Sociaal zekerheidsrecht
Inhoudsopgave
Deel 5 sociale zekerheid.........................................................................................................................3
Topic 1................................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1 - Algemeenheden...........................................................................................................3
Doel van de sociale zekerheid.........................................................................................................3
Takken van sociale zekerheid.........................................................................................................3
Residuaire stelsels..........................................................................................................................3
Socialezekerheidsstelsels = SZ stelsels............................................................................................4
Kenmerken sociale zekerheid.........................................................................................................4
Bevoegdheid SZ..............................................................................................................................5
Hoofdstuk 2 - KSZ...............................................................................................................................5
Hoofdstuk 3 - Handvest van de sociaal verzekerde............................................................................6
Doel van de wet..............................................................................................................................6
Toepassingsgebied..........................................................................................................................6
Verplichtingen van socialezekerheidsinstellingen..........................................................................6
Hoofdstuk 4 - Toepassingsgebied RSZ................................................................................................6
Het land waarvan de sociale wetgeving toepasselijk is..................................................................6
Personen op wie Belgische socialezekerheidswetgeving van toepassing is = personeel
toepassingsgebied..........................................................................................................................8
Hoofdstuk 5 – RSZ (Rijksdienst voor Sociale zekerheid)......................................................................9
Structuur en opdracht RSZ..............................................................................................................9
Berekening bijdragen (belangrijk!).................................................................................................9
Verplichtingen van WG’s tov RSZ..................................................................................................12
Sancties bij niet-naleven verplichtingen WG................................................................................14
Verjaringstermijn..........................................................................................................................14
Toezicht........................................................................................................................................14
Hoofdstuk 6 - Werkloosheid, arbeidsvoorziening – topic 2..............................................................15
Arbeidsvoorziening.......................................................................................................................15
Werkloosheid...............................................................................................................................16
Hoofdstuk 7 – Gezinsbijslagen – topic 3...........................................................................................21
Inleiding........................................................................................................................................21
Groeipakket (de Vlaamse gezinsbijslagen)....................................................................................22
Voor welke kinderen is er zo’n Vlaams groeipakket? Wie zijn de rechtgevende kinderen?.........22
1
, Begunstigde!!!!!............................................................................................................................23
Prestaties......................................................................................................................................24
Hoofdstuk 8 – Ziekte-en invaliditeitsverzekering – topic 4...............................................................26
Gemeenschappelijke bepalingen voor sectoren gezondheidszorgen en uitkeringen...................26
Ziekteverzekering – sector gezondheidszorgen............................................................................26
Hoofdstuk 9 – Rust- en overlevingspensioen – topic 5.....................................................................29
Pensioenpijlers.............................................................................................................................30
Rustpensioen................................................................................................................................31
Hoofstuk 10 – Jaarlijkse vakantie (topic 6)........................................................................................36
Toepassingsgebied........................................................................................................................36
Duur van de jaarlijkse vakantie.....................................................................................................36
Tijdstip jaarlijkse vakantie.............................................................................................................37
Recht op jaarlijkse vakantie en overdracht vakantiedagen...........................................................38
Jaarlijkse vakantie voor arbeiders; organisatie en vakantieduur..................................................38
Jaarlijkse vakantie voor bedienden; organisatie en vakantieduur................................................39
Jeugdvakantie...............................................................................................................................40
Hoofdstuk 11 – Arbeidsongevallen (topic 7).....................................................................................40
Arbeidsongeval.............................................................................................................................41
Verzekering en FEDRIS (= Federaal Agentschap voor Beroepsrisico’s).........................................43
Hoofdstuk 12 - Beroepsziekten.........................................................................................................44
FEDRIS (= Federaal Agentschap voor Beroepsrisico’s)..................................................................44
Begrip beroepsziekte....................................................................................................................44
Preventieve opdracht Fedris.........................................................................................................45
Deel 7 - Sociaal statuut van zelfstandigen (topic 8)..............................................................................46
Verplichtingen van de zelfstandige...............................................................................................46
Rechten van de zelfstandigen en helpers.....................................................................................48
Overbruggingsrecht......................................................................................................................49
2
,Deel 5 sociale zekerheid
Topic 1
Dia 1-5!! Ppt topic 1
Hoofdstuk 1 - Algemeenheden
Doel van de sociale zekerheid
Actualiteit; Carrefour maakte bekend dat er in ons land veel jobs zullen verdwijnen. Een drama voor
elke medewerker die zijn job ziet verdwijnen.
