Opnemen van parameters
Inleiding
Parameter: meetwaarde van fysiologische processen
Doel: geeft meer info over de conditie van de patiënt
Soorten parameters
- Fysische parameters
Lengte
Gewicht
Debieten van lichaamsvochten vb. urinedebiet
- Vitale parameters
Lichaamstemperatuur
Pols
Ademhaling
Bloeddruk
De lengte
Indicatie
- Bij opname: lengte in combinatie met gewicht zegt
iets over de voedingstoestand (BMI)
- Bij pasgeborene: groeicurve
- Bij kinderen om ontwikkeling op te volgen
- Voor een operatie
BMI berekenen -> kg/ lengte2
Tijdstip om lengte te meten
Pasgeborenen -> na geboorte
Baby -> geregelde tijdstippen
Ziekenhuis
- Opname
- Voor operatie
- Wekelijks i.k.v. opvolging over- of ondervoeding
Methode
Zuigelingen -> gestrekt op een tafel gemeten met behulp van een meetlat met een opstaande rand
en een overlangs aangebrachte teller die door een verschuifbaar voetenplankje in beweging wordt
gebracht
Kinderen en volwassen
- Gebruik van meetlat
- Zonder schoeisol
- Met gestrekte rug tegen de meetlat
,Het gewicht
Indicatie
Het gewicht wordt gemeten om deze redenen:
- Bepalen van lichamelijke conditie, voedingstoestand en gezondheidsrisico’s: BMI (evolutie)
- Opvolgen van behandeling: volgen van een dieet (calorierijk of -arm)
- Opvolgen van een pathologie (bv. Ascites)
- Bepalen van dosis van medicatie: antibiotica en kinderen, koortswerend middel en gewicht
Belangrijke parameter bij het bepalen van de voedingstoestand, ongezonde levensstijl -> invloed op
cardiovasculaire risico’s
Methode
Aandachtspunten bij de uitvoering:
- Weegschaal ijken
- Materiaal afhankelijk van mobiliteit van de patiënt
- Zelfde tijd en omstandigheden
- Frequentie afhankelijk ziektebeeld
Materiaal:
- Opstapweegschaal
- Plateauweegschaal
- Weegbed/ weegstoel
Visceraal vet meten -> buikomvang meten
Temperatuur
Mens -> homeotherm wezen = lichaamstemperatuur blijft constant
Lichaamstemperatuur: warmtegraad van het menselijke organisme
Normale temperatuurregulatie
Warmtedistributie (geleiding/isolatie) -> de verplaatsing van warmte gebeurt door de geleiding door
de weefsels heen
Hoe wordt de tempratuur in het lichaam geregeld?
1. Warmtereceptoren meten de warmte in ons lichaam
2. Signaal naar hersenen -> hypothalamus -> thermoregulatiecentrum
3. Doorgestuurde temperatuur vergelijken met setpoint (=centrum)
4. Lichaam zorgt voor gepaste actie
Te warm:
- Als het lichaam warmte kwijt moet raken zal de huiddoorbloeding toenemen waardoor
straling en geleiding zal worden geïntensiveerd zweetsecretie gestimuleerd. Het is de
bedoeling dat dit zweet verdampt, de verwarmde huid zal hier aan bijdragen.
, Te koud
- Als de warmte moet binnengehouden worden dan zullen de zweetsecretie en de
huiddoorbloeding sterk afnemen, terwijl kippenvel ontstaat door samentrekken van de
haarspieren.
Warmte-aanvoer
Warmte aanvoer -> vanuit de stofwisseling, plaats waar energie wordt verbruikt en uiteindelijk
vrijkomt in de vorm van warmte -> aantal chemische processen bij betrokken = chemische
temperatuurregulatie
Chemische warmteregularisatie -> zorgt dat de temperatuur in de kern niet daalt
Andere bronnen die zogen voor extra warmte aanvoer:
- Rillen, Klappertanden, Contractie van spieren
- Bewegen
Warmteafgifte
Afgifte van warmte gebeurt langs de huid -> zweten
Via fysische temperatuurregulatie:
- Straling/convectie: via straling stoot het lichaam warmte af
- Verdamping: transpiratie en warmteverlies via verdamping van transpiratievocht/ zweten
- Geleiding/ conductie: via de huid gaat warmte over naar voorwerpen die je aanraakt of
vasthoudt
Factoren die warmteverlies beïnvloeden:
- Snelheid waarmee de warmte van de kern naar de schil (huid) vervoerd wordt
- Snelheid waarmee de warmte wordt afgegeven aan de omgeving
- De isolerende laag in de huid (vetlaag) een rol bij dit warmteverlies.
