Samenvatting
2021/2022
Owe 9&10: Samenwerken in
Vakmanschap
Tessa van Heijnsbergen
HOGESCHOOL ARNHEM EN NIJMEGEN
,Inhoud
2
, Peritonitis
Peritonitis = een ontsteking van het buikvlies (peritoneum). Het buikvlies bekleedt de vrije
buikholte en alle organen erin.
- Lokale peritonitis = ontsteking op een bepaalde plek plaatselijke verschijnselen,
niet ernstig ziek.
- Algehele peritonitis = ontsteking in het hele buikvlies ernstig ziektebeeld met
koorts.
- Het begint met een lokale ontsteking en kan zich uitbreiden op den duur.
Ontstekingsreactie van buikvlies ontstaat meestal met als doel een ziekteproces in een
aangrenzend orgaan in te dammen. Dit gebeurt met behulp van infiltraatvorming (voelbaar
door buikwand heen vaste, pijnlijke weerstand). Infiltraat verdwijnt op den duur en patiënt
is weer hersteld.
Appendiculair infiltraat = vormt zich rondom een ontstoken blinde darm.
Het lukt niet altijd om de ontsteking in te dammen, dit is afhankelijk van weerstand van
patiënt en virulentie van betrokken bacteriën. Hierdoor ontstaat algehele peritonitis. De
verschijnselen die hierbij komen vormen samen een syndroom, genaamd acute buik.
Acute buik kan ontstaan door appendicitis (blindedarmontsteking), peritonitis, volvulus
(draaiing van darmen), invaginatie (darmdeel schuift in ander darmdeel), pancreatitis
(ontsteking van pancreas), galstenen, ileus.
Verschijnselen van acute buik
- Scherpe, stekende, continue pijn
Pijn ontstaat geleidelijk en wordt erger als peritonitis uitbreidt
Bij maagperforatie kan pijn plotseling en hevig zijn
Druk- en loslaatpijn pijn wordt niet alleen veroorzaakt bij druk op het zieke
weefsel maar ook bij het bewegen van buikvlies. Hoesten, lachen, bewegen,
lokalisatie boven in buik en ademhalingsbewegingen kunnen pijn doen.
- Défense musculaire
= onwillekeurig aanspannen van de buikwandspieren als gevolg van prikkeling
van het buikvlies.
terugvechten via spieraanspanning (passief spierverzet).
Doel: voorkomen dat het peritoneum wordt bewogen (om pijn te voorkomen).
Kan bij oudere mensen en kinderen uitblijven.
- Stilliggen van de darmen
Darmen gaan stilliggen omdat beweging pijn doet. Passage van darminhoud
komt ook stil te liggen (=ileus).
Geen darmgeluiden te horen.
- Ernstige malaise, anorexie, koorts en versnelde pols
- Grote hoeveelheden vocht en elektrolyten en versterkte bloeddoorstroming zich in het
peritoneum en de vrije buikholte ophopen ondervulling van vatenstelsel shock.
Vooral bij algehele peritonitis is er een grote kans dat geproduceerde ontstekingsvocht in
buikholte wegstroomt naar laagstgelegen delen ruimte onder middenrif en cavum
Douglasi abcessen kunnen zich daar ontwikkelen.
- Subfrenisch abces (onder middenrif) is door ligging moeilijk te diagnosticeren en te
behandelen.
2
2021/2022
Owe 9&10: Samenwerken in
Vakmanschap
Tessa van Heijnsbergen
HOGESCHOOL ARNHEM EN NIJMEGEN
,Inhoud
2
, Peritonitis
Peritonitis = een ontsteking van het buikvlies (peritoneum). Het buikvlies bekleedt de vrije
buikholte en alle organen erin.
- Lokale peritonitis = ontsteking op een bepaalde plek plaatselijke verschijnselen,
niet ernstig ziek.
- Algehele peritonitis = ontsteking in het hele buikvlies ernstig ziektebeeld met
koorts.
- Het begint met een lokale ontsteking en kan zich uitbreiden op den duur.
Ontstekingsreactie van buikvlies ontstaat meestal met als doel een ziekteproces in een
aangrenzend orgaan in te dammen. Dit gebeurt met behulp van infiltraatvorming (voelbaar
door buikwand heen vaste, pijnlijke weerstand). Infiltraat verdwijnt op den duur en patiënt
is weer hersteld.
Appendiculair infiltraat = vormt zich rondom een ontstoken blinde darm.
Het lukt niet altijd om de ontsteking in te dammen, dit is afhankelijk van weerstand van
patiënt en virulentie van betrokken bacteriën. Hierdoor ontstaat algehele peritonitis. De
verschijnselen die hierbij komen vormen samen een syndroom, genaamd acute buik.
Acute buik kan ontstaan door appendicitis (blindedarmontsteking), peritonitis, volvulus
(draaiing van darmen), invaginatie (darmdeel schuift in ander darmdeel), pancreatitis
(ontsteking van pancreas), galstenen, ileus.
Verschijnselen van acute buik
- Scherpe, stekende, continue pijn
Pijn ontstaat geleidelijk en wordt erger als peritonitis uitbreidt
Bij maagperforatie kan pijn plotseling en hevig zijn
Druk- en loslaatpijn pijn wordt niet alleen veroorzaakt bij druk op het zieke
weefsel maar ook bij het bewegen van buikvlies. Hoesten, lachen, bewegen,
lokalisatie boven in buik en ademhalingsbewegingen kunnen pijn doen.
- Défense musculaire
= onwillekeurig aanspannen van de buikwandspieren als gevolg van prikkeling
van het buikvlies.
terugvechten via spieraanspanning (passief spierverzet).
Doel: voorkomen dat het peritoneum wordt bewogen (om pijn te voorkomen).
Kan bij oudere mensen en kinderen uitblijven.
- Stilliggen van de darmen
Darmen gaan stilliggen omdat beweging pijn doet. Passage van darminhoud
komt ook stil te liggen (=ileus).
Geen darmgeluiden te horen.
- Ernstige malaise, anorexie, koorts en versnelde pols
- Grote hoeveelheden vocht en elektrolyten en versterkte bloeddoorstroming zich in het
peritoneum en de vrije buikholte ophopen ondervulling van vatenstelsel shock.
Vooral bij algehele peritonitis is er een grote kans dat geproduceerde ontstekingsvocht in
buikholte wegstroomt naar laagstgelegen delen ruimte onder middenrif en cavum
Douglasi abcessen kunnen zich daar ontwikkelen.
- Subfrenisch abces (onder middenrif) is door ligging moeilijk te diagnosticeren en te
behandelen.
2