Feit is dat de winkelketen te laat heeft ingezet op de digitalisering. en de veranderende consument.
arbeidsrecht; alles dat te maken heeft met ontslag; personeelsleden die hun job verliezen,
opzegtermijnen
soc zekrecht; mensen die hun ontslag hebben gekregen, vinden niet direct ander werk, dus
belanden die een tijd in werkloosheid persoon gaat dan verzekerd worden, gaat uitkering
trekken
Sociale zekerheidsrecht omvat het geheel van maatregelen die tot doel hebben aan elke burger
zekerheid te verschaffen, wnr bepaalde sociale risico’s, zoals ziekte en werkloosheid, zich voordoen.
De taak van de sociale zekerheid om (1) sociale risico’s te verzekeren en (2) een uitkering te
verschaffen in de gevallen waarbij de burger in de onmogelijkheid verkeert arbeid te verrichten of
kosten verbonden aan een sociaal risico te compenseren.
Vervangend inkomen wnr een WN niet in staat is om te werken wegens ziekte,…
Aanvullend inkomen als verhoging vh loon in geval van kinderlast
Rechtstreekse betaling of terugbetaling van een bepaalde kost bijv. in geval van ziekte
+ nog nieuwe case zoeken om dit toe te passen
Takken van sociale zekerheid
Je hebt 7 risico’s waarvoor je verzekerd bent. Werkloosheid is
maar 1 van de 7
Het gaat over mensen met het statuut van WN stelsel van WN
(dit is de hoofdmoot)
Die gaat dus voor alle 7 verzekerd zijn
Dat is niet hetzelfde in het stelsel van een zelfstandige, daarvoor
is niet alles hetzelfde verzekerd (zien we laatste les)
Ambtenaren zien we helemaal niet
Residuaire stelsels
‘Rest’
We gaan het niet hebben over vb leefloon -> dus wat niet te maken
heeft met ocmw wat dat heeft niet te maken met soc zekerheidsrehct
-> dat is sociale bijstand dit is dus niet hetzelfde als soc zek
3
, Systeem van sociale bijstand dat erin voorziet voldoende bestaansmiddelen te waarborgen op
ogenblikken waarop bestaanszekerheid van de burger bedreigd w.
Personen die om aan of andere redenen GEEN aanspraak kunnen maken op tegemoetkomingen uit
één van de klassieke takken van de SZ, kunnen in aanmerkingen komen voor één van de uitkeringen
die tot de sociale bijstand behoort bijv. leefloon (maatschappelijk integratie), i nkomensgarantie
oudere, gewaarborgde gezinsbijslag, tegemoetkoming personen met handicap
Socialezekerheidsstelsels = SZ stelsels
3 stelsels
• Werknemers
verbonden met WG door arbeidsovereenkomst
Normaal is algemeen stelsel van SZ van toepassing op WN, uitz.: mijnwerkers,
koopvaardijzeelieden
• Zelfstandigen
Er is geen contractuele band met WG
Sluiten aannemingsovereenkomst met opdrachtgever
• Ambtenaren
werkt voor overheid; ofwel bij federale overheid, deelstaat (gemeenschap of gewest),
provincie, gemeente, … = federale ambtenaren, gewestelijke ambtenaren,
provincieambtenaren, gemeenteambtenaren, politieambtenaren
werken in contractueel of statutair verband
Contractueel aangestelde WN’s; stelsel van SZ
Statutaire ambtenaren; vastbenoemd en vallen onder 1 van de vele stelsels SZ
Begrip: gemengd stelsel
bv. belang voor pensioenberekening
Gemengd stelsel ; EXAMEN!!!
