Samenvatting Inleiding tot de ziekteleer van het kind

INLEIDING TOT DE ZIEKTELEER VAN HET
KIND
HOORCOLLEGE 1: KINDERGENEESKUNDE – UNIEKE DIMENSIES

 50% consultaties huisarts : kinderen
o Groot pakket
 Ontwikkelingsperspectief
= veel meer mogelijkheden, bij oudere mensen kan je bv. bij een herseninfarct weinig recupereren in
tegenstelling tot bij een kind bv. appendicitis bij een kind is anders dan bij een volwassene, alle ziektes
bij kinderen zijn anders dan bij volwassenen
o Fysische ontwikkeling
o Persoonlijkheidsontwikkeling
o Sociale ontwikkeling
̶ Meer oog voor dit aspect hebben door paramedici want geneeskunde focust zich
soms teveel op het medische aspect
 Toename chronische ziektes
o Epilepsie, mucovisidose,… 50% van de kinderen hebben een chronische ziekte
o Er is een shift naar chronische ziektes t.o.v. vroeger meer infecties-antibiotica-genezen
 Toename gedrags’problemen’
 Medicatiebeleid bij kinderen
o Zelfde medicatie maar andere omgang
 Veranderende sociale/familiale omgeving voor kinderen

 “beschavingsgraad van een samenleving kan gemeten worden door %BNP dat besteed wordt aan zorg voor
zwakken in die samenleving”
 Hoeveel geld er naar de medische wereld gaat bepaald de beschavingsgraad van een land


Situering probleem van kindergeeskunde
 90% van de kinderen in de 21e eeuw wordt geboren in de ‘derde wereld’
 Elk uur sterven 1000 kinderen, 970 hiervan in ontwikkelingslanden



Studie: reden mortaliteit kinderen onder de 5 jaar
 taart / area = neonatale sterfte
o 28 dagen na de bevalling = neonatale periode
o 1/3 van de kinderen sterft rond deze tijd
o Infecties = hoofd mortaliteit bij kinderen
o Erg want infecties kunnen voorkomen
worden door vaccinaties




Charlotte T.

,EPIDEMIOLOGIE KINDERGENEESKUNDE IN VLAAMS GEWEST


2005
 Mannelijke baby’s: 33 109 (51,5%)
 Vrouwelijke baby’s: 31 116 (48,4%)

Gemiddelde leeftijd van moeder bij eerste kind  28 jaar sinds 2005 vs 27,2 jaar in 1996
 Fysisch/biologisch veel gunstiger om kind rond de leeftijd van 20 jaar te krijgen

Zwangerschapsduur (2005)  normaal 40 weken (9 maanden)
 0.5%<28w  prematuriteit is een pijnpunt binnen geneeskunde
 0.6% 28-31w  veel te vroeg bij kinderen
 6.3% 32-36w  premature geboorte = geen goede start
 92.7%>37w  liefste = à terme geboorte = goede start maar alsnog kan veel fout lopen

Aangeboren misvormingen (2005) bij 2% van geboorten
 1-2 % ondertussen

Totale foeto-infantiele (wegen 500g – en zijn 1 jaar oud) sterfte per 1000 levend- en doodgeborene
 9,1 (2003)
 8,3 (2004)
 NU: 6/7 per 1000

 Foeto-infantiele sterfte = 500gram bij geboorte en tot de leeftijd van 1 jaar
o Cijfers zakken door betere geneeskundige zorg, preventie van wiegendood is ook sterk verbeterd
bv. kindje op de rug leggen i.p.v. de buik, temperatuur in de kamer,…
o Verdiende een pluim voor regering/kind&gezin/…
o We zien nog zelden kinderen die sterven door wiegendood

DIRECTE PRENATALE RISICOFACTOREN
 Roken
o = meest ernstig, heel veel negatieve effecten op de ontwikkeling van het kindje
 Medicatie (coumarines, thalidomide, anti-epileptica,…)
 Alcohol misbruik
o Al bijna verslaafd zijn alvorens je effect ziet
 Drug abuse

 Infecties: TORCH: toxoplasma, rubella, CMV, hepatitis, rubella
= infecties die je best niet krijgt tijdens zwangerschap omdat foetus hier sterk van kan afzien
o Toxoplasma = banale luchtwegeninfectie
o Rubella = rode hond,… = perfect te voorkomen via vaccinatie DUS mama moet gevaccineerd zijn

 Overdosis vitamine A
 Foliumzuurdeficiëntie rond conceptie
 Stress


Charlotte T.

,  Mama’s uit de 3e wereld bezitten vaak niet één maar meerdere risicofactoren waardoor het kindje dus
automatisch met een achterstand zal ontwikkelen en bij de geboorte al zwak zal zijn

INDIRECTE PRENATALE RISICOFACTOREN
= risicofactoren die ervoor kunnen zorgen dat het kind niet optimaal ontwikkeld in de baarmoeder en ook niet
daarna

Materneel
 Hypertensie
 Obesitas
o Ondervoeding door de moeder (kindje krijgt onvoldoende voeding) kan zorgen voor obesitas bij
het kindje later, het is een risicofactor maar geen directe oorzaak
 Diabetes
o Genoeg laten controleren zodat het kindje er niet van afziet
 Verloskundige voorgeschiedenis van herhaald miskraam of premature geboortes

Genetische risicofactoren
 Leeftijd van de moeder >35 jaar
 Voorgeschiedenis van congenitale afwijkingen
 Familiale erfelijke aandoeningen
 Ouder drager van chromosomale afwijking
 Consanguine ouders
o Ouders die een bloedverwantschap hebben bv. neef/nicht/zelfde grootouders/…


PRE-NATALE DIAGNOSE
 Echografie
= meer en meer gedetailleerd, je kan de bouw bekijken (anatomische follow-up) maar kan je niets
verzekeren, ook kan je de functies niet bekijken (vergelijking kijken auto + niet weten of motor werkt)

 Bloedafname: infecties, NIPT test = niet invasieve prenatale test (chromosoon afwijkingen)
Bloed van de moeder onderzoeken om te kijken of er cellen van de foetus te zien zijn, in deze cellen kan je
gaan kijken of er afwijkingen zijn in het genetisch materiaal. Het is een goede test maar zegt zeker niet alles.

Amniocentese (vruchtwaterpunctie)
 Voorganger van de NIPT-test omdat het meer risico’s met zich meebracht

Prenatale echografie: structurele afwijkingen
= aanleg stoornissen

 CZS : anencefalie, spina bifida, hydrocefalie, microcefalie, encefalocoele,…
 Cor : congenitale hartafwijkingen
 Thorax : hernia diafragmatica
 Faciaal : gespleten lip, gespleten verhemelte,..
 GI : obstructie, exomfalocoele, gastroschizis,…
 Urogenitaal : cystische nieren, dysplastische nieren, obstructieve aandoeningen
 Skelet : skeletdysplasie,…
 Hydrops : oedeem van de huid, pleurauitstorting, ascites




Charlotte T.

, = puur anatomisch en wat als we iets vinden, wat doen we ermee als we iets weten bv. bij dwerggroei  is dit een
reden om de zwangerschap te onderbreken of niet
Lichaampje controleren
 Gespleten lip?
 Hersenafwijkingen?




Reconstructie gezichtje




FOETAAL ALCOHOL SYNDROOM

= wanneer mama meermaals dronken is tijdens de zwangerschap




Kenmerken:
 Hoofd te klein = heel belangrijk want dit betekent kleinere hersenen
 Speciale bovenlip
 Streepje tussen neus en bovenlip ontbreekt (filtrim)
 Ogen staan dichter bij elkaar

Charlotte T.