OWE 8 2021-2022
[Ondertitel van document]
,Inhoudsopgave
1. DWARSLAESIE .............................................................................................................................................. 2
2. MS MULTIPLE SCLEROSE ............................................................................................................................... 6
3. VEROUDEREN ............................................................................................................................................... 8
3.1 OSTEOPOROSE .................................................................................................................................................. 9
3.2 ARTROSE........................................................................................................................................................ 10
3.3 SARCOPENIE ................................................................................................................................................... 11
3.4 DE OUDERE MENS ............................................................................................................................................ 13
3.5 OUDER WORDEN.............................................................................................................................................. 17
3.6 KWETSBAARHEID ............................................................................................................................................. 18
3.7 KERNPUNTEN GERIATRIE EN VEROUDERING ........................................................................................................... 20
3.8 MOTORISCH STELSEL ........................................................................................................................................ 22
4. PARKINSON ................................................................................................................................................ 26
5. DEMENTIE (NEUROCOGNITIEVE STOORNISSEN) ......................................................................................... 34
5.1 PSYCHIATRIE VOOR VERPLEEGKUNDIGEN ............................................................................................................... 37
5.2 BENADERINGSWIJZE DEMENTIE ........................................................................................................................... 42
5.3 HOGE CEREBRALE FUNCTIES ............................................................................................................................... 47
6. ADEMHALINGSTELSEL................................................................................................................................. 50
6.1 INTERNE GENEESKUNDE .................................................................................................................................... 55
7. PALLIATIEVE SEDATIE ................................................................................................................................. 61
8. WET BOPZ .................................................................................................................................................. 68
9. AUTISME .................................................................................................................................................... 70
1
,1. Dwarslaesie
Vanaf C8 of hoger = hoge dwarslaesie (tetraparese)
- Complete dwarslaesie hoger dan C4 kan niet meer zelf ademen en zal der blijvend
beademd worden.
- Van TH5 tot C5 kan het nog wel zelf ademen, bij een complete laesie kan je niet meer
ophoesten.
TH 8 of L1 of lager = lage dwarslaesie (paraparese)
Verschijnselen:
- Spinale shock: op het moment dat de klap is geweest is het lichaam van slag (in
shock). Blaas, darm en bloedvaten gaan zelf functioneren dit duurt ongeveer een
week.
- Ademhaling: hoge dwarslaesie heb je altijd te maken met ademhalingsproblemen. Ze
kunnen er ook voor kiezen om je ademhaling te ondersteunen door airstacken
(opstappelen). Het longvolume wordt vergroot, kan de hoestkracht verbeteren.
- Bloeddruk circulatie: bloedvaten passen zich aan. Met een hoge dwarslaesie kunnen
mensen in een circulatoire shock komen. Steunkousen en Trendelenburg positie kan
helpen.
- Tempratuur: stuurvermogen van de haarvaten vallen weg. Hierdoor kan je in een
hyperthermie komen.
Symptomen dwarslaesie:
- Onvermogen om de ledematen te bewegen (paralyse)
- Tintelingen in armen en of benen (parasasiën)
- Sensibiliteitsstoornissen in armen en of benen
- Afwezigheid van pijn bij zichtbaar letsel aan armen en benen
- Erectie
- Incontinentie
- Buikademhaling
2
, - Neurogene shock (veel bloedvaten raken verstoord en veel bloedvaten gaan open
staan dus een grotere diameter, lage bloeddruk. Kan ook door de aansturing van uit
het autonome zenuwstelsel naar de bloedvaten.
Spinale shock
Eerste stadium van een acuut optreden van een dwarsladie (slappe verlamming) afwezigheid
van spierrekkingsreflexen onder het niveau van de laesie. (1 week)
Neurogene shock
Cardiovasculaire stoornis van spinale shock met hypotensie, bradycardie en hypothermie;
door uitval van de sympathicusactiviteit (vernauwing van bloedvaten).
Chronische fase
(na 6 weken) autonome hyperreflexie, overmatige sympathicus dat zie je door hypertensie
en bradycardie. Bloeddruk stijgt.
C4: beide armen en benen (quadriplegie)
C6: beiden armen en benen, deel schouders nog wel
T6: benen verlamd, gevoel stoornissen (paraplagie)
L1: benen
Ademhalingsproblemen
C3 of hoger respiratoir arrest
C4 paralyse van het diafragma
C5-C6 wel buikademhaling
Nerves freneques oorsprong van C3, C4, C5 die naar het diafragma
lopen.
Chronische fase
- Ademhaling (verlamming van diafragma (C3, C4, C4), verlamming intercostaal spieren
(T1-T12), verlamming buikspieren (L)
- Circulatie (hypotensie en bradycardie uitval sympathische zenuwen, trombo-embolie
door immobilisatie veranderen door veel stilliggen)
- Mictie (blaasretentie acute fase, spastische blaas (overloopblaas) chronische fase,
urine weg infecties ook richting de nieren kan een septische shock veroorzaken)
blaasontsteking krijgen of blaas infecties krijgen.