= iemand die vb 10 jaar als accountant in dienstverband werkt en daarna een zelfstandige zaak gaat
openen
Onze profielen (accountant/fiscalist) gebruiken vaak deze gemengde loopbaan
Dit is belangrijk voor juiste pensioenberekening; wordt anders berekend voor deze 3
Kenmerken sociale zekerheid
Sociale verzekeringen = verplicht
Sociale verzekeringswetten zijn van openbare orde
WN’s en WG’s mogen niet afwijken
WN’s en WG’s betalen bijdragen en staat geeft subsidies
Hoe gaat men kost verminderen voor hen? Alternatieve inkomstenbronnen; % van btw-
inkomsten, accijnzen op tabak
Beheer door RSZ (Rijksdienst voor Sociale Zekerheid)
hun beheersorgaan is het Beheerscomité = paritair samengesteld met gelijk # leden
representatieve WG’s en WN’s organisaties vertegenwoordigers
Solidariteitsprincipe; bijdragen betaald op loon WN, worden gebruikt voor financiering
sociale zekerheid voor alle rechthebbenden
Voorwaarden om sociale vergoeding te krijgen (geen rekening gehouden met inkomen)
EXAMENVRAAG; Vergelijk de Belgische sociale zekerheid
4
Inhoudsopgave
Deel 5 sociale zekerheid.........................................................................................................................3
Topic 1................................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1 - Algemeenheden...........................................................................................................3
Doel van de sociale zekerheid.........................................................................................................3
Takken van sociale zekerheid.........................................................................................................3
Residuaire stelsels..........................................................................................................................3
Socialezekerheidsstelsels = SZ stelsels............................................................................................4
Kenmerken sociale zekerheid.........................................................................................................4
Bevoegdheid SZ..............................................................................................................................5
Hoofdstuk 2 - KSZ...............................................................................................................................5
Hoofdstuk 3 - Handvest van de sociaal verzekerde............................................................................6
Doel van de wet..............................................................................................................................6
Toepassingsgebied..........................................................................................................................6
Verplichtingen van socialezekerheidsinstellingen..........................................................................6
Hoofdstuk 4 - Toepassingsgebied RSZ................................................................................................6
Het land waarvan de sociale wetgeving toepasselijk is..................................................................6
Personen op wie Belgische socialezekerheidswetgeving van toepassing is = personeel
toepassingsgebied..........................................................................................................................8
Hoofdstuk 5 – RSZ (Rijksdienst voor Sociale zekerheid)......................................................................9
Structuur en opdracht RSZ..............................................................................................................9
Berekening bijdragen (belangrijk!).................................................................................................9
Verplichtingen van WG’s tov RSZ..................................................................................................12
Sancties bij niet-naleven verplichtingen WG................................................................................14
Verjaringstermijn..........................................................................................................................14
Toezicht........................................................................................................................................14
Hoofdstuk 6 - Werkloosheid, arbeidsvoorziening – topic 2..............................................................15
Arbeidsvoorziening.......................................................................................................................15
Werkloosheid...............................................................................................................................16
Hoofdstuk 7 – Gezinsbijslagen – topic 3...........................................................................................21
Inleiding........................................................................................................................................21
Groeipakket (de Vlaamse gezinsbijslagen)....................................................................................22
Voor welke kinderen is er zo’n Vlaams groeipakket? Wie zijn de rechtgevende kinderen?.........22
1
, Begunstigde!!!!!............................................................................................................................23
Prestaties......................................................................................................................................24
Hoofdstuk 8 – Ziekte-en invaliditeitsverzekering – topic 4...............................................................26
Gemeenschappelijke bepalingen voor sectoren gezondheidszorgen en uitkeringen...................26
Ziekteverzekering – sector gezondheidszorgen............................................................................26
Hoofdstuk 9 – Rust- en overlevingspensioen – topic 5.....................................................................29
Pensioenpijlers.............................................................................................................................30
Rustpensioen................................................................................................................................31
Hoofstuk 10 – Jaarlijkse vakantie (topic 6)........................................................................................36
Toepassingsgebied........................................................................................................................36
Duur van de jaarlijkse vakantie.....................................................................................................36
Tijdstip jaarlijkse vakantie.............................................................................................................37
Recht op jaarlijkse vakantie en overdracht vakantiedagen...........................................................38
Jaarlijkse vakantie voor arbeiders; organisatie en vakantieduur..................................................38
Jaarlijkse vakantie voor bedienden; organisatie en vakantieduur................................................39
Jeugdvakantie...............................................................................................................................40
Hoofdstuk 11 – Arbeidsongevallen (topic 7).....................................................................................40
Arbeidsongeval.............................................................................................................................41
Verzekering en FEDRIS (= Federaal Agentschap voor Beroepsrisico’s).........................................43
Hoofdstuk 12 - Beroepsziekten.........................................................................................................44
FEDRIS (= Federaal Agentschap voor Beroepsrisico’s)..................................................................44
Begrip beroepsziekte....................................................................................................................44
Preventieve opdracht Fedris.........................................................................................................45
Deel 7 - Sociaal statuut van zelfstandigen (topic 8)..............................................................................46
Verplichtingen van de zelfstandige...............................................................................................46
Rechten van de zelfstandigen en helpers.....................................................................................48
Overbruggingsrecht......................................................................................................................49
2
,Deel 5 sociale zekerheid
Topic 1
Dia 1-5!! Ppt topic 1
Hoofdstuk 1 - Algemeenheden
Doel van de sociale zekerheid
Actualiteit; Carrefour maakte bekend dat er in ons land veel jobs zullen verdwijnen. Een drama voor
elke medewerker die zijn job ziet verdwijnen.
