Bezenuwing van de long, met nadruk op het belang van de complexe luchtwegreceptoren
Longen en luchtwegen staan onder constante controle van ZS. Autonome ZS: regulatie tonus gladde
spieren, slijmsecretie uit submucosale klieren en slijmbekercellen, bloedvat permeabiliteit, doorbloeding
luchtwegen, vochttransport in epitheel, vrijstelling mediatoren uit inflammatoire cellen, beïnvloeding
neuroendocriene cellen.
Innervatie van de long: algemene anatomie
Belangrijkste bezenuwing door vagus: levert parasympatische motorische en meeste sensorische
zenuwvezels naar long. Motorische: hersenstam vagale nuclei preganglionaire zenuwv. n. vagus
ganglia naast grote lucht-wegen en bloedvaten postganglionaire zenuwv. gladde spieren,
bloedvaten, bronchiale epitheelcellen, klieren.
Vanuit ruggenmerg: sympatische zenuwvezels, samen met sensorische zenuwvezels & cellichamen in
spinale ganglia n. sympaticus. Anatomisch vormen deze 2 n. een voorste en achterste pulmonale
zenuwplexus thv hilusgebied, waaruit peribronchiale plexus die vertakkingen van luchtwegen volgt, en
periarteriële plexus die bloedvaten volgt, ontstaan. Peribronchiale vertakt in extra- en subchondriale
plexus tov de kraakbeenstukken. De zenuwuiteinden lopen tot niveau van respiratoire bronchioli. Fig 1
geeft overzicht van oorsprong van de zenuwvezelpopulaties.
Bezenuwing van de bronchiale klieren
Bronchiale klieren bezenuwd door cholinerge postganglionaire parasympatische zenuwv. Sympatische, non-
adrenerge, non-cholinerge zenuwv kunnen rol spelen. ACh vrijstelling uit parasympaticus: meer secretie,
sympaticus: inhiberend effect.
Bezenuwing van de pulmonale bloedvaten
Belangrijkste controle bloedvaten door adrenerge sympatische bezenuwing met oorsprong in bovenste
thoracale segmenten vh ruggenmerg. Zenuwvezels maken synaps in sympatische cervicale thoracale ganglia,
waaruit postganglionaire vezels vertrekken die sympatische zenuw vormen. Postganglionaire zenuwvezels
laten noradrenaline vrij dat bindt op alfa-adrenoreceptoren op bloedvaten die dan contraheren. In vele
diersoorten werden geen parasympatische zenuwvezels teruggevonden die zouden kunnen zorgen voor
vasodilatatie. Daarom wss meestal NANC systeem het belangrijkst voor dilatatie.
, Bezenuwing van de gladde spieren van de luchtwegen
Neuronale controle van gladde spieren in luchtwegen is belangrijk voor diameter. Acetylcholine (Ach),
noradrenaline en andere neurotransmitters met belangrijke invloed op gladde spieren. Voor alle transmitters
moeten specifieke receptoren aanwezig zijn.
Voornaamste bezenuwing door postganglionaire parasympatische zenuwv. Vrijgestelde ACh activeert
muscarine (M3) receptoren op gladde spieren bronchoconstrictie. Vrijstelling ACh beïnvloed door
aanwezigheid van prejunctionale receptoren op postganglionaire zenuwvezels (fig 2 en 3)
Figuur 2. Bij ACh vrijstelling, inhiberen M2-receptoren op postganglionairecholinerge zenuwvezels de verdere
vrijstelling van ACh. Hierdoor zorgen ze ervoor dat M3 muscarine receptoren niet verder worden gestimuleerd. M3
receptoren zorgen voor de contractie van de gladde spieren in de luchtwegen.
Gladde spieren hebben adrenerge controle: noradrenaline vrijstelling uit sympatische zenuwv en controle via
circulerende catecholamines (vnl noradrenaline). Bij meeste diersoorten zelden adrenerge zenuwv in contact
met gladde spieren wss alleen circulerende belangrijk. β-blokkers enkel belangrijk ivm bronchoconstrictie
bij astma dus wss adrenerge enkel voor verdediging tegen bronchoconstrictie.
In humane long alleen bronchodilatatie door NANC-mech. Receptoren voor stoffen in deze zenuwvezels
werden gevonden op gladde spieren. Tabel 1 bevat effecten van motorische innervatie van gladde spieren.
Parasympaticus Sympaticus NANC
Gladde spieren Constrictie Relaxatie Relaxatie
Bloedvaten Dilatatie ? Constrictie ?
Klieren Meer secretie Minder secretie ?
Fysiologische experimenten hebben aangetoond dat info vanuit long wordt gestuurd naar CZS. Vanuit gladde
spieren zijn vnl vagaal sensorische zenuwvezels hiervoor verantwoordelijk. Recent werden gladde
spierreceptoren morfologisch gekarakteriseerd die hiervoor zouden kunnen verantwoordelijk zijn (verder).