- Peristaltiek (paralytische ileus= darmweefsel werkt niet meer dus darmbewegingen
maakt die niet meer oftewel obsepatie, maagzweer bloedingen)
- Huid (decubitus) (doordat de huid geen zuurstof meer krijgt, kan al na een uur
krijgen)
- Botten en gewrichten (contracturen, osteoporose)
3
[Ondertitel van document]
,Inhoudsopgave
1. DWARSLAESIE .............................................................................................................................................. 2
2. MS MULTIPLE SCLEROSE ............................................................................................................................... 6
3. VEROUDEREN ............................................................................................................................................... 8
3.1 OSTEOPOROSE .................................................................................................................................................. 9
3.2 ARTROSE........................................................................................................................................................ 10
3.3 SARCOPENIE ................................................................................................................................................... 11
3.4 DE OUDERE MENS ............................................................................................................................................ 13
3.5 OUDER WORDEN.............................................................................................................................................. 17
3.6 KWETSBAARHEID ............................................................................................................................................. 18
3.7 KERNPUNTEN GERIATRIE EN VEROUDERING ........................................................................................................... 20
3.8 MOTORISCH STELSEL ........................................................................................................................................ 22
4. PARKINSON ................................................................................................................................................ 26
5. DEMENTIE (NEUROCOGNITIEVE STOORNISSEN) ......................................................................................... 34
5.1 PSYCHIATRIE VOOR VERPLEEGKUNDIGEN ............................................................................................................... 37
5.2 BENADERINGSWIJZE DEMENTIE ........................................................................................................................... 42
5.3 HOGE CEREBRALE FUNCTIES ............................................................................................................................... 47
6. ADEMHALINGSTELSEL................................................................................................................................. 50
6.1 INTERNE GENEESKUNDE .................................................................................................................................... 55
7. PALLIATIEVE SEDATIE ................................................................................................................................. 61
8. WET BOPZ .................................................................................................................................................. 68
9. AUTISME .................................................................................................................................................... 70
1
,1. Dwarslaesie
Vanaf C8 of hoger = hoge dwarslaesie (tetraparese)
- Complete dwarslaesie hoger dan C4 kan niet meer zelf ademen en zal der blijvend
beademd worden.
- Van TH5 tot C5 kan het nog wel zelf ademen, bij een complete laesie kan je niet meer
ophoesten.
TH 8 of L1 of lager = lage dwarslaesie (paraparese)
Verschijnselen:
- Spinale shock: op het moment dat de klap is geweest is het lichaam van slag (in
shock). Blaas, darm en bloedvaten gaan zelf functioneren dit duurt ongeveer een
week.
- Ademhaling: hoge dwarslaesie heb je altijd te maken met ademhalingsproblemen. Ze
kunnen er ook voor kiezen om je ademhaling te ondersteunen door airstacken
(opstappelen). Het longvolume wordt vergroot, kan de hoestkracht verbeteren.
- Bloeddruk circulatie: bloedvaten passen zich aan. Met een hoge dwarslaesie kunnen
mensen in een circulatoire shock komen. Steunkousen en Trendelenburg positie kan
helpen.
- Tempratuur: stuurvermogen van de haarvaten vallen weg. Hierdoor kan je in een
hyperthermie komen.
Symptomen dwarslaesie:
- Onvermogen om de ledematen te bewegen (paralyse)
- Tintelingen in armen en of benen (parasasiën)
- Sensibiliteitsstoornissen in armen en of benen
- Afwezigheid van pijn bij zichtbaar letsel aan armen en benen
- Erectie
- Incontinentie
- Buikademhaling
2
, - Neurogene shock (veel bloedvaten raken verstoord en veel bloedvaten gaan open
staan dus een grotere diameter, lage bloeddruk. Kan ook door de aansturing van uit
het autonome zenuwstelsel naar de bloedvaten.
Spinale shock
Eerste stadium van een acuut optreden van een dwarsladie (slappe verlamming) afwezigheid
van spierrekkingsreflexen onder het niveau van de laesie. (1 week)
Neurogene shock
Cardiovasculaire stoornis van spinale shock met hypotensie, bradycardie en hypothermie;
door uitval van de sympathicusactiviteit (vernauwing van bloedvaten).
Chronische fase
(na 6 weken) autonome hyperreflexie, overmatige sympathicus dat zie je door hypertensie
en bradycardie. Bloeddruk stijgt.
C4: beide armen en benen (quadriplegie)
C6: beiden armen en benen, deel schouders nog wel
T6: benen verlamd, gevoel stoornissen (paraplagie)
L1: benen
Ademhalingsproblemen
C3 of hoger respiratoir arrest
C4 paralyse van het diafragma
C5-C6 wel buikademhaling
Nerves freneques oorsprong van C3, C4, C5 die naar het diafragma
lopen.
Chronische fase
- Ademhaling (verlamming van diafragma (C3, C4, C4), verlamming intercostaal spieren
(T1-T12), verlamming buikspieren (L)
- Circulatie (hypotensie en bradycardie uitval sympathische zenuwen, trombo-embolie
door immobilisatie veranderen door veel stilliggen)
- Mictie (blaasretentie acute fase, spastische blaas (overloopblaas) chronische fase,
urine weg infecties ook richting de nieren kan een septische shock veroorzaken)
blaasontsteking krijgen of blaas infecties krijgen.
- Peristaltiek (paralytische ileus= darmweefsel werkt niet meer dus darmbewegingen
maakt die niet meer oftewel obsepatie, maagzweer bloedingen)
- Huid (decubitus) (doordat de huid geen zuurstof meer krijgt, kan al na een uur
krijgen)
- Botten en gewrichten (contracturen, osteoporose)
3