Feit is dat de winkelketen te laat heeft ingezet op de digitalisering. en de veranderende consument.
arbeidsrecht; alles dat te maken heeft met ontslag; personeelsleden die hun job verliezen,
opzegtermijnen
soc zekrecht; mensen die hun ontslag hebben gekregen, vinden niet direct ander werk, dus
belanden die een tijd in werkloosheid persoon gaat dan verzekerd worden, gaat uitkering
trekken
Sociale zekerheidsrecht omvat het geheel van maatregelen die tot doel hebben aan elke burger
zekerheid te verschaffen, wnr bepaalde sociale risico’s, zoals ziekte en werkloosheid, zich voordoen.
De taak van de sociale zekerheid om (1) sociale risico’s te verzekeren en (2) een uitkering te
verschaffen in de gevallen waarbij de burger in de onmogelijkheid verkeert arbeid te verrichten of
kosten verbonden aan een sociaal risico te compenseren.
Vervangend inkomen wnr een WN niet in staat is om te werken wegens ziekte,…
Aanvullend inkomen als verhoging vh loon in geval van kinderlast
Rechtstreekse betaling of terugbetaling van een bepaalde kost bijv. in geval van ziekte
+ nog nieuwe case zoeken om dit toe te passen
Takken van sociale zekerheid
Je hebt 7 risico’s waarvoor je verzekerd bent. Werkloosheid is
maar 1 van de 7
Het gaat over mensen met het statuut van WN stelsel van WN
(dit is de hoofdmoot)
Die gaat dus voor alle 7 verzekerd zijn
Dat is niet hetzelfde in het stelsel van een zelfstandige, daarvoor
is niet alles hetzelfde verzekerd (zien we laatste les)
Ambtenaren zien we helemaal niet
Residuaire stelsels
‘Rest’
We gaan het niet hebben over vb leefloon -> dus wat niet te maken
heeft met ocmw wat dat heeft niet te maken met soc zekerheidsrehct
-> dat is sociale bijstand dit is dus niet hetzelfde als soc zek
3
, Systeem van sociale bijstand dat erin voorziet voldoende bestaansmiddelen te waarborgen op
ogenblikken waarop bestaanszekerheid van de burger bedreigd w.
Personen die om aan of andere redenen GEEN aanspraak kunnen maken op tegemoetkomingen uit
één van de klassieke takken van de SZ, kunnen in aanmerkingen komen voor één van de uitkeringen
die tot de sociale bijstand behoort bijv. leefloon (maatschappelijk integratie), i nkomensgarantie
oudere, gewaarborgde gezinsbijslag, tegemoetkoming personen met handicap
Socialezekerheidsstelsels = SZ stelsels
3 stelsels
• Werknemers
verbonden met WG door arbeidsovereenkomst
Normaal is algemeen stelsel van SZ van toepassing op WN, uitz.: mijnwerkers,
koopvaardijzeelieden
• Zelfstandigen
Er is geen contractuele band met WG
Sluiten aannemingsovereenkomst met opdrachtgever
• Ambtenaren
werkt voor overheid; ofwel bij federale overheid, deelstaat (gemeenschap of gewest),
provincie, gemeente, … = federale ambtenaren, gewestelijke ambtenaren,
provincieambtenaren, gemeenteambtenaren, politieambtenaren
werken in contractueel of statutair verband
Contractueel aangestelde WN’s; stelsel van SZ
Statutaire ambtenaren; vastbenoemd en vallen onder 1 van de vele stelsels SZ
Begrip: gemengd stelsel
bv. belang voor pensioenberekening
Gemengd stelsel ; EXAMEN!!!
= iemand die vb 10 jaar als accountant in dienstverband werkt en daarna een zelfstandige zaak gaat
openen
Onze profielen (accountant/fiscalist) gebruiken vaak deze gemengde loopbaan
Dit is belangrijk voor juiste pensioenberekening; wordt anders berekend voor deze 3
Kenmerken sociale zekerheid
Sociale verzekeringen = verplicht
Sociale verzekeringswetten zijn van openbare orde
WN’s en WG’s mogen niet afwijken
WN’s en WG’s betalen bijdragen en staat geeft subsidies
Hoe gaat men kost verminderen voor hen? Alternatieve inkomstenbronnen; % van btw-
inkomsten, accijnzen op tabak
Beheer door RSZ (Rijksdienst voor Sociale Zekerheid)
hun beheersorgaan is het Beheerscomité = paritair samengesteld met gelijk # leden
representatieve WG’s en WN’s organisaties vertegenwoordigers
Solidariteitsprincipe; bijdragen betaald op loon WN, worden gebruikt voor financiering
sociale zekerheid voor alle rechthebbenden
Voorwaarden om sociale vergoeding te krijgen (geen rekening gehouden met inkomen)
EXAMENVRAAG; Vergelijk de Belgische sociale zekerheid
4