De mate van warmteverlies wordt beïnvloed door:
- Temperatuur van het lichaamsoppervlak zelf
- Grootte van de lichaamsoppervlakte
- Temperatuur van de omgeving
- Vochtgehalte van de omgeving
- Beweging in de omgevende lucht
Schommelingen in de lichaamstemperatuur
- Leeftijd
- Tijdstip van de dag
- Hormonale invloeden: 14 dagen van de cyclus, halve graad hoger
- Andere: spieractiviteit, omgeving (klimaat), geslacht
- Pathologische schommelingen: aandoeningen
Stoornissen in de thermoregulatie
Hyperpyrexie: extreme verhoging van de lichaamstemperatuur boven 41 graden
Koorts: verhoging van de lichaamstemperatuur boven 38 graden
Inleiding
Parameter: meetwaarde van fysiologische processen
Doel: geeft meer info over de conditie van de patiënt
Soorten parameters
- Fysische parameters
Lengte
Gewicht
Debieten van lichaamsvochten vb. urinedebiet
- Vitale parameters
Lichaamstemperatuur
Pols
Ademhaling
Bloeddruk
De lengte
Indicatie
- Bij opname: lengte in combinatie met gewicht zegt
iets over de voedingstoestand (BMI)
- Bij pasgeborene: groeicurve
- Bij kinderen om ontwikkeling op te volgen
- Voor een operatie
BMI berekenen -> kg/ lengte2
Tijdstip om lengte te meten
Pasgeborenen -> na geboorte
Baby -> geregelde tijdstippen
Ziekenhuis
- Opname
- Voor operatie
- Wekelijks i.k.v. opvolging over- of ondervoeding
Methode
Zuigelingen -> gestrekt op een tafel gemeten met behulp van een meetlat met een opstaande rand
en een overlangs aangebrachte teller die door een verschuifbaar voetenplankje in beweging wordt
gebracht
Kinderen en volwassen
- Gebruik van meetlat
- Zonder schoeisol
- Met gestrekte rug tegen de meetlat
,Het gewicht
Indicatie
Het gewicht wordt gemeten om deze redenen:
- Bepalen van lichamelijke conditie, voedingstoestand en gezondheidsrisico’s: BMI (evolutie)
- Opvolgen van behandeling: volgen van een dieet (calorierijk of -arm)
- Opvolgen van een pathologie (bv. Ascites)
- Bepalen van dosis van medicatie: antibiotica en kinderen, koortswerend middel en gewicht
Belangrijke parameter bij het bepalen van de voedingstoestand, ongezonde levensstijl -> invloed op
cardiovasculaire risico’s
Methode
Aandachtspunten bij de uitvoering:
- Weegschaal ijken
- Materiaal afhankelijk van mobiliteit van de patiënt
- Zelfde tijd en omstandigheden
- Frequentie afhankelijk ziektebeeld
Materiaal:
- Opstapweegschaal
- Plateauweegschaal
- Weegbed/ weegstoel
Visceraal vet meten -> buikomvang meten
Temperatuur
Mens -> homeotherm wezen = lichaamstemperatuur blijft constant
Lichaamstemperatuur: warmtegraad van het menselijke organisme
Normale temperatuurregulatie
Warmtedistributie (geleiding/isolatie) -> de verplaatsing van warmte gebeurt door de geleiding door
de weefsels heen
Hoe wordt de tempratuur in het lichaam geregeld?
1. Warmtereceptoren meten de warmte in ons lichaam
2. Signaal naar hersenen -> hypothalamus -> thermoregulatiecentrum
3. Doorgestuurde temperatuur vergelijken met setpoint (=centrum)
4. Lichaam zorgt voor gepaste actie
Te warm:
- Als het lichaam warmte kwijt moet raken zal de huiddoorbloeding toenemen waardoor
straling en geleiding zal worden geïntensiveerd zweetsecretie gestimuleerd. Het is de
bedoeling dat dit zweet verdampt, de verwarmde huid zal hier aan bijdragen.
, Te koud
- Als de warmte moet binnengehouden worden dan zullen de zweetsecretie en de
huiddoorbloeding sterk afnemen, terwijl kippenvel ontstaat door samentrekken van de
haarspieren.
Warmte-aanvoer
Warmte aanvoer -> vanuit de stofwisseling, plaats waar energie wordt verbruikt en uiteindelijk
vrijkomt in de vorm van warmte -> aantal chemische processen bij betrokken = chemische
temperatuurregulatie
Chemische warmteregularisatie -> zorgt dat de temperatuur in de kern niet daalt
Andere bronnen die zogen voor extra warmte aanvoer:
- Rillen, Klappertanden, Contractie van spieren
- Bewegen
Warmteafgifte
Afgifte van warmte gebeurt langs de huid -> zweten
Via fysische temperatuurregulatie:
- Straling/convectie: via straling stoot het lichaam warmte af
- Verdamping: transpiratie en warmteverlies via verdamping van transpiratievocht/ zweten
- Geleiding/ conductie: via de huid gaat warmte over naar voorwerpen die je aanraakt of
vasthoudt
Factoren die warmteverlies beïnvloeden:
- Snelheid waarmee de warmte van de kern naar de schil (huid) vervoerd wordt
- Snelheid waarmee de warmte wordt afgegeven aan de omgeving
- De isolerende laag in de huid (vetlaag) een rol bij dit warmteverlies.
De mate van warmteverlies wordt beïnvloed door:
- Temperatuur van het lichaamsoppervlak zelf
- Grootte van de lichaamsoppervlakte
- Temperatuur van de omgeving
- Vochtgehalte van de omgeving
- Beweging in de omgevende lucht
Schommelingen in de lichaamstemperatuur
- Leeftijd
- Tijdstip van de dag
- Hormonale invloeden: 14 dagen van de cyclus, halve graad hoger
- Andere: spieractiviteit, omgeving (klimaat), geslacht
- Pathologische schommelingen: aandoeningen
Stoornissen in de thermoregulatie
Hyperpyrexie: extreme verhoging van de lichaamstemperatuur boven 41 graden
Koorts: verhoging van de lichaamstemperatuur boven 38 graden
