen door een drukverhoging in de longcirculatie wat problemen kan geven in de uitwisseling van
gassen. Zo kan vocht in de alveoli opgehoopt worden.
3
Intramurale zorg CNA/RCA
Abstract
Dit is een verzameling van alle theorie van het blok Intramurale zorg CNA/RCA, fysiotherapie
jaar 2, Hogeschool Utrecht. Het bestaat uit hoorcolleges en relevante werkcolleges en
vaardigheidslessen. Afbeeldingen in dit document worden ook gebruikt in de lessen.
Ilse van den Boogaard
,Inhoud
Hoorcollege 1: hartactiviteit.................................................................................................................... 2
Hoorcollege 2: coronairlijden en hartpathofysiologie ............................................................................ 4
Werkcollege 1: medische diagnostiek ..................................................................................................... 7
Werkcollege 2: risicofactoren en BIBO.................................................................................................... 9
Hoorcollege CNA vroege revalidatie: .................................................................................................... 10
Hoorcollege 3: plasticiteit van het brein, pathofysiologie en herstel ................................................... 11
Hoorcollege 4: samenstelling bloed ...................................................................................................... 16
Hoorcollege 5: longpatiënt in beeld ...................................................................................................... 19
Hoorcollege 6: ernstige dyspneu ........................................................................................................... 20
Hoorcollege 7: dyspneu en sputum ...................................................................................................... 23
Hoorcollege 8: klinische inspanningsfysiologie ..................................................................................... 27
Vaardigheidsles 7 (COPD) ...................................................................................................................... 29
Hoorcollege 9: cognitieve functies ........................................................................................................ 31
Hoorcollege 10: hartfalen en klepafwijking .......................................................................................... 34
Hoorcollege 11: hartrevalidatie polikliniek ........................................................................................... 39
Hoorcollege 12: technologie in revalidatiezorg .................................................................................... 42
Werkcollege 10: oncologische behandelingen...................................................................................... 44
Hoorcollege 13: dementie en fysiotherapie .......................................................................................... 47
1
,Hoorcollege 1: hartactiviteit
Hartcyclus: de hartkleppen openen en sluiten door drukveranderingen. Je hebt de AV-kleppen
(atrium-ventrikel) en de semi-lunaire kleppen naar de aorta en pulmonalis.
Diastole: ventrikels ontspannen, bloed stroomt naar binnen
Systole: ventrikels spannen aan, bloed wordt naar buiten het hart gepompt.
1. Atriumcontractie (hoort bij diastole)
2. Ventrikelcontractie (systole)
a. Isovolumetrische contractiefase
b. Ejectiefase
3. Diastole:
a. Isovolumetrische relaxatie
b. Vullingsfase
4. Atriumcontractie etc.
Coronaire circulatie:
Vanuit de oorsprong van de aorta heb je de linker en rechter coronaire
arterie. Dit zorgt voor de energievoorziening van het hart. Bij een
verstopping bij deze aders zal het hart geen zuurstof meer krijgen en is
er een hartinfarct. De plek van deze verstopping is heel bepalend voor de gevolgen van het infarct.
Tijdens de diastole is er een goede doorbloeding van de coronaire arteriën.
De sinus coronarius zorgt ervoor dat het bloed weer terug naar het hart gaat, het is een
verzamelbloedvat waar al het bloed terecht komt waardoor het in het rechteratrium opgevangen kan
worden, dus ook van aders van het hart zelf.
De coronaire circulatie gebruikt heel veel zuurstof omdat het continu in actie moet zijn. Bij
inspanning gaat er meer bloed naar het hart omdat het hartminuutvolume omhoog gaat.
Ejectiefractie = slagvolume in rust / einddiastolische volume. --> bijvoorbeeld 80/120=67%
Slagvolume kan vergroten door:
1. Grotere ventrikels: er kan per slag meer bloed worden weggepompt
2. Sterkere hartspieren: grotere contractiekracht = contractiliteit.
3. Zenuwstelsel -> sympaticus -> groter slagvolume.
4. Frank-Starlingcurve: als je kijkt naar het volume aan het einde van de diastole heeft een
samenhang met de arbeid wat het hart kan verrichten. Als er een grotere vulling is, geeft dit
een krachtigere slag wat weer een grotere slagvolume geeft.
Hartfrequentie:
In de sinusknoop (SA-knoop) ontstaat de prikkel voor hartcontractie.
De intrinsieke hartfrequentie is de eigen frequentie van het hart en
dat is 100/110 per minuut in een geïsoleerd hart. De hartfrequentie
is de sinusritme wat in rust 50-80 slagen/min is.
- Sympaticus geeft signalen naar het hart bij inspanning,
hierdoor zal het een hogere activiteit krijgen.
- Parasympaticus: hartactiviteit neemt af, is actief in rust.
Op het moment dat de drempelwaarde wordt gehaald in de
sinusknoop ontstaat er een actiepotentiaal. Bij inspanning is er een
eerdere en snellere depolarisatie waardoor de drempelwaarde sneller wordt behaald en hierdoor
gaat de hartfrequentie omhoog. Onder invloed van de parasympaticus ligt het minimum lager dan
normaal en is de depolarisatie langzamer waardoor de hartfrequentie laag ligt.
2
, Hartwand en hartspierweefsel:
Het hart bestaat uit dwarsgestreept hartspierweefsel. Er zijn verbindingen waardoor signalen van de
ene naar de andere spiercel gestuurd kan worden. Signalen komen allemaal uit de sinusknoop en
gaat dus per hartspiercel naar de volgende via nexus-verbindingen. Hierdoor werkt het hart als
geheel en ook snel: sinsitium.
Vanuit de SA-knoop gaat het signaal als eerst naar het rechteratrium waar het terecht komt in de AV-
knoop. Hier is er even een pauze/vertraging zodat eerst de atria kunnen contracteren en zo extra
vulling kunnen geven aan de ventrikels. Daarna gaat de prikkel naar de bundel van His waar een
snelle impulsgeleiding is en zo de rest van het hart wordt geprikkeld.
Aflezen van ECG:
Het signaal wordt geleid door het hart wat begint met de sinusknoop. Met de elektroden meet je de
veranderingen van elektronen van + en -. Bij depolarisatie is de buitenkant van het hart - en de
binnenkant +. Dit wisselt zich af door het hele hart door.
- P = depolarisatie atria
- QRS = depolarisatie ventrikels, bij R is er een sterke reactie
- T = repolarisatie ventrikels, hierin is er herstel van ventrikels wat dus ook verandering in het
elektrodenveld geeft.
https://youtu.be/RYZ4daFwMa8
Longproblematiek door het hart:
Wanneer het hart niet goed functioneert en hierdoor bloed wordt opgehoopt in het hart kan dit
komen door een drukverhoging in de longcirculatie wat problemen kan geven in de uitwisseling van
gassen. Zo kan vocht in de alveoli opgehoopt worden.
3