Bezenuwing van het epitheel
Epitheel is primaire target voor exogene irriterende stoffen. Excitatie van afferente (sensorische) zenuwv in
Longen en luchtwegen staan onder constante controle van ZS. Autonome ZS: regulatie tonus gladde
spieren, slijmsecretie uit submucosale klieren en slijmbekercellen, bloedvat permeabiliteit, doorbloeding
luchtwegen, vochttransport in epitheel, vrijstelling mediatoren uit inflammatoire cellen, beïnvloeding
neuroendocriene cellen.
Innervatie van de long: algemene anatomie
Belangrijkste bezenuwing door vagus: levert parasympatische motorische en meeste sensorische
zenuwvezels naar long. Motorische: hersenstam vagale nuclei preganglionaire zenuwv. n. vagus
ganglia naast grote lucht-wegen en bloedvaten postganglionaire zenuwv. gladde spieren,
bloedvaten, bronchiale epitheelcellen, klieren.
Vanuit ruggenmerg: sympatische zenuwvezels, samen met sensorische zenuwvezels & cellichamen in
spinale ganglia n. sympaticus. Anatomisch vormen deze 2 n. een voorste en achterste pulmonale
zenuwplexus thv hilusgebied, waaruit peribronchiale plexus die vertakkingen van luchtwegen volgt, en
periarteriële plexus die bloedvaten volgt, ontstaan. Peribronchiale vertakt in extra- en subchondriale
plexus tov de kraakbeenstukken. De zenuwuiteinden lopen tot niveau van respiratoire bronchioli. Fig 1
geeft overzicht van oorsprong van de zenuwvezelpopulaties.
Bezenuwing van de bronchiale klieren
Bronchiale klieren bezenuwd door cholinerge postganglionaire parasympatische zenuwv. Sympatische, non-
adrenerge, non-cholinerge zenuwv kunnen rol spelen. ACh vrijstelling uit parasympaticus: meer secretie,
sympaticus: inhiberend effect.
Bezenuwing van de pulmonale bloedvaten
Belangrijkste controle bloedvaten door adrenerge sympatische bezenuwing met oorsprong in bovenste
thoracale segmenten vh ruggenmerg. Zenuwvezels maken synaps in sympatische cervicale thoracale ganglia,
waaruit postganglionaire vezels vertrekken die sympatische zenuw vormen. Postganglionaire zenuwvezels
laten noradrenaline vrij dat bindt op alfa-adrenoreceptoren op bloedvaten die dan contraheren. In vele
diersoorten werden geen parasympatische zenuwvezels teruggevonden die zouden kunnen zorgen voor
vasodilatatie. Daarom wss meestal NANC systeem het belangrijkst voor dilatatie.
, Bezenuwing van de gladde spieren van de luchtwegen
Neuronale controle van gladde spieren in luchtwegen is belangrijk voor diameter. Acetylcholine (Ach),
noradrenaline en andere neurotransmitters met belangrijke invloed op gladde spieren. Voor alle transmitters
moeten specifieke receptoren aanwezig zijn.
Voornaamste bezenuwing door postganglionaire parasympatische zenuwv. Vrijgestelde ACh activeert
muscarine (M3) receptoren op gladde spieren bronchoconstrictie. Vrijstelling ACh beïnvloed door
aanwezigheid van prejunctionale receptoren op postganglionaire zenuwvezels (fig 2 en 3)
Figuur 2. Bij ACh vrijstelling, inhiberen M2-receptoren op postganglionairecholinerge zenuwvezels de verdere
vrijstelling van ACh. Hierdoor zorgen ze ervoor dat M3 muscarine receptoren niet verder worden gestimuleerd. M3
receptoren zorgen voor de contractie van de gladde spieren in de luchtwegen.
Gladde spieren hebben adrenerge controle: noradrenaline vrijstelling uit sympatische zenuwv en controle via
circulerende catecholamines (vnl noradrenaline). Bij meeste diersoorten zelden adrenerge zenuwv in contact
met gladde spieren wss alleen circulerende belangrijk. β-blokkers enkel belangrijk ivm bronchoconstrictie
bij astma dus wss adrenerge enkel voor verdediging tegen bronchoconstrictie.
In humane long alleen bronchodilatatie door NANC-mech. Receptoren voor stoffen in deze zenuwvezels
werden gevonden op gladde spieren. Tabel 1 bevat effecten van motorische innervatie van gladde spieren.
Parasympaticus Sympaticus NANC
Gladde spieren Constrictie Relaxatie Relaxatie
Bloedvaten Dilatatie ? Constrictie ?
Klieren Meer secretie Minder secretie ?
Fysiologische experimenten hebben aangetoond dat info vanuit long wordt gestuurd naar CZS. Vanuit gladde
spieren zijn vnl vagaal sensorische zenuwvezels hiervoor verantwoordelijk. Recent werden gladde
spierreceptoren morfologisch gekarakteriseerd die hiervoor zouden kunnen verantwoordelijk zijn (verder).
Bezenuwing van het epitheel
Epitheel is primaire target voor exogene irriterende stoffen. Excitatie van afferente (sensorische) zenuwv in
